TP. Hồ Chí Minh: Gỡ vướng, tăng tốc các dự án cải tạo kênh rạch trọng điểm

Trong đó, hai dự án lớn là cải tạo rạch Xuyên Tâm và kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên đang ghi nhận những chuyển biến tích cực sau thời gian gặp nhiều trở ngại.

Điểm nghẽn mặt bằng

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến sông Vàm Thuật, được xem là một trong những dự án chỉnh trang đô thị trọng điểm của thành phố. Khởi công từ tháng 5/2025, dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2028, với kỳ vọng hồi sinh tuyến rạch ô nhiễm kéo dài nhiều năm, cải thiện môi trường sống và diện mạo đô thị cho khu vực.

Hiện dự án đã triển khai ba gói thầu xây lắp gồm XL-03, XL-02 và XL-01. Trong đó, gói XL-03 được khởi công sớm nhất và đang được đẩy mạnh thi công với sáu mũi triển khai đồng loạt, huy động đầy đủ máy móc, thiết bị và nhân lực. Tại công trường, các hạng mục như đóng cọc ván, khoan CDM, đóng cừ, thi công cọc thử được triển khai liên tục.

Điểm nghẽn lớn nhất của dự án hiện nay vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Tính đến ngày 23/4, hai phường Bình Thạnh và Gia Định đã bàn giao 861/2.046 trường hợp bị ảnh hưởng, đạt hơn 42%. Riêng gói XL-02 đã nhận bàn giao gần 46% mặt bằng và đang tổ chức tám mũi thi công.

Khó khăn lớn nhất tập trung ở gói XL-01 khi mặt bằng bàn giao chưa liền tuyến, chủ yếu là từng phần, ảnh hưởng đến tổ chức thi công đồng bộ. Dù vậy, chủ đầu tư vẫn chủ động triển khai thiết bị, thực hiện cọc thử đầu tiên tại khu vực Điện Biên Phủ, đồng thời mở thêm đường công vụ qua rạch để bổ sung mũi thi công, bù lại thời gian chờ mặt bằng.

Tinh thần tăng tốc tại công trường cũng tạo niềm tin cho người dân sống dọc tuyến rạch. Nhiều hộ dân cho biết những ngày qua công nhân làm việc liên tục đến tối muộn, một số đoạn tuyến đã dần sạch sẽ, ngăn nắp hơn. Với người dân, sự chuyển động của dự án không chỉ mang ý nghĩa hạ tầng mà còn mở ra kỳ vọng chấm dứt ô nhiễm, mùi hôi và cảnh sống tạm bợ kéo dài nhiều năm.

Kỳ vọng đổi thay diện mạo

Song song đó, dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ sau giai đoạn từng bị đánh giá “im lìm”. Đây là tuyến kênh dài gần 32 km đi qua nhiều quận, huyện, có tổng vốn đầu tư điều chỉnh hơn 9.000 tỉ đồng, được kỳ vọng giải quyết đồng thời các bài toán ngập nước, ô nhiễm và giao thông đô thị.

Khởi công từ tháng 3/2023, dự án hiện đã triển khai cả 10/10 gói thầu xây lắp, với khối lượng hoàn thành các hạng mục chính đạt gần 66%. Đáng chú ý, khoảng 35/64 km đường giao thông dọc tuyến đã được thông xe kỹ thuật, tạo tiền đề cho các hạng mục còn lại tăng tốc về đích.

Dù vậy, dự án vẫn còn một số vướng mắc liên quan đến bồi thường, giải phóng mặt bằng với 10 trường hợp chưa xử lý dứt điểm, cùng những khó khăn khi thi công dưới hệ thống điện trung, hạ thế, trạm biến áp và cáp viễn thông. Đây là những nút thắt đang được chủ đầu tư kiến nghị các địa phương và ngành điện phối hợp tháo gỡ, sớm bàn giao mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật phục vụ thi công.

Việc hai dự án lớn đồng loạt tăng tốc cho thấy quyết tâm của TP.HCM trong chỉnh trang hệ thống kênh rạch, vốn không chỉ là câu chuyện cải tạo môi trường mà còn gắn với phát triển hạ tầng, nâng chất lượng sống và tái cấu trúc không gian đô thị. Trong bối cảnh nhiều dự án từng chậm nhịp vì vướng mắc kéo dài, việc thành phố quyết liệt chỉ đạo tháo gỡ khó khăn đang tạo động lực mới để các công trình trọng điểm sớm hoàn thành.

Từ rạch Xuyên Tâm đến kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, những chuyển động trên công trường cho thấy các dự án cải tạo kênh rạch không còn dừng ở kỳ vọng, mà đang từng bước hiện hữu, mang theo hy vọng đổi thay cho diện mạo đô thị và môi trường sống của người dân thành phố./.