TP.HCM: Đề xuất đầu tư hoàn chỉnh đường Vành đai 3 với tổng vốn khoảng 67.800 tỷ đồng

Theo thông tin mới đây, UBND TP.HCM vừa có công văn khẩn gửi Bộ Xây dựng đề xuất rà soát, hoàn thiện phương án đầu tư mở rộng các tuyến đường cao tốc được xây dựng theo quy mô phân kỳ trên địa bàn, trong đó trọng tâm là dự án đường Vành đai 3 TP.HCM.

Theo quy hoạch, đường Vành đai 3 TP.HCM có tổng chiều dài khoảng 91,64 km (gần 92 km), được định hướng xây dựng theo tiêu chuẩn đường cao tốc 8 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/h, nền đường rộng 74,5 m và có làn dừng khẩn cấp liên tục. Tuy nhiên, quá trình triển khai giai đoạn 1 được chia thành nhiều dự án độc lập với quy mô đầu tư khác nhau, khiến toàn tuyến chưa đồng bộ và chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của đường cao tốc hiện đại.

Hiện nay, đoạn cao tốc Bến Lức – Long Thành dài khoảng 38,5 km là đoạn duy nhất được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc 4 làn xe hoàn chỉnh và dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Trong khi đó, dự án thành phần 1A dài 8,75 km do Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận làm chủ đầu tư đã đưa vào khai thác từ năm 2025 nhưng mới đạt tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng với 4 làn xe. Đoạn này đang được điều chỉnh chủ trương đầu tư để nâng cấp thành cao tốc 4 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/h.

Đối với các dự án thành phần triển khai theo Nghị quyết số 57/2022/QH15, tổng chiều dài khoảng 76,34 km, hiện được đầu tư theo quy mô cao tốc phân kỳ với 4 làn xe, nền đường rộng 19,75 m, vận tốc thiết kế 80 km/h và chỉ bố trí làn dừng khẩn cấp không liên tục. Riêng đoạn Tân Vạn – Bình Chuẩn dài khoảng 15,3 km thuộc tuyến Mỹ Phước – Tân Vạn đang khai thác theo tiêu chuẩn đường đô thị 6 làn xe, có nhiều nút giao cùng mức, lưu lượng phương tiện rất lớn nên thường xuyên xảy ra ùn tắc.

Theo UBND TP.HCM, khi Quốc hội thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Vành đai 3 vào năm 2022, dự báo lưu lượng giao thông đến năm 2040 đạt khoảng 51.775–74.376 xe con quy đổi mỗi ngày đêm, tương ứng nhu cầu khai thác từ 4 đến 6 làn xe cao tốc. Tuy nhiên, thực tế tốc độ tăng trưởng kinh tế, quá trình đô thị hóa nhanh cùng việc mở rộng địa giới hành chính TP.HCM sẽ khiến nhu cầu vận tải tăng nhanh hơn nhiều so với dự báo ban đầu. Do đó, lưu lượng phương tiện trên tuyến ngay trong những năm đầu khai thác có khả năng vượt dự kiến, làm gia tăng nguy cơ quá tải nếu không sớm mở rộng quy mô đầu tư.

Một trong những thuận lợi lớn được thành phố nhấn mạnh là đến nay phần lớn phạm vi tuyến đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng theo quy mô hoàn chỉnh 8 làn xe. Vì vậy, nếu triển khai mở rộng ngay trong giai đoạn 2026–2030 sẽ hạn chế phát sinh chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng trong tương lai, đồng thời giảm thời gian và khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện dự án.

Trên cơ sở đó, TP.HCM đề nghị Bộ Xây dựng tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét chấp thuận chủ trương nghiên cứu đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến Vành đai 3 thành đường cao tốc 8 làn xe với vận tốc thiết kế 100 km/h, nền đường rộng 74,5 m và có làn dừng khẩn cấp liên tục. Đối với hệ thống đường song hành hai bên tuyến, quy mô từ 2–3 làn xe đô thị, vận tốc thiết kế 60 km/h, các địa phương sẽ nghiên cứu đầu tư phù hợp với nhu cầu phát triển thực tế của từng khu vực.

Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư để hoàn thiện toàn tuyến khoảng 67.800 tỷ đồng. Trong đó, đoạn đi qua TP.HCM cần khoảng 60.000 tỷ đồng; đoạn qua tỉnh Tây Ninh khoảng 2.000 tỷ đồng; đoạn qua Đồng Nai khoảng 4.000 tỷ đồng; riêng đoạn thuộc dự án thành phần 1A cần khoảng 1.800 tỷ đồng để nâng cấp theo quy hoạch.

Về phương thức đầu tư, UBND TP.HCM đề xuất nghiên cứu nhiều hình thức triển khai như đầu tư công, đối tác công tư (PPP) hoặc các mô hình phù hợp khác nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội. Nếu sử dụng vốn đầu tư công, ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương sẽ cùng tham gia, mỗi bên bố trí 50% phần vốn nhà nước. Trường hợp triển khai theo phương thức PPP, phần vốn nhà nước hỗ trợ cũng sẽ được chia đều giữa ngân sách Trung ương và địa phương, bên cạnh phần vốn do nhà đầu tư huy động.

Đồng thời, TP.HCM kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng giao UBND TP.HCM làm cơ quan chủ trì nghiên cứu dự án và bố trí ngân sách Trung ương hỗ trợ 50% phần vốn ngân sách nhà nước tham gia thực hiện. Theo thành phố, việc sớm đầu tư hoàn chỉnh tuyến Vành đai 3 không chỉ bảo đảm năng lực thông hành lâu dài, đáp ứng nhu cầu phát triển của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam mà còn góp phần giảm ùn tắc giao thông, tăng cường kết nối liên vùng và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới.