TP HCM điều chỉnh quy hoạch kéo dài metro Thủ Dầu Một đến ga Tao Đàn

Theo đó, UBND TP HCM vừa chấp thuận chủ trương điều chỉnh phạm vi nghiên cứu hai dự án đường sắt đô thị quan trọng gồm tuyến metro Thủ Dầu Một - TP HCM (trước đây gọi là metro số 2 theo quy hoạch Bình Dương) và tuyến metro số 3 Tao Đàn - An Hạ.

Việc điều chỉnh được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông công cộng liên vùng, tăng khả năng kết nối giữa Bình Dương và trung tâm TP HCM, đồng thời tối ưu hóa hiệu quả khai thác của toàn hệ thống metro trong tương lai.

Theo phương án mới, tuyến metro Thủ Dầu Một - TP HCM sẽ được kéo dài thêm khoảng 15,6 km so với quy hoạch trước đây. Tổng chiều dài tuyến sau điều chỉnh đạt khoảng 38,9 km, với điểm đầu kết nối tuyến metro số 1 Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và điểm cuối tại ga Tao Đàn, nằm ở khu vực trung tâm TP HCM.

Trước đó, tuyến chỉ dài khoảng 23,3 km, bắt đầu từ khu vực TP Thủ Dầu Một và kết thúc tại khu vực Hiệp Bình Phước, kết nối với depot của tuyến metro số 3.

Sự thay đổi này mang ý nghĩa lớn đối với nhu cầu đi lại của người dân. Theo phương án cũ, hành khách từ Bình Dương muốn vào trung tâm TP HCM bằng metro phải xuống tại Hiệp Bình Phước rồi chuyển sang tuyến khác để tiếp tục hành trình. Điều này làm tăng thời gian di chuyển và giảm tính thuận tiện. Với phương án mới, người dân có thể đi thẳng từ Bình Dương đến khu vực trung tâm thành phố trên cùng một tuyến metro, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của hệ thống giao thông công cộng và giảm áp lực cho giao thông đường bộ.

Song song với việc kéo dài tuyến metro Thủ Dầu Một - TP HCM, TP HCM cũng điều chỉnh tuyến metro số 3 theo hướng rút ngắn chiều dài. Tuyến mới có điểm đầu tại ga Tao Đàn và điểm cuối tại An Hạ, với chiều dài khoảng 32,5 km. Trong khi đó, theo quy hoạch cũ, tuyến metro số 3 dài gần 46 km, kéo dài từ An Hạ đến depot Hiệp Bình Phước, đi qua nhiều trục giao thông quan trọng như Kinh Dương Vương, Hồng Bàng, Hùng Vương, Nguyễn Thị Minh Khai, Xô Viết Nghệ Tĩnh và Quốc lộ 13.

Việc điều chỉnh đồng thời hai tuyến metro giúp phân định rõ chức năng của từng tuyến trong mạng lưới. Tuyến Thủ Dầu Một – TP HCM sẽ đảm nhận vai trò kết nối trực tiếp Bình Dương với trung tâm TP HCM, trong khi tuyến metro số 3 tập trung phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách từ khu vực phía tây thành phố vào trung tâm. Mô hình này được kỳ vọng sẽ giúp tổ chức vận hành hiệu quả hơn, giảm sự chồng chéo và nâng cao năng lực khai thác của toàn hệ thống.

Phối cảnh phía trên ga Tao Đàn ở trung tâm TPHCM. (Ảnh: MAUR)

Một điểm đáng chú ý trong phương án điều chỉnh là vai trò của ga Tao Đàn. Đây không chỉ là điểm cuối của tuyến metro Thủ Dầu Một – TP HCM và điểm đầu của tuyến metro số 3, mà còn là một trong những nhà ga ngầm quan trọng của tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương đang được triển khai xây dựng.

Khi các dự án hoàn thành, ga Tao Đàn sẽ trở thành đầu mối trung chuyển lớn của mạng lưới metro TP HCM, kết nối ít nhất ba tuyến đường sắt đô thị. Điều này sẽ giúp hành khách dễ dàng chuyển đổi giữa các tuyến, tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và thúc đẩy phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

Để bảo đảm tiến độ triển khai các dự án, UBND TP HCM đã giao Sở Tài chính tham mưu điều chỉnh quyết định giao nhiệm vụ chủ đầu tư đối với hai tuyến metro, đồng thời phối hợp với Ban Quản lý Đường sắt đô thị đề xuất bổ sung kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 và kế hoạch vốn hằng năm.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng được giao chủ trì rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố trong quý II/2026 để cập nhật vào quy hoạch tổng thể TP HCM.

Theo định hướng phát triển giao thông đô thị, TP HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa vào khai thác khoảng 200 km đường sắt đô thị và hoàn thiện mạng lưới metro vào năm 2045.

Hiện nay, thành phố mới vận hành tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên dài gần 20 km, đồng nghĩa cần tiếp tục triển khai thêm khoảng 180 km metro trong những năm tới. Ngoài hai tuyến vừa được điều chỉnh, nhiều dự án trọng điểm khác cũng đang được thúc đẩy như metro số 2 Bến Thành - Tham Lương, tuyến Bến Thành - Cần Giờ, Thủ Thiêm - Long Thành, Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và metro số 6 giai đoạn 1.

Việc điều chỉnh tuyến metro Thủ Dầu Một - TP HCM và metro số 3 cho thấy quyết tâm của TP HCM trong việc xây dựng mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ và liên kết vùng. Khi các tuyến được hoàn thành, không chỉ người dân TP HCM mà cả cư dân Bình Dương và các địa phương lân cận sẽ được hưởng lợi từ hệ thống vận tải khối lượng lớn, góp phần giảm ùn tắc giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của khu vực đô thị phía Nam.