TP.HCM: Điều chỉnh việc định danh khi đi xe buýt miễn phí theo hướng linh hoạt hơn
Sau khi triển khai chính sách miễn vé trên toàn bộ 134 tuyến xe buýt từ ngày 1/7/2026, TP.HCM đã ghi nhận lượng hành khách tăng mạnh, đồng thời xuất hiện nhiều ý kiến phản ánh về việc nhân viên yêu cầu hành khách xuất trình căn cước công dân (CCCD) hoặc thực hiện định danh ngay trong giai đoạn chưa bắt buộc.
Trước những phản ánh này, Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TPHCM đã điều chỉnh phương thức xác thực theo hướng linh hoạt hơn, tạo thuận lợi cho người dân nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý hệ thống vận tải công cộng.
Theo chính sách của thành phố, từ ngày 1/7 đến hết năm 2026, hành khách được miễn phí khi sử dụng 134 tuyến xe buýt, gồm 109 tuyến có trợ giá và 25 tuyến không trợ giá. Chương trình được chia thành hai giai đoạn. Trong giai đoạn từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9/2026, việc xác thực hoặc định danh hoàn toàn không bắt buộc, hành khách vẫn được miễn 100% giá vé dù chưa thực hiện bất kỳ hình thức xác thực nào. Từ ngày 1/10 đến hết năm 2026, việc định danh sẽ trở thành điều kiện để được hưởng chính sách miễn vé, thông qua nhiều phương thức như CCCD gắn chip, ứng dụng VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng MultiGo.
Tuy nhiên, ngay trong những ngày đầu triển khai, nhiều hành khách phản ánh họ được yêu cầu quét CCCD, quét mã QR trên ứng dụng VNeID hoặc xuất trình thẻ ngân hàng khi lên xe, khiến không ít người hiểu nhầm rằng việc định danh đã trở thành quy định bắt buộc. Đặc biệt, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những trường hợp quên mang CCCD gặp nhiều lúng túng khi sử dụng xe buýt miễn phí.
Trước tình hình đó, Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TPHCM khẳng định việc quét CCCD hoặc mã QR trên thiết bị đọc chỉ nhằm mục đích ghi nhận lượt hành khách sử dụng dịch vụ, hoàn toàn không thu phí và cũng không làm phát sinh bất kỳ khoản tiền nào đối với người đi xe. Dữ liệu thu thập được sẽ phục vụ công tác thống kê, đánh giá hiệu quả chính sách miễn vé, phân tích nhu cầu đi lại theo từng tuyến và từng khung giờ, từ đó giúp cơ quan quản lý điều chỉnh tần suất hoạt động, bố trí phương tiện hợp lý và nâng cao chất lượng phục vụ.
Để khắc phục những bất tiện phát sinh, Trung tâm đã áp dụng phương án linh hoạt đối với các nhóm hành khách đặc thù. Theo đó, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc hành khách quên mang CCCD chỉ cần thông báo với tiếp viên để được ghi nhận lượt đi trên hệ thống mà không phải thực hiện quét hay xuất trình giấy tờ. Đồng thời, đơn vị cũng đang triển khai cấp thẻ vật lý dành riêng cho người cao tuổi và người khuyết tật nhằm giúp việc sử dụng xe buýt trở nên đơn giản và thuận tiện hơn trong thời gian tới.
Bên cạnh đó, lực lượng hướng dẫn vẫn được bố trí tại các bến xe đầu và cuối tuyến để hỗ trợ người dân làm quen với ứng dụng MultiGo, VNeID cũng như các phương thức xác thực điện tử. Mục tiêu là giúp hành khách chủ động tiếp cận quy trình mới trước khi hệ thống vé điện tử và định danh chính thức được áp dụng từ đầu tháng 10.
Theo thống kê của Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng TPHCM, chính sách miễn vé đã tạo sức hút rõ rệt đối với người dân. Chỉ trong thời gian từ ngày 1/7 đến hết ngày 12/7, hơn 3,2 triệu lượt hành khách đã sử dụng 134 tuyến xe buýt miễn phí, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy chính sách đang góp phần khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, giảm áp lực giao thông và hướng tới xây dựng hệ thống vận tải đô thị hiện đại, thân thiện với môi trường.
Song song với việc theo dõi sản lượng hành khách, Trung tâm cũng tăng cường giám sát chất lượng phục vụ thông qua hệ thống điều hành, camera trên xe, Tổng đài 1022, ứng dụng MultiGo và các kênh tiếp nhận phản ánh khác. Những ý kiến liên quan đến thái độ phục vụ, bỏ trạm, không mở cửa đón khách hoặc các vi phạm trong quá trình vận hành đều được chuyển đến đơn vị vận tải để xác minh và xử lý kịp thời.
Việc điều chỉnh phương thức xác thực theo hướng linh hoạt thể hiện sự tiếp thu ý kiến của cơ quan quản lý trước phản ánh của người dân. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để vừa đảm bảo quyền lợi của hành khách trong thời gian miễn vé, vừa từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý dữ liệu, tạo nền tảng cho việc phát triển mạng lưới giao thông công cộng văn minh, hiện đại và hiệu quả hơn trong tương lai./.