TP.HCM: Dự kiến khởi công 5 tuyến metro dài hơn 167 km vào cuối năm 2026

Tại buổi làm việc với Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM chiều 14/10, lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết Thành phố đang tập trung triển khai các Nghị quyết của Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết 188 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển hệ thống đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.

Trong danh mục 8 tuyến metro ưu tiên giai đoạn 2026-2030, Thành phố đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư 5 dự án, dự kiến phê duyệt trong tháng 11 hoặc tháng 12/2026 và phấn đấu khởi công đồng loạt vào cuối năm.

Dự án thứ nhất là tuyến metro số 1, kết nối TP mới Bình Dương với ga Suối Tiên của tuyến Bến Thành – Suối Tiên. Tuyến dài 32,8 km, tổng vốn đầu tư khoảng 55.000 tỷ đồng.

Dự án thứ hai là tuyến metro số 2, nối Thủ Dầu Một với trung tâm TP.HCM, dài 35 km, có tổng vốn đầu tư khoảng 113.000 tỷ đồng. Tuyến dự kiến kết nối với mạng lưới metro hiện hữu và các tuyến quy hoạch trong khu vực trung tâm Thành phố, góp phần tăng cường liên kết giữa Bình Dương trước đây và khu vực lõi đô thị TP.HCM.

Dự án thứ ba là giai đoạn 1 tuyến metro số 6, kết nối sân bay Tân Sơn Nhất với khu vực Phú Hữu và tuyến Thủ Thiêm – Long Thành. Tuyến dài khoảng 23 km, tổng vốn đầu tư hơn 86.500 tỷ đồng.

Ba dự án trên dự kiến sử dụng vốn ngân sách TP.HCM, với Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao làm chủ đầu tư.

Dự án thứ tư là tuyến metro số 2 đoạn Tham Lương – An Hạ – Khu đô thị Tây Bắc, dài khoảng 30 km, có tổng vốn đầu tư đề xuất 85.000 tỷ đồng. Dự án dự kiến triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP), mở rộng khả năng kết nối giao thông công cộng về khu vực phía Tây Bắc Thành phố.

Đáng chú ý, tuyến metro Thủ Thiêm – Long Thành là dự án có quy mô vốn lớn nhất trong nhóm 5 tuyến dự kiến khởi công, với tổng mức đầu tư khoảng 134.000 tỷ đồng. Tuyến dài 47 km, được đề xuất đầu tư theo hình thức PPP, do Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh đầu tư.

Tuyến đường sắt này có ý nghĩa chiến lược khi kết nối trực tiếp khu vực trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành. Trong tổng chiều dài 47 km, đoạn qua TP.HCM dài khoảng 11,5 km, còn đoạn qua TP Đồng Nai dài gần 36 km.

Khi được triển khai, tuyến metro được kỳ vọng góp phần tăng cường kết nối giữa hai địa phương, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển đến sân bay Long Thành, đồng thời hỗ trợ phát triển đô thị và các hoạt động kinh tế dọc hành lang giao thông.

Bên cạnh 5 tuyến dự kiến khởi công, TP.HCM đang đẩy nhanh tiến độ các dự án đường sắt đô thị hiện hữu. Tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương dài 11,3 km, tổng mức đầu tư 55.179 tỷ đồng, đã bàn giao 100% mặt bằng. Các nhà ga đang được thi công đồng loạt; dự án đặt mục tiêu hoàn thành kết cấu vào năm 2029 và khai thác thương mại cuối năm 2030.

Tuyến Bến Thành – Cần Giờ đã động thổ ngày 19/12/2025. Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã giải ngân 73% kế hoạch vốn năm 2026, dự kiến bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong tháng 11/2026. Trong khi đó, tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm khởi công ngày 29/4, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.

Theo định hướng phát triển, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành 255 km đường sắt đô thị vào năm 2030 và phát triển mạng lưới lên hơn 500 km vào năm 2035. Riêng giai đoạn 2026-2030, Thành phố dự kiến triển khai 8 dự án ưu tiên với tổng chiều dài khoảng 230 km.

Song song với mở rộng mạng lưới, TP.HCM hướng tới nâng tỷ lệ nội địa hóa trong lĩnh vực đường sắt đô thị, từ xây dựng đến sản xuất đầu máy, toa xe, hệ thống thông tin tín hiệu và thiết bị. Sự tham gia ngày càng sâu của các doanh nghiệp trong nước như THACO, Vinspeed, Becamex, Sovico và Coteccons được kỳ vọng tạo thêm năng lực cho ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam.

Việc đồng loạt chuẩn bị đầu tư các tuyến metro quy mô lớn cho thấy TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển giao thông công cộng. Nếu được triển khai đúng kế hoạch, mạng lưới đường sắt đô thị sẽ góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ, mở rộng không gian phát triển đô thị và tăng cường kết nối vùng, đặc biệt giữa TP.HCM với Đồng Nai và sân bay Long Thành./.