Xây dựng hệ thống điều hành giao thông thông minh bằng trí tuệ nhân tạo

Chuyển đổi sang điều hành giao thông dựa trên dữ liệu và AI

Đề án đặt mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý, giám sát và điều hành giao thông theo mô hình thống nhất trên phạm vi toàn quốc, vận hành trên nền tảng dữ liệu dùng chung. Trọng tâm là từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phân tích, dự báo và điều hành giao thông theo thời gian thực.

Qua đó, ngành giao thông sẽ chuyển từ mô hình quản lý thiên về xử lý vi phạm sang điều hành chủ động dựa trên dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Mở rộng hệ thống camera, phát triển giao thông số

Theo lộ trình, đến năm 2030 sẽ mở rộng hệ thống camera giám sát trên các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm; đồng thời từng bước triển khai trên đường sắt và đường thủy nội địa.

Cùng với đó, nền tảng điều hành giao thông thông minh dựa trên dữ liệu và AI sẽ được hoàn thiện, phục vụ phát hiện vi phạm, phân tích, dự báo và điều phối giao thông theo thời gian thực.

Đề án cũng hướng tới phát triển các dịch vụ giao thông số phục vụ người dân và doanh nghiệp thông qua thiết bị di động và các nền tảng số, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công trong lĩnh vực giao thông.

Hình thành hệ thống quản trị giao thông hiện đại vào năm 2050

Tầm nhìn đến năm 2050, Việt Nam sẽ hoàn thiện hệ thống quản trị giao thông số hiện đại, liên thông trên phạm vi toàn quốc, bao phủ các lĩnh vực đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa.

Hệ thống sẽ ứng dụng hiệu quả dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, có khả năng dự báo, phòng ngừa rủi ro, góp phần giảm tai nạn, hạn chế ùn tắc và nâng cao tính an toàn, thông suốt của mạng lưới giao thông.

Triển khai theo 3 giai đoạn

Đề án được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm 2026 đến năm 2050, chia thành 3 giai đoạn:

Giai đoạn 2026–2028: Hình thành hệ thống, hoàn thiện nền tảng và đưa vào vận hành bước đầu.

Giai đoạn 2029–2030: Mở rộng phạm vi, nâng cao năng lực điều hành dựa trên dữ liệu.

Giai đoạn 2031–2050: Hoàn thiện, hiện đại hóa hệ thống quản trị giao thông số.

Xây dựng Trung tâm điều hành giao thông theo mô hình 2 cấp

Theo Đề án, Trung tâm dữ liệu, quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông sẽ được xây dựng theo mô hình hai cấp thống nhất, liên thông toàn quốc.

Trong đó, Trung tâm cấp 1 đóng vai trò điều phối, tổng hợp, phân tích dữ liệu và hỗ trợ điều hành liên vùng; vận hành trên nền tảng dữ liệu dùng chung, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, bảo đảm an toàn thông tin và hoạt động ổn định.

Trung tâm cấp 2 được đầu tư tại các địa phương, trực tiếp tổ chức vận hành theo phân cấp, đồng thời kết nối đồng bộ với Trung ương, bảo đảm điều hành linh hoạt theo từng địa bàn.

Xây dựng hệ thống giám sát giao thông thông minh

Đề án hướng tới phát triển hệ thống giám sát giao thông thông minh tích hợp các thiết bị, nền tảng công nghệ, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo nhằm tự động hóa công tác chỉ huy, điều hành giao thông theo thời gian thực, đồng thời hỗ trợ điều tra, xử lý tai nạn.

Phạm vi giám sát sẽ từng bước được mở rộng, bao phủ các tuyến cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đô thị, đường sắt, đường thủy nội địa và các khu vực trọng điểm, hướng tới mục tiêu quản lý khép kín theo tuyến và địa bàn.

Việc triển khai Đề án được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong quản lý giao thông, xây dựng hệ thống giao thông thông minh, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.