TP.HCM đẩy mạnh triển khai 77 công trình trọng điểm, tạo đà phát triển hạ tầng

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, danh mục 77 dự án được xây dựng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển hạ tầng giao thông trở thành chương trình trọng điểm, đột phá, hướng tới hoàn thiện cơ bản hạ tầng giao thông khung, tăng cường kết nối vùng và phát triển đường sắt đô thị gắn với mô hình TOD vào năm 2030.

Trong tổng số 77 dự án có 11 dự án đường sắt đô thị, 51 dự án đường bộ, 14 dự án hạ tầng kỹ thuật và 1 dự án đường thủy. Các công trình được phân thành 4 nhóm theo mức độ chuẩn bị đầu tư, từ những dự án đang thi công đến các dự án đang nghiên cứu, đề xuất. Đến tháng 8/2026, thành phố đã khởi công 14 công trình, với tổng mức đầu tư khoảng 466.379 tỷ đồng.

Danh mục có nhiều dự án quy mô lớn, có vai trò quan trọng đối với không gian phát triển mới của TP.HCM như tuyến đường sắt đô thị số 2 Bến Thành - Tham Lương, tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, cầu đường Bình Tiên, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, tuyến đường vượt biển kết nối Cần Giờ - Vũng Tàu và cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Tuyến đường sắt đô thị số 2 Bến Thành - Tham Lương lafg một trong 77 công trình trọng điểm của TP.HCM - (Ảnh minh họa)

Bên cạnh đó là các dự án hạ tầng và chỉnh trang đô thị như nút giao Rừng Sác - cao tốc Bến Lức - Long Thành, hoàn chỉnh nút giao cao tốc Bến Lức - Long Thành với quốc lộ 50, Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, cây xanh công cộng ven sông Sài Gòn, Khu đô thị Đại học Quốc tế tại xã Xuân Thới Sơn và Cảng Cái Mép Hạ giai đoạn 1.

Trong dịp Quốc khánh 2/9, thành phố dự kiến tiếp tục khởi công 6 công trình, với tổng mức đầu tư khoảng 165.657 tỷ đồng. Các dự án đáng chú ý gồm tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, nâng cấp và mở rộng quốc lộ 1, quốc lộ 13, một số dự án thành phần thuộc Vành đai 4 và dự án Cải thiện môi trường nước Bình Dương.

Trong quý III và IV/2026, khoảng 9 công trình khác cũng dự kiến được khởi công, trong đó có cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu đến Vành đai 3, hoàn chỉnh nút giao Gò Công cùng một số dự án cải tạo, chỉnh trang hệ thống rạch.

Song song với việc khởi công, TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 10 công trình trọng điểm trong năm, gồm Vành đai 3, nút giao An Phú, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, quốc lộ 50 và tuyến đường kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với Vành đai 2. Các dự án còn lại tiếp tục được đẩy nhanh để hoàn thành theo lộ trình giai đoạn 2026-2030.

Để biến danh mục dự án lớn thành các công trình thực tế, TP.HCM xác định việc tháo gỡ điểm nghẽn trong quá trình chuẩn bị và triển khai đầu tư là nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, thành phố sẽ rà soát, đồng bộ quy hoạch; rút ngắn thời gian thực hiện các thủ tục chuẩn bị đầu tư và thi tuyển kiến trúc; nâng cao chất lượng lập, thẩm định dự án. Đồng thời, sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư cần được tăng cường để hạn chế tình trạng chồng chéo, kéo dài thời gian xử lý.

Nguồn vật liệu xây dựng cũng là vấn đề cần được chủ động kiểm soát, nhất là cát, đá và đất đắp. Các chủ đầu tư được yêu cầu xây dựng kế hoạch chi tiết về vật liệu, đặc biệt với những hạng mục nằm trên đường găng tiến độ như xử lý nền đất yếu. Nhà thầu cần chủ động tìm kiếm nguồn cung mới, nghiên cứu vật liệu thay thế và áp dụng giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ thiếu vật liệu làm đình trệ thi công.

Thành phố đồng thời yêu cầu nâng cao năng lực quản lý dự án và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ như BIM, GIS và trí tuệ nhân tạo trong quản lý đầu tư xây dựng. Với các công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp như cầu nhịp lớn, hầm vượt biển, đường sắt hay sân bay, Sở Xây dựng đề xuất có cơ chế để cơ quan chuyên môn và chủ đầu tư thuê các đơn vị tư vấn, chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế.

Bên cạnh yêu cầu về tiến độ, TP.HCM nhấn mạnh nguyên tắc không đánh đổi chất lượng và an toàn để chạy theo tiến độ. Trong giai đoạn thẩm định, thành phố dự kiến huy động các đơn vị và chuyên gia có năng lực, kinh nghiệm để hỗ trợ đánh giá dự án, đồng thời rà soát kỹ kết quả thẩm tra, nhất là các nội dung liên quan đến an toàn, kết cấu chịu lực, khả năng vận hành và kết nối với hệ thống hạ tầng hiện hữu.

Trong quá trình thi công, các công trình trọng điểm thuộc diện kiểm tra nghiệm thu của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Ngoài kiểm tra theo kế hoạch, Sở Xây dựng sẽ tăng cường kiểm tra định kỳ, tập trung vào chất lượng, tiến độ, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy, trật tự xây dựng, mỹ quan đô thị và an toàn giao thông.

Công tác nghiệm thu cũng được kiểm soát chặt chẽ, từ năng lực của tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng đến máy móc, thiết bị và vật tư có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn. Khi cần thiết, các chuyên gia về kết cấu, cơ điện sẽ được huy động để đánh giá chất lượng, phát hiện sớm nguy cơ mất an toàn hoặc những vấn đề có thể ảnh hưởng đến quá trình vận hành.

Với quy mô đầu tư lên tới khoảng 1,78 triệu tỷ đồng, 77 công trình trọng điểm được kỳ vọng tạo động lực lớn cho phát triển hạ tầng, mở rộng không gian đô thị và tăng khả năng kết nối giữa TP.HCM với các khu vực lân cận. Tuy nhiên, để nguồn lực này phát huy hiệu quả, thành phố cần đồng thời giải quyết các điểm nghẽn về quy hoạch, thủ tục, vật liệu, năng lực triển khai và kiểm soát chất lượng.

Đẩy nhanh tiến độ nhưng bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả đầu tư sẽ là yếu tố quyết định để các công trình trọng điểm thực sự trở thành động lực phát triển mới của TP.HCM trong giai đoạn 2026-2030.