TP.HCM: Dự kiến triển khai phần mềm cấp phép sử dụng vỉa hè trên toàn địa bàn

Thông tin trên được Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường nêu tại hội nghị sơ kết kế hoạch tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị và xây dựng xã, phường, đặc khu bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị diễn ra ngày 22/5.

Theo lãnh đạo thành phố, trước đây TP.HCM từng cho phép người dân và tổ chức sử dụng vỉa hè để kinh doanh tại một số khu vực nhất định. Tuy nhiên, trong bối cảnh hệ thống pháp luật hiện hành thay đổi, việc sử dụng vỉa hè hiện chỉ được cấp phép cho một số mục đích cụ thể như trông giữ xe, phục vụ hoạt động xây dựng, vệ sinh môi trường hoặc tổ chức đám tang, đám cưới. Các hoạt động kinh doanh buôn bán trên vỉa hè hiện chưa được pháp luật cho phép cấp phép chính thức.

Dù vậy, TP.HCM đang kỳ vọng vào những thay đổi từ các quy định pháp lý mới như luật Xây dựng, luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và đặc biệt là luật Đô thị đặc biệt. Theo định hướng này, địa phương có thể được trao thêm quyền chủ động trong quản lý, khai thác lòng đường và vỉa hè phù hợp với điều kiện thực tiễn của đô thị đặc biệt lớn nhất cả nước.

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý vỉa hè được đánh giá là bước đi cần thiết trong bối cảnh đô thị ngày càng phát triển, nhu cầu sử dụng không gian công cộng tăng cao nhưng vẫn phải bảo đảm trật tự và mỹ quan đô thị. Trước đó, quận 1 từng triển khai thí điểm phần mềm quản lý sử dụng vỉa hè tại hàng chục tuyến đường. Gần đây hơn, phường An Đông cũng áp dụng mô hình tương tự từ ngày 15/5 và nhận được đánh giá tích cực từ lãnh đạo thành phố.

Theo ông Bùi Xuân Cường, phần mềm mà phường An Đông triển khai có nhiều ưu điểm, song mới chỉ áp dụng trong phạm vi một phường. Trong khi đó, phần mềm do Sở Xây dựng TP.HCM đề xuất có khả năng triển khai đồng bộ trên toàn thành phố, đồng thời kết nối liên thông với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng. Điều này giúp dữ liệu được đồng bộ, hạn chế tình trạng quản lý phân tán và tăng hiệu quả khai thác thông tin dùng chung.

Một trong những vấn đề được người dân quan tâm hiện nay là tình trạng lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự đô thị nhưng cơ chế cấp phép cho hoạt động trông giữ xe hoặc sử dụng tạm thời vỉa hè lại chưa rõ ràng. Nhiều người dân còn lúng túng vì chưa biết đăng ký theo hình thức giấy hay trực tuyến, thủ tục cụ thể ra sao, cơ quan nào chịu trách nhiệm giải quyết.

Chính vì vậy, lãnh đạo TP.HCM yêu cầu Sở Xây dựng nghiên cứu triển khai phần mềm ngay từ đầu tháng 6/2026 theo hướng “vừa làm, vừa đánh giá, vừa điều chỉnh”. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp thành phố sớm hoàn thiện quy trình quản lý phù hợp với thực tiễn, đồng thời tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.

Theo đề xuất của Sở Xây dựng TP.HCM, phần mềm sẽ tích hợp nhiều tính năng như tiếp nhận và xử lý hồ sơ cấp phép trực tuyến; quản lý, phê duyệt và lưu trữ hồ sơ điện tử; quản lý việc cấp phép trên nền bản đồ số của TP.HCM; kết nối với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng; đồng thời hỗ trợ quản lý thu phí và lệ phí. Việc số hóa toàn bộ quy trình không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tăng tính minh bạch trong công tác cấp phép và quản lý sử dụng vỉa hè.

Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố cũng giao Sở Tài chính tổng hợp các kiến nghị từ địa phương liên quan đến kinh phí hỗ trợ lực lượng làm việc ngoài giờ, kinh phí duy tu và thuê kho bãi tạm giữ tang vật vi phạm để báo cáo trước ngày 15/6. Những nội dung thuộc thẩm quyền sẽ được xử lý ngay nhằm bảo đảm công tác quản lý trật tự đô thị diễn ra hiệu quả, đồng bộ.

Có thể thấy, việc triển khai phần mềm cấp phép sử dụng vỉa hè không chỉ là giải pháp công nghệ mà còn thể hiện định hướng xây dựng chính quyền số, quản trị đô thị hiện đại của TP.HCM. Nếu được triển khai hiệu quả, hệ thống này sẽ góp phần hài hòa giữa yêu cầu quản lý trật tự đô thị với nhu cầu sử dụng không gian công cộng của người dân, hướng đến một đô thị văn minh, minh bạch và thuận tiện hơn trong tương lai./.