Từ lớp học đến đường phố: Hà Nội xây dựng văn hóa giao thông

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn trong trường học, thời gian qua, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Thủ đô đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông (TTATGT) cho học sinh. Từ đầu năm 2026 đến nay, Phòng CSGT Hà Nội phối hợp với công an phường, xã tổ chức được 69 buổi với khoảng 58.000 học sinh và giáo viên tham dự tuyên truyền hướng dẫn kỹ năng lái xe gắn máy an toàn cho học sinh THPT và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Học sinh tại buổi tuyên truyền luật trật tự an toàn giao thông đường bộ.

Tại các buổi tuyên truyền, các báo cáo viên Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội đã giới thiệu những điểm mới trong Nghị định 168 và Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; các quy tắc khi tham gia giao thông đường bộ, hệ thống tín hiệu giao thông đường bộ; các quy định liên quan đến lứa tuổi học sinh…

Với lối tuyên truyền gần gũi, sinh động, cùng nhiều câu hỏi tương tác, trò chơi hấp dẫn, các học sinh được hướng dẫn cách nhận diện các lỗi vi phạm thường gặp; kỹ năng đội mũ bảo hiểm đúng cách; cách điều khiển xe máy điện, xe đạp điện an toàn, cũng như xử lý các tình huống giao thông thường xảy ra. Đặc biệt, phần giao lưu và trả lời các câu hỏi về chủ đề giao thông đã góp phần làm chuyển biến mạnh mẽ ý thức tôn trọng pháp luật, tự giác chấp hành Luật Giao thông của học sinh khi tham gia giao thông trên địa bàn.

Bên cạnh đó, để thể hiện cam kết và quyết tâm thực hiện nếp sống văn minh, an toàn khi tham gia giao thông, các học sinh tại các trường và phụ huynh đã ký cam kết an toàn khi tham gia giao thông. Các cán bộ Phòng CSGT Công an thành phố Hà Nội cũng đã phát tờ rơi tuyên truyền luật trật tự an toàn giao thông đường bộ đến các em học sinh, với mong muốn mỗi học sinh sẽ là một truyền viên về văn hoá giao thông đến gia đình, người thân và bạn bè xung quanh.

Đặc biệt, mô hình “tiết học an toàn giao thông” được tổ chức vào sáng thứ Hai đầu tuần tại nhiều trường học đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Ngay từ những giờ học đầu tiên của tuần mới, học sinh được tiếp cận kiến thức pháp luật một cách trực quan, dễ hiểu, góp phần hình thành thói quen chấp hành luật giao thông một cách thường xuyên, liên tục. Bên cạnh đó, việc tổ chức ký cam kết giữa học sinh, phụ huynh và nhà trường về chấp hành TTATGT cũng tạo nên sự gắn kết trách nhiệm giữa gia đình và nhà trường trong quản lý, giáo dục học sinh.

Bên cạnh số đông phụ huynh và học sinh đã chấp hành nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông, thực tế vẫn còn một bộ phận vi phạm, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn. Thống kê cho thấy, từ ngày 15/3 đến 5/4/2026, lực lượng CSGT toàn thành phố đã xử lý 1.524 trường hợp học sinh vi phạm trật tự an toàn giao thông và 156 phụ huynh vi phạm hoặc giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Các trường hợp học sinh vi phạm đều được lập danh sách, thông báo tới ngành giáo dục để phối hợp quản lý, giáo dục.

Một số trường hợp phụ huynh đưa con đến trường nhưng không đội mũ bảo hiểm bị phát hiện, xử lý.

Một thực tế đáng chú ý là không ít phụ huynh, những người đáng lẽ phải làm gương, lại vi phạm khi tham gia giao thông cùng con. Các hành vi như không đội mũ bảo hiểm, đi xe lên vỉa hè, vượt đèn đỏ, thậm chí giao xe cho con chưa đủ tuổi vẫn diễn ra. Theo Trung tá Nghĩa, phụ huynh chính là “người thầy đầu tiên”, có vai trò quyết định trong việc hình thành ý thức chấp hành pháp luật của trẻ. Nếu cha mẹ thiếu gương mẫu, việc giáo dục từ nhà trường và lực lượng chức năng sẽ khó đạt hiệu quả bền vững.

Đáng nói, học sinh hiện nay không thiếu kiến thức về luật giao thông. Qua các chương trình tuyên truyền, nhiều em có thể trả lời chính xác các câu hỏi về biển báo, quy định pháp luật. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc chuyển hóa kiến thức thành hành vi. Vì vậy, công tác tuyên truyền đang được đổi mới theo hướng tăng trải nghiệm, trang bị kỹ năng thực tế, giúp học sinh nhận thức rõ nguy cơ và hình thành thói quen tham gia giao thông an toàn như một kỹ năng sống.

Công tác phối hợp giữa lực lượng CSGT và ngành giáo dục cũng được tăng cường. Hai bên thường xuyên trao đổi thông tin, giám sát việc học sinh sử dụng phương tiện đến trường, triển khai các kế hoạch hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn. Nhiều trường học đã tổ chức ký cam kết với phụ huynh, đưa nội dung chấp hành luật giao thông vào tiêu chí đánh giá hạnh kiểm. Nhờ đó, tình trạng vi phạm trong lứa tuổi học sinh có xu hướng giảm.

Bên cạnh các giải pháp truyền thống, việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), đang mở ra hướng tiếp cận mới. AI có thể hỗ trợ xây dựng các tình huống mô phỏng sát thực tế, giúp học sinh “hiểu nhanh, nhớ lâu”, đồng thời tạo môi trường tương tác thân thiện thông qua các chatbot để các em chủ động tìm hiểu kiến thức. Trong giám sát, công nghệ cũng góp phần nâng cao ý thức tự giác khi mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện, xử lý.