TP.HCM tăng tốc hiện thực hóa mục tiêu 200km metro theo Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị: Chuẩn bị khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành

Một trong những dự án đang được TP.HCM đặc biệt tập trung triển khai là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành. Với tinh thần “quyết rõ, làm nhanh” đã được thể hiện trong quá trình triển khai các tuyến metro thời gian qua, thành phố đang khẩn trương hoàn tất các thủ tục cần thiết để có thể khởi công dự án trước ngày 2/7.

Đây là công trình hạ tầng giao thông có ý nghĩa chiến lược, không chỉ kết nối trung tâm TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành mà còn góp phần hình thành mạng lưới giao thông liên vùng hiện đại giữa TP.HCM và Đồng Nai. Chính vì vậy, dự án nhận được sự quan tâm đặc biệt từ lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng như đông đảo người dân.

Theo kế hoạch, Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh được giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án. Tháng 4/2026, doanh nghiệp đã trình phương án hướng tuyến và các công trình trên tuyến để lấy ý kiến từ các cơ quan chức năng. Đến ngày 25/5, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đã công bố kết luận cuộc họp về phương án tuyến, đồng thời yêu cầu đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trước khi trình UBND TP.HCM lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan.

Trong quá trình góp ý, Sở Quy hoạch - Kiến trúc nhấn mạnh yêu cầu tối ưu hóa tốc độ vận chuyển hành khách, đặc biệt là khả năng kết nối nhanh giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành. Thành phố cũng đề nghị nghiên cứu khả năng hình thành tuyến kết nối trực tiếp nhằm bảo đảm thời gian di chuyển khoảng 30 phút theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Nếu chưa thể đạt được mục tiêu này, đơn vị nghiên cứu cần đánh giá rõ những vướng mắc về hướng tuyến, thời gian và chi phí đầu tư, đồng thời đề xuất giải pháp kết nối hiệu quả nhất.

Bên cạnh đó, phương án xây dựng cũng phải bảo đảm giảm thiểu tối đa chi phí giải phóng mặt bằng và hạn chế tác động đến các công trình hiện hữu. Việc xác định vị trí, quy mô và tiến độ đầu tư các nhà ga dọc tuyến cũng được yêu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng để phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển đô thị trong tương lai.

Theo phương án nghiên cứu hiện nay, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành có chiều dài khoảng 48km. Điểm đầu của tuyến kết nối với ga Thủ Thiêm tại TP.HCM, trong khi điểm cuối đặt tại depot Cẩm Đường thuộc tỉnh Đồng Nai. Tuyến đi qua các khu vực Bình Trưng, Long Trường của TP.HCM và nhiều địa bàn trọng điểm của Đồng Nai như Nhơn Trạch, Long Thành, Long Phước, Xuân Quế và Xuân Đường.

Về hướng tuyến, từ ga Thủ Thiêm, tuyến đường sắt trên cao sẽ chạy song song với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Khi đến khu vực giao cắt với Vành đai 3 TP.HCM, tuyến chuyển hướng về phía nam, chạy dọc theo vành đai trước khi vượt sông Đồng Nai bên cạnh cầu Nhơn Trạch 1.

Sau khi đi vào địa phận Đồng Nai, tuyến tiếp tục hướng nam rồi chuyển sang hướng đông tại khu vực giao với quốc lộ 25B. Tuyến được bố trí dọc dải phân cách trung tâm, đi qua Khu công nghiệp Nhơn Trạch và các khu dân cư hiện hữu. Đáng chú ý, dự án được nghiên cứu để có khả năng kết nối với tuyến đường sắt cao tốc trong tương lai cũng như tuyến metro số 2 của Đồng Nai.

Trước khi tiếp cận sân bay Long Thành, tuyến sẽ vượt qua cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu rồi chuyển sang đoạn ngầm. Phần hầm kéo dài vào khu vực sân bay trước khi chuyển thành đoạn đi trên mặt đất và kết thúc tại depot Cẩm Đường.

Trong bối cảnh mục tiêu hoàn thành 200km metro vào năm 2030 đang tạo áp lực lớn về tiến độ, việc sớm triển khai tuyến Thủ Thiêm – Long Thành không chỉ mang ý nghĩa kết nối giao thông chiến lược mà còn thể hiện quyết tâm của TP.HCM trong việc xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ và bền vững. Nếu được triển khai đúng kế hoạch, dự án sẽ trở thành một trong những mắt xích quan trọng thúc đẩy liên kết vùng, nâng cao năng ực vận tải và mở ra động lực phát triển mới cho khu vực phía Nam./.