Nguy cơ thiếu nhiên liệu bay từ tháng 4, Cục Hàng không đề xuất loạt giải pháp khẩn
Trước nguy cơ thiếu nhiên liệu bay từ đầu tháng 4/2026, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị nhiều giải pháp về thuế, phí, tín dụng và ngoại giao để đảm bảo hoạt động của các hãng hàng không.
Xung đột Trung Đông leo thang khiến giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh, nguồn cung Jet A-1 có nguy cơ gián đoạn. Cục Hàng không Việt Nam cho biết căng thẳng quân sự tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026, đặc biệt nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển hơn 20% sản lượng dầu toàn cầu – đang gây sức ép lớn lên thị trường năng lượng. Giá dầu Brent đã tăng nhanh từ mức 65-70 USD/thùng lên 92,6 USD/thùng vào ngày 6/3, kéo theo giá nhiên liệu hàng không tăng mạnh.
Nguy cơ thiếu nhiên liệu bay từ tháng 4, Cục Hàng không đề xuất loạt giải pháp khẩn
Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), nếu giá Jet A-1 tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng 50-60%, thậm chí trên 70% trong kịch bản xấu hơn.
Việt Nam hiện phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu bay nhập khẩu, khoảng 70% nhu cầu, trong đó hơn 60% đến từ Thái Lan và Trung Quốc. Trong bối cảnh nguồn dầu thô khan hiếm, nhiều nhà máy lọc dầu châu Á giảm công suất hoặc hạn chế xuất khẩu để đảm bảo nhu cầu nội địa, khiến thị trường khu vực xuất hiện tình trạng cạnh tranh mua, đẩy giá tăng cao.
Ngoài ra, chi phí vận chuyển và bảo hiểm nhiên liệu cũng được dự báo tăng mạnh. Giá trị các lô hàng nhiên liệu hiện cao gấp ba lần so với tháng 2, trong khi hạn mức tín dụng tại các ngân hàng giảm nhanh, gây khó khăn cho doanh nghiệp nhập khẩu.
Theo Cục Hàng không Việt Nam, hiện có 5 đơn vị cung cấp nhiên liệu bay trong nước, trong đó Skypec và Petrolimex Aviation giữ vai trò chủ lực. Các doanh nghiệp này cho biết vẫn đảm bảo nguồn cung cho các hãng hàng không đến hết ngày 31/3 theo kế hoạch, song việc mua hàng cho tháng 4 gặp nhiều trở ngại khi các đối tác tại Singapore, Thái Lan và Trung Quốc trì hoãn giao hàng, thậm chí có thể áp dụng điều khoản bất khả kháng.
Trong khi đó, nguồn cung trong nước từ hai nhà máy lọc dầu Nghi Sơn và Dung Quất khó tăng ngay sản lượng Jet A-1 do phải cân đối các sản phẩm xăng dầu khác và còn kế hoạch bảo trì trong tháng 3-4.
Giá nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không. Việc phải bay vòng tránh các khu vực không phận rủi ro cũng khiến thời gian bay dài hơn, tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn và làm tăng chi phí tổ bay, bảo dưỡng.
Theo tính toán của các hãng bay, nếu giá Jet A-1 duy trì ở mức 200-230 USD/thùng, chi phí khai thác của Vietnam Airlines có thể tăng 50-60% mỗi tháng; VietJet Air có thể phát sinh thêm khoảng 2.000 tỷ đồng chi phí mỗi tháng.
Trước nguy cơ thiếu nhiên liệu bay từ đầu tháng 4, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Chính phủ xem xét miễn 100% thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay đến hết tháng 5/2026, điều chỉnh thuế nhập khẩu ưu đãi và giảm thuế VAT. Cơ quan này cũng đề xuất cho phép áp dụng phụ thu nhiên liệu với vé nội địa và điều chỉnh giá trần vé máy bay khi cần thiết.
Bên cạnh đó, Cục Hàng không đề nghị thiết lập cơ chế làm việc với các quốc gia cung cấp nhiên liệu như Thái Lan, Trung Quốc để đảm bảo thực hiện các hợp đồng đã ký và tìm kiếm nguồn cung mới. Đồng thời kiến nghị giảm một số loại phí hàng không, tăng hạn mức tín dụng cho doanh nghiệp nhập nhiên liệu và thúc đẩy các nhà máy lọc dầu trong nước tăng tối đa sản lượng Jet A-1 nhằm duy trì hoạt động của ngành hàng không.
