TP Hồ Chí Minh: Quyết tâm khởi công tuyến Thủ Thiêm - Long Thành trước 30/6/2026

Trong bối cảnh đẩy mạnh phát triển hạ tầng và tái cấu trúc không gian đô thị, TP Hồ Chí Minh đang thể hiện quyết tâm cao độ trong việc tăng tốc các dự án giao thông chiến lược. Nổi bật là yêu cầu khởi công tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành đúng tiến độ đề ra, cùng với hàng loạt công trình quy mô lớn được thúc đẩy nhằm tạo bước đột phá về kết nối vùng.

Sơ đồ hướng tuyến tuyến Metro sân bay Long Thành - Thủ Thiên. (Ảnh: taumetro.com)

Chỉ đạo này được đưa ra bởi lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh, trong đó Phó Chủ tịch Bùi Xuân Cường nhấn mạnh yêu cầu xác định rõ tiến độ, phân công trách nhiệm cụ thể và đảm bảo tính khả thi của từng dự án. Theo đánh giá, thời gian qua các sở, ngành và Ban Quản lý Đường sắt đô thị đã có nhiều nỗ lực đáng ghi nhận, đặc biệt trong việc triển khai tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) và xúc tiến dự án Bến Thành - Cần Giờ. Những kết quả này cho thấy năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp giữa các đơn vị đang từng bước được cải thiện.

Ở tầm nhìn dài hạn, TP Hồ Chí Minh đã xác định danh mục 6 tuyến đường sắt đô thị ưu tiên đầu tư, với mục tiêu cơ bản hoàn thành trước năm 2030. Đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ, góp phần giảm áp lực cho hạ tầng đường bộ và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu, thành phố đặt ra các mốc tiến độ cụ thể. Trong đó, tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm phải hoàn tất thủ tục để khởi công trước ngày 30/4/2026. Đặc biệt, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành được xác định là công trình trọng điểm, đóng vai trò kết nối chiến lược, do đó bắt buộc phải khởi công trước ngày 30/6/2026. Tuyến Bến Thành - Cần Giờ cũng được yêu cầu hoàn thành công tác bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong tháng 11 cùng năm.

Không chỉ chú trọng tiến độ, TP Hồ Chí Minh còn chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính. Sở Tài chính được giao xây dựng phương án vốn trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, trong đó ưu tiên tối thiểu 100.000 tỷ đồng cho các dự án đường sắt đô thị. Với hạn mức dư nợ vay tối đa khoảng 272.000 tỷ đồng, thành phố cần tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo cân đối ngân sách và kiểm soát bội chi.

Một trong những giải pháp quan trọng là phát hành trái phiếu chính quyền địa phương theo nhu cầu từng năm để bổ sung nguồn vốn. Đây là công cụ tài chính linh hoạt, giúp thành phố chủ động hơn trong huy động vốn và giảm phụ thuộc vào ngân sách trung ương. Việc đa dạng hóa nguồn lực cũng góp phần nâng cao tính bền vững cho các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Song song đó, Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao nâng cao hiệu quả quản lý thông qua việc xây dựng và vận hành hệ thống phần mềm theo dõi tiến độ tổng thể. Giải pháp này giúp kiểm soát chặt chẽ các mốc thời gian, hạn chế rủi ro chậm tiến độ. Đồng thời, đơn vị cần xử lý dứt điểm các tồn đọng của tuyến metro số 1 và xây dựng kế hoạch phát triển công nghiệp đường sắt, hướng tới mục tiêu nội địa hóa và nâng cao năng lực sản xuất trong nước.

Sở Xây dựng cũng giữ vai trò then chốt khi được giao nghiên cứu phương án tái định cư, xây dựng cơ chế thuê chuyên gia và hoàn thiện các chính sách đặc thù. Đây là những yếu tố quan trọng giúp rút ngắn thủ tục đầu tư và tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình triển khai.

Đáng chú ý, TP Hồ Chí Minh dự kiến tổ chức lễ khởi công 4 dự án quy mô lớn vào dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam - Thống nhất đất nước. Các dự án gồm: tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm), quảng trường trung tâm khu đô thị Thủ Thiêm, dự án cải tạo khu vực Bảo tàng Hồ Chí Minh và khu đô thị Đại học Quốc tế Berjaya. Tổng mức đầu tư ước tính khoảng 142.000 tỷ đồng, thể hiện quy mô và tầm vóc lớn của các công trình.

Trong đó, tuyến metro số 2 đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm dài khoảng 6 km với 6 nhà ga, đi ngầm qua khu vực trung tâm và vượt sông Sài Gòn để kết nối với khu đô thị Thủ Thiêm. Tuyến này không chỉ có ý nghĩa về giao thông mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc liên kết các khu vực phát triển trọng điểm, tạo nền tảng cho mạng lưới metro hoàn chỉnh trong tương lai.

Bên cạnh đó, dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ cũng được xem là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược phát triển hạ tầng của thành phố. Với tổng vốn đầu tư gần 129.000 tỷ đồng và quy mô khoảng 571 ha, dự án được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics tầm cỡ khu vực, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sự kết hợp giữa các dự án đường sắt đô thị, cảng biển và hệ thống đường bộ như vành đai, cao tốc sẽ hình thành mạng lưới giao thông liên hoàn, hiện đại. Đặc biệt, khi hoàn thành, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành sẽ kết nối trực tiếp hai đầu mối hàng không lớn là sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành, mở ra không gian phát triển mới cho toàn vùng kinh tế phía Nam.

Tổng thể, việc đẩy nhanh thủ tục và triển khai đồng loạt các dự án cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của TP Hồ Chí Minh trong việc hiện thực hóa mục tiêu phát triển. Phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian” đang được áp dụng hiệu quả, góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án và nâng cao tính minh bạch trong quản lý.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, thành phố vẫn phải đối mặt với không ít thách thức như công tác giải phóng mặt bằng, huy động vốn và sự phối hợp giữa các bên liên quan. Nếu không được kiểm soát tốt, đây sẽ là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai.

Dù vậy, với tầm nhìn chiến lược và sự quyết liệt trong chỉ đạo, TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình hệ thống hạ tầng hiện đại, đóng vai trò động lực cho tăng trưởng kinh tế. Khi các dự án hoàn thành, thành phố không chỉ cải thiện mạnh mẽ khả năng kết nối mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh trên bản đồ khu vực và quốc tế, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế - tài chính hàng đầu Đông Nam Á.