TP.HCM: Đặt mục tiêu kiểm soát ô nhiễm, nâng cao chất lượng môi trường đến năm 2030

Theo chương trình, TP.HCM hướng đến kiểm soát xu hướng gia tăng ô nhiễm, xử lý các vấn đề môi trường cấp bách, từng bước nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân. Thành phố cũng đặt mục tiêu quản lý hiệu quả chất lượng không khí, tài nguyên nước, chất thải và tăng cường khả năng thích ứng trước tác động của biến đổi khí hậu.

Đến năm 2030, TP.HCM đề ra 22 chỉ tiêu thuộc ba nhóm nội dung trọng tâm. Trong nhóm phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm, thành phố phấn đấu đưa diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ đạt từ 2,5-3% tổng diện tích đất nông nghiệp. Đồng thời, 100% khu công nghiệp và các cơ sở thuộc diện bắt buộc sẽ lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, kết nối và truyền dữ liệu trực tiếp đến cơ quan quản lý để giám sát.

Ở nhóm giải quyết các vấn đề môi trường trọng điểm, TP.HCM đặt mục tiêu kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải lớn. Đến năm 2030, toàn bộ xe buýt và taxi trên địa bàn sẽ sử dụng năng lượng sạch; 80% lượng nước thải đô thị được thu gom, xử lý tập trung; từ 85-90% điểm quan trắc trên lưu vực sông Đồng Nai đạt chất lượng nước ở mức trung bình trở lên.

Bên cạnh đó, thành phố hướng tới 100% chất thải y tế và chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn; trên 90% chất thải rắn sinh hoạt được tái chế hoặc xử lý bằng công nghệ hiện đại, giảm tối đa chôn lấp. Tình trạng đốt rác và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời không đúng quy định sẽ được chấm dứt.

Chương trình cũng đặt mục tiêu 100% khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và cụm công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn. Đồng thời, toàn bộ trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn và khu du lịch sẽ sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường để thay thế nhựa dùng một lần và bao bì nhựa khó phân hủy sinh học.

Đối với nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu, TP.HCM sẽ duy trì tỷ lệ che phủ rừng khoảng 11%, nâng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong cơ cấu cung ứng và tiêu thụ điện lên mức 15-18%, hướng tới 25% trong những năm tiếp theo. Thành phố cũng chú trọng nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, chương trình xác định ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là giảm thiểu tác động từ quá trình phát triển kinh tế - xã hội thông qua phân vùng môi trường, nâng cấp công nghệ xử lý chất thải, di dời các cơ sở sản xuất không đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường và tăng cường hệ thống quan trắc.

Nhóm nhiệm vụ thứ hai tập trung phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm và cải thiện chất lượng môi trường nước, không khí, đất và biển; xử lý các điểm nóng ô nhiễm; đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải; cải tạo sông, kênh, rạch, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường.

Trong khi đó, nhóm nhiệm vụ thứ ba ưu tiên quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải công nghiệp, nông nghiệp và chất thải nguy hại theo hướng hiện đại. Thành phố sẽ đầu tư hạ tầng xử lý chất thải bằng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy tái sử dụng, tái chế, phát triển kinh tế tuần hoàn và công nghiệp sinh thái.

Để triển khai chương trình, TP.HCM xây dựng danh mục 26 chương trình, đề án và dự án ưu tiên, tập trung mở rộng mạng lưới quan trắc môi trường tự động, đầu tư các nhà máy xử lý nước thải, phát triển cơ sở xử lý chất thải theo hướng thu hồi tài nguyên và năng lượng, cải tạo các bãi chôn lấp cũng như nạo vét, khơi thông hệ thống sông, kênh, rạch và hồ chứa nước.

Chương trình cũng đề ra năm nhóm giải pháp trọng tâm gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường nguồn lực đầu tư; thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ; mở rộng hợp tác vùng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

Tại hội nghị, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM Nguyễn Toàn Thắng cho biết thành phố hiện đối mặt với ba thách thức lớn về môi trường, gồm ô nhiễm không khí từ phương tiện giao thông và hơn 2.300 doanh nghiệp sản xuất xi măng, sắt thép; lượng nước thải khoảng 1,7 triệu m³ mỗi ngày trong khi mới có ba nhà máy xử lý; cùng khoảng 14.000 tấn rác sinh hoạt phát sinh mỗi ngày. Theo ông Thắng, thành phố sẽ tiếp tục đầu tư thêm các nhà máy xử lý nước thải, kết hợp nguồn vốn công và tư, đồng thời đẩy mạnh xử lý rác bằng công nghệ đốt phát điện, qua đó từng bước giải quyết các thách thức môi trường và thực hiện hiệu quả các mục tiêu đã đề ra đến năm 2030./.