Sửa đổi quy định phân cấp mạnh hơn cho địa phương trong quản lý quốc lộ từ 1/7

Chính phủ ban hành Nghị định số 241/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đường bộ và Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Trong đó, một nội dung đáng chú ý của Nghị định là sửa đổi Điều 4 về phân cấp để UBND cấp tỉnh quản lý quốc lộ. Cụ thể, các tuyến quốc lộ thuộc quy hoạch mạng lưới đường bộ trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ được phân cấp cho UBND cấp tỉnh quản lý, ngoại trừ Quốc lộ 1, Đường Hồ Chí Minh, các tuyến quốc lộ có cấp kỹ thuật là đường cao tốc, các tuyến có yêu cầu đặc biệt về quốc phòng, an ninh và những trường hợp khác theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Quốc lộ 47 đi qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa sẽ thuộc quản lý của địa phương.

Việc phân cấp cũng bao gồm các công trình kết cấu hạ tầng gắn với tuyến quốc lộ như cầu, hầm, bến phà. Đối với các công trình nằm trên địa bàn từ hai tỉnh, thành phố trở lên, Bộ Xây dựng sẽ lấy ý kiến các địa phương liên quan trước khi quyết định giao một địa phương quản lý.

Nghị định quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh sau khi được phân cấp. Theo đó, địa phương chịu trách nhiệm quản lý, đầu tư, xây dựng quốc lộ theo quy hoạch được phê duyệt; thực hiện quyền, trách nhiệm của cơ quan chủ quản đối với các dự án đầu tư xây dựng quốc lộ trên địa bàn, đồng thời thực hiện nhiệm vụ của cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) theo quy định của pháp luật.

Song song đó, địa phương có trách nhiệm tổ chức quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng đường bộ; quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ; bảo đảm kết nối đồng bộ về tải trọng, khổ giới hạn và kết nối giao thông với các tuyến đường khác trong khu vực.

Định kỳ trước ngày 10/6 và 10/12 hàng năm, UBND cấp tỉnh phải báo cáo Bộ Xây dựng về tình hình đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác, bảo trì và bảo vệ kết cấu hạ tầng đối với các tuyến quốc lộ được phân cấp.

Quốc lộ 12B nối các tỉnh khu vực Tây Bắc.

Về phía Bộ Xây dựng, Chính phủ giao trách nhiệm bàn giao tuyến đường và tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ cho địa phương; kiểm tra, hướng dẫn việc đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác, bảo trì và bảo đảm an toàn giao thông đối với các tuyến quốc lộ đã phân cấp. Bộ Xây dựng cũng chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án phân bổ nguồn thu phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện để bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương phục vụ công tác quản lý, bảo trì quốc lộ và các tuyến đường khác do địa phương quản lý.

Nguồn vốn đầu tư, xây dựng, quản lý, khai thác và bảo trì các tuyến quốc lộ được phân cấp sẽ được thực hiện theo quy định của Luật Đường bộ và các quy định liên quan về ngân sách nhà nước, đầu tư công, đầu tư theo phương thức PPP và quản lý tài sản công. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Trường hợp địa phương không bảo đảm nguồn lực hoặc phát sinh nhu cầu cần thiết khác, UBND cấp tỉnh có thể đề nghị Bộ Xây dựng tiếp nhận lại tuyến quốc lộ đã được phân cấp quản lý.

Nghị định cũng quy định cụ thể trách nhiệm giữa các địa phương trong trường hợp triển khai dự án quốc lộ đi qua từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên, bao gồm cả dự án đầu tư công và dự án thực hiện theo phương thức PPP, nhằm bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, quản lý, khai thác và bàn giao công trình.