“Tắc” mặt bằng, hầm xuyên núi nối Lào Cai - Lai Châu đối mặt nguy cơ vỡ tiến độ

Công trình trọng điểm quy mô lớn

Dự án hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên kết nối phường Sa Pa (Lào Cai) với xã Bình Lư (Lai Châu) có tổng mức đầu tư khoảng 3.300 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và địa phương. Đây là dự án nhóm A, cấp đặc biệt, được đánh giá là hầm đường bộ cao nhất Việt Nam và một trong những công trình xuyên núi hiện đại nhất khu vực Tây Bắc.

Toàn tuyến dài 8,8 km, gồm hầm chính dài 2,63 km, hầm phụ 2,65 km cùng hệ thống 11 cây cầu và đường dẫn hai đầu. Khi hoàn thành, công trình sẽ xóa bỏ điểm đen giao thông trên đèo Ô Quy Hồ, rút ngắn thời gian di chuyển, đồng thời mở ra hành lang giao thương quan trọng giữa Sa Pa và Lai Châu, thúc đẩy du lịch, logistics và kết nối với cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng – Kim Thủy Hà (Trung Quốc).

Theo Ban điều hành dự án, ngay sau khởi công, liên danh nhà thầu đã huy động nhân lực, thiết bị triển khai nhiều hạng mục. Phía địa bàn Lai Châu, các mũi thi công đang được đẩy nhanh: đường công vụ số 1 đã hoàn thành, các tuyến công vụ còn lại đang gấp rút tiếp cận cửa hầm phía Tây.

Trên tuyến chính, công tác phát quang, đào đắp nền đường được triển khai từ Km0 đến Km3+219. Từ tháng 3/2026, nhà thầu bắt đầu khoan cọc nhồi cầu số 6 – hạng mục có kết cấu phức tạp. Đồng thời, hồ sơ thiết kế thi công các hạng mục quan trọng cũng đang được hoàn thiện.

Tuy nhiên, tiến độ chung của dự án đang bị “lệch nhịp” khi toàn bộ mặt bằng phía Lào Cai - bao gồm cửa hầm phía Đông, các tuyến đường công vụ và một số cầu - vẫn chưa được bàn giao.

“Nút thắt” mặt bằng kéo lùi tiến độ

Nguyên nhân chính là công tác kiểm đếm tài sản, hoa màu và xác minh nguồn gốc đất tại phía Lào Cai chưa hoàn tất. Việc chậm bàn giao mặt bằng khiến nhà thầu không thể triển khai thi công đồng thời từ hai phía cửa hầm – yêu cầu kỹ thuật bắt buộc đối với công trình hầm xuyên núi.

Theo các chuyên gia, nếu chỉ thi công một phía, hiệu quả sử dụng máy móc chuyên dụng, nhân lực kỹ thuật cao và bộ máy điều hành sẽ giảm đáng kể, kéo theo chi phí tăng và nguy cơ kéo dài thời gian hoàn thành. Trong khi đó, người dân vẫn phải tiếp tục lưu thông qua hơn 20 km đèo Ô Quy Hồ với nhiều tiềm ẩn rủi ro về an toàn giao thông.

Đại diện liên danh nhà thầu, trong đó có Tập đoàn Đèo Cả, cho biết một lượng lớn nhân lực, thiết bị đã được huy động đến công trường nhưng chưa thể phát huy hiệu quả do thiếu mặt bằng thi công.

“Nếu tình trạng chậm bàn giao mặt bằng kéo dài, nhà thầu buộc phải tạm dừng một số hạng mục để kiểm soát tổn thất khi chi phí phát sinh ngày càng lớn”, đại diện nhà thầu cảnh báo.

Trước thực trạng này, liên danh kiến nghị UBND tỉnh Lai Châu - chủ đầu tư dự án - phối hợp với phía Lào Cai khẩn trương hoàn tất kiểm đếm, phê duyệt phương án bồi thường và bàn giao mặt bằng ngay trong đầu tháng 4/2026 để bảo đảm tiến độ.

Cần tháo gỡ đồng bộ từ địa phương

Ngoài vướng mắc mặt bằng, nhà thầu cũng phản ánh giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng biến động mạnh trong thời gian qua, đề nghị các cơ quan chức năng sớm công bố giá, chỉ số giá sát thực tế và hướng dẫn cơ chế bù giá nhằm bảo đảm quyền lợi cho nhà thầu.

Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lai Châu làm chủ đầu tư, với tổng giá trị xây lắp và thiết bị hơn 2.628 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2027.

Trước đó, tại hội nghị toàn quốc về thúc đẩy đầu tư công đầu năm 2026, Chính phủ đã yêu cầu các địa phương kiên quyết chấm dứt tình trạng dự án “chờ mặt bằng”, đồng thời huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, công khai minh bạch chính sách đền bù để tạo sự đồng thuận từ người dân.