TP.HCM: Đề xuất mở rộng Vành đai 3 lên 8 làn cao tốc hoàn chỉnh
TP.HCM vừa đề xuất nâng cấp toàn tuyến Vành đai 3 từ quy mô phân kỳ 4 làn lên 8 làn cao tốc hoàn chỉnh nhằm bảo đảm tính đồng bộ và nâng cao năng lực kết nối cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Đề xuất được nêu trong văn bản UBND TP.HCM gửi Bộ Xây dựng sau khi Thủ tướng yêu cầu rà soát, nghiên cứu mở rộng các tuyến cao tốc đã đầu tư theo giai đoạn một nhưng chưa đạt quy mô hoàn chỉnh.
Theo quy hoạch, Vành đai 3 TP.HCM có chiều dài khoảng 130 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc với 8 làn xe và tốc độ tối đa 100 km/h. Đây được xem là một trong những dự án hạ tầng giao thông chiến lược lớn nhất khu vực phía Nam, đóng vai trò kết nối liên vùng giữa các trung tâm công nghiệp, logistics, cảng biển và sân bay.
Hiện nay, tuyến đường được chia thành nhiều phân đoạn do các chủ đầu tư khác nhau thực hiện nên quy mô chưa đồng bộ. Một số đoạn đã đưa vào khai thác trước đây như tuyến Mỹ Phước – Tân Vạn qua Bình Dương cũ được xây dựng với 6 làn xe. Cầu Nhơn Trạch có quy mô 4 làn. Trong khi đó, gần 40 km thuộc cao tốc Bến Lức – Long Thành đi trùng hướng tuyến Vành đai 3 đang được thi công với 4 làn chính cùng 2 làn dừng khẩn cấp.
Công trình cầu vượt Vành đai 3 qua quốc lộ 22, đoạn qua xã Hóc Môn cũng đang trong giai đoạn 1 thi công, mới có 4 làn xe.
Đáng chú ý, phần còn lại dài hơn 76 km do các địa phương đầu tư hiện chỉ được triển khai theo quy mô phân kỳ 4 làn cao tốc hạn chế. Mỗi làn rộng 3,75 m, tốc độ thiết kế khoảng 80 km/h và chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục mà chỉ bố trí các điểm dừng cách nhau trung bình khoảng 5 km. Theo đánh giá của TP.HCM, việc đầu tư theo quy mô phân kỳ giúp giảm áp lực vốn trong giai đoạn đầu nhưng về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến khả năng khai thác, năng lực lưu thông cũng như tính an toàn của toàn tuyến.
Tuy nhiên, một thuận lợi lớn là công tác giải phóng mặt bằng trước đây đã được thực hiện theo quy mô hoàn chỉnh 8 làn xe. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng trong tương lai mà không phải tốn thêm nhiều chi phí đền bù, giải tỏa. Trên cơ sở đó, TP.HCM cho rằng đây là thời điểm phù hợp để nghiên cứu nâng cấp đồng bộ toàn tuyến thay vì tiếp tục khai thác theo tiêu chuẩn phân kỳ.
Theo UBND TP.HCM, nếu các đoạn tuyến tiếp tục tồn tại tình trạng “thắt cổ chai” với quy mô khác nhau sẽ khó phát huy hiệu quả đầu tư tổng thể. Các đoạn đã hoàn thiện với tiêu chuẩn cao hơn sẽ bị hạn chế công suất khi kết nối với những đoạn quy mô nhỏ hơn. Điều này không chỉ gây ùn tắc mà còn làm giảm hiệu quả khai thác hệ thống logistics và vận tải liên vùng trong bối cảnh nhu cầu giao thông tại khu vực phía Nam đang tăng nhanh.
Thành phố đã đưa ra hai phương án nâng cấp nhưng kiến nghị lựa chọn phương án mở rộng toàn tuyến lên 8 làn cao tốc hoàn chỉnh, bao gồm cả những đoạn đã khai thác và các đoạn đang thi công. Tổng mức đầu tư sơ bộ cho phương án này khoảng 60.000 tỷ đồng. Đối với hệ thống đường song hành hai bên tuyến, các địa phương nơi tuyến đi qua sẽ tiếp tục nghiên cứu quy mô và thời điểm đầu tư phù hợp với nhu cầu phát triển thực tế.
Vành đai 3 TP.HCM hiện là dự án đường bộ có quy mô lớn nhất đang được triển khai tại khu vực phía Nam. Ngoài các đoạn đã hoàn thành trước đó, phần tuyến dài hơn 76 km đang được các địa phương đầu tư với tổng vốn hơn 75.300 tỷ đồng, bao gồm nhiều dự án thành phần về xây lắp và giải phóng mặt bằng.
Dự án được khởi công từ tháng 6/2023 và đến nay đã đạt hơn 70% khối lượng thi công. Theo kế hoạch, toàn tuyến sẽ được thông xe vào giữa năm nay. Khi hoàn thành, Vành đai 3 không chỉ giúp giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô TP.HCM mà còn mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương lân cận, thúc đẩy liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế cho toàn khu vực phía Nam./.