TP.HCM rà soát 349 tuyến kênh rạch, nâng mục tiêu di dời lên 40.000 căn nhà
TP.HCM đang đẩy mạnh chương trình chỉnh trang đô thị và cải thiện môi trường thông qua kế hoạch rà soát 349 tuyến kênh rạch nhằm tiếp tục di dời thêm khoảng 20.000 căn nhà trên và ven sông, kênh rạch. Với kế hoạch này, tổng số nhà cần di dời trên địa bàn thành phố được nâng từ 20.000 lên 40.000 căn trong giai đoạn tới.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc triển khai rà soát được thực hiện theo Chỉ thị số 45 của Chủ tịch UBND TP.HCM về các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách nhằm thực hiện kết luận của Trung ương, hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số vào năm 2026. Trong đó, thành phố tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như giảm ùn tắc giao thông, chống ngập, phát triển hạ tầng đô thị và cải thiện môi trường sống cho người dân.
Đặc biệt, kế hoạch này được triển khai theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc nâng cao chất lượng phát triển đô thị, giải quyết các tồn tại kéo dài liên quan đến nhà ở ven kênh rạch và hệ thống hạ tầng kỹ thuật của TP.HCM.
Nhiều năm qua, tình trạng nhà ở lấn chiếm ven kênh rạch không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn làm gia tăng ô nhiễm môi trường, cản trở dòng chảy và ảnh hưởng đến công tác thoát nước của thành phố. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến TP.HCM thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập úng khi mưa lớn hoặc triều cường.
Do đó, cùng với chương trình di dời nhà ven kênh rạch, thành phố yêu cầu đồng bộ nhiều giải pháp khác như tổ chức lại giao thông, phát triển vận tải hành khách công cộng và thực hiện chính sách miễn phí xe buýt để hạn chế phương tiện cá nhân. TP.HCM cũng đặt mục tiêu xử lý các điểm ngập trọng điểm, hoàn thiện hệ thống thoát nước và tăng cường kiểm soát triều nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng đô thị.
Theo Sở Xây dựng, đơn vị này đã tổng hợp danh mục 349 tuyến kênh rạch cần tiếp tục triển khai di dời nhà ở trên và ven sông, kênh rạch của TP.HCM trước thời điểm sáp nhập địa giới hành chính. Việc rà soát nhằm xác định cụ thể hiện trạng dân cư, quy mô giải tỏa và khả năng triển khai các dự án chỉnh trang trong thời gian tới.
Để bảo đảm nguồn lực thực hiện, Sở Xây dựng đề nghị UBND các phường, xã rà soát toàn bộ các tuyến kênh rạch theo danh mục đã tổng hợp. Trên cơ sở đó, các địa phương sẽ đề xuất danh mục dự án cụ thể, cập nhật phương án tuyến, tính toán tổng mức đầu tư cũng như các khoản chi phí liên quan như bồi thường, hỗ trợ tái định cư và chi phí xây lắp.
Ngoài ra, các địa phương cũng được yêu cầu sắp xếp thứ tự ưu tiên cho từng dự án, đồng thời đề xuất nguồn vốn phù hợp để triển khai. Đây được xem là bước quan trọng nhằm bảo đảm tính khả thi của chương trình, bởi việc di dời hàng chục nghìn căn nhà ven kênh rạch sẽ cần nguồn kinh phí rất lớn và sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều đơn vị.
Theo giới chuyên gia đô thị, chương trình di dời nhà ven kênh rạch không chỉ mang ý nghĩa cải thiện cảnh quan mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị TP.HCM. Khi các khu nhà lụp xụp ven kênh được giải tỏa, thành phố sẽ có điều kiện mở rộng không gian công cộng, xây dựng công viên, đường ven sông và các công trình hạ tầng phục vụ cộng đồng.
Bên cạnh đó, việc cải tạo hệ thống kênh rạch còn giúp nâng cao khả năng tiêu thoát nước, giảm ô nhiễm môi trường và cải thiện điều kiện sống cho hàng chục nghìn hộ dân. Đây cũng là nền tảng để TP.HCM hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững, hiện đại và thích ứng với biến đổi khí hậu trong tương lai.
Theo yêu cầu của Sở Xây dựng, các địa phương phải hoàn tất báo cáo rà soát và gửi về sở trước ngày 25/5/2026 để tổng hợp, tham mưu UBND TP.HCM xem xét và triển khai các bước tiếp theo. Với quyết tâm đẩy mạnh chỉnh trang đô thị, chương trình di dời 40.000 căn nhà ven kênh rạch được kỳ vọng sẽ tạo ra diện mạo mới cho TP.HCM trong những năm tới.
