Nghệ An: Gỡ điểm nghẽn luồng lạch, nâng năng lực tránh trú cho tàu cá khi có bão
Hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão ở Nghệ An đang chịu áp lực lớn mỗi khi mưa bão. Những hạn chế về luồng lạch, sức chứa và tổ chức neo đậu đang được các đơn vị, địa phương nỗ lực khắc phục nhằm bảo đảm an toàn cho tàu thuyền vào tránh trú.
Nghệ An hiện có hơn 3.500 tàu cá hoạt động khai thác ở vùng lộng và vùng khơi. Vào thời điểm có bão, áp thấp nhiệt đới, nhu cầu đưa tàu về bờ của ngư dân tăng mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ thống cảng cá, cửa lạch và các khu neo đậu tại các địa phương ven biển.
Tại cảng cá Lạch Quèn, xã Quỳnh Phú, nơi tập trung nhiều tàu cá công suất lớn, hạn chế về luồng lạch đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra, vào của phương tiện. Tình trạng bồi lắng kéo dài khiến tàu, nhất là tàu vỏ sắt công suất lớn, gặp khó khăn khi di chuyển.
Đây là vấn đề cần được nhìn nhận từ góc độ hạ tầng. Bởi một khu tránh trú chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi tàu có thể tiếp cận thuận lợi, đủ độ sâu để di chuyển, có không gian neo đậu phù hợp và được tổ chức vận hành an toàn trong điều kiện thời tiết xấu. Thực tế cho thấy, nguy cơ mất an toàn không chỉ xuất phát từ bão mà còn có thể phát sinh ngay trong khu vực neo đậu. Khi nhiều phương tiện tập trung trong không gian hẹp, nếu không được sắp xếp theo phương án cụ thể, chỉ một tàu bị đứt dây neo, trôi dạt cũng có thể gây va chạm, hư hỏng cho nhiều phương tiện khác.
Theo lực lượng chức năng, để bảo đảm an toàn cho tàu cá trong mùa mưa bão, cùng với đầu tư hạ tầng, Nghệ An cần tổ chức tốt việc điều tiết, phân luồng và bố trí phương tiện.
Trung tá Nguyễn Xuân Kiên, quyền Trưởng đồn Biên phòng Quỳnh Thuận (Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An) cho biết, đơn vị đã chủ động xây dựng phương án phòng, chống bão lụt, phối hợp với chính quyền địa phương kiểm đếm tàu thuyền trên địa bàn. Khi có tin bão, lực lượng chức năng liên lạc với các chủ tàu, kêu gọi phương tiện về nơi tránh trú và phối hợp với cảng cá sắp xếp neo đậu an toàn.
Đây là khâu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhiều tàu có thể cùng lúc trở về bờ. Nếu không tổ chức từ sớm, tình trạng tàu tập trung tại một cửa lạch hoặc một khu vực neo đậu có thể làm gia tăng nguy cơ mất an toàn.
Do đó, phương án tránh trú cần được xây dựng trên cơ sở rà soát cụ thể năng lực từng khu vực. Tàu công suất lớn cần được xác định vị trí tiếp nhận; tàu nhỏ cần có khu vực neo đậu riêng; những điểm có điều kiện che chắn tốt cần được khai thác phù hợp; đồng thời xác định rõ những khu vực không đủ điều kiện tiếp nhận khi bão mạnh.
Về lâu dài, cần rà soát tổng thể hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú dọc tuyến ven biển Nghệ An, đánh giá lại năng lực tiếp nhận thực tế của từng điểm. Trên cơ sở đó, xác định các khu vực cần ưu tiên đầu tư, nâng cấp, nạo vét luồng lạch, mở rộng không gian neo đậu hoặc bổ sung các hạng mục phục vụ neo buộc, cứu hộ, cứu nạn.