Lộ trình nâng chuẩn khí thải, người dân Huế lo ngại khi xe cũ bước vào diện kiểm định

Theo Quyết định 19/2024/QĐ-TTg, xe mô tô hai bánh sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu mới sẽ áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4 từ ngày 1/7/2026. Đối với xe gắn máy hai bánh, mốc thời gian này là từ ngày 1/7/2027. Để triển khai, Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải mức 4, tạo cơ sở pháp lý buộc các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu nâng cấp công nghệ nhằm đáp ứng yêu cầu nghiêm ngặt hơn về môi trường.

Tại phường Phong Dinh (TP Huế), ông Nguyễn Huấn cho biết bản thân và nhiều người dân địa phương lo lắng khi nghe thông tin về kiểm định khí thải xe máy dự kiến áp dụng vào giữa năm 2026. Ông Huấn nói, phần lớn xe máy ở vùng nông thôn đều đã sử dụng trên 10 năm, phục vụ sản xuất và đi lại hằng ngày. “Những chiếc xe này đã xuống cấp, ít được bảo dưỡng đúng cách. Để đạt mức khí thải hiện đại như mức 4 gần như là điều rất khó, sửa chữa nhiều khi còn tốn kém hơn giá trị chiếc xe”, ông chia sẻ. Theo ông Huấn, nếu buộc phải đại tu xe để đạt chuẩn, chi phí có thể lên đến vài triệu đồng gây áp lực lớn đối với nhiều hộ dân.

Ở phường Phong Phú (TP Huế), anh Nguyễn Đình Duy nêu thêm một khó khăn khác: giấy tờ xe. “Rất nhiều xe máy cũ đã qua nhiều đời chủ, giấy tờ thất lạc hoặc chưa sang tên đổi chủ. Khi kiểm định khí thải, những chiếc xe như vậy sẽ gặp vướng mắc về thủ tục”, anh Duy nói.

Lãnh đạo Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới TP Huế cho biết đơn vị sẵn sàng triển khai khi nhận được hướng dẫn cụ thể từ cấp trên. Hiện Trung tâm chưa được tập huấn về quy trình kiểm định khí thải mức 4 đối với xe máy, song khẳng định công tác đo kiểm khí thải mô tô, xe gắn máy kỹ thuật không quá phức tạp, thiết bị đơn giản và thời gian kiểm tra chỉ vài phút mỗi xe.

Để tránh tâm lý hoang mang, Trung tâm Đăng kiểm đề xuất cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân nắm rõ đối tượng và lộ trình áp dụng, tránh đổ xô đi đăng kiểm khi chưa có yêu cầu bắt buộc. Việc chủ động bảo dưỡng, thay dầu, vệ sinh lọc gió… sẽ giúp động cơ hoạt động ổn định và giảm nồng độ khí thải.

Khi chủ trương kiểm định khí thải được áp dụng rộng rãi, Trung tâm Đăng kiểm TP Huế dự kiến phối hợp với các địa phương vùng sâu, vùng xa, khu công nghiệp để triển khai các điểm kiểm định lưu động. Xe chuyên dụng và thiết bị đo sẽ được đưa đến tận nơi để giảm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi cho người dân. “Nếu xe không đạt chuẩn, chúng tôi sẽ hướng dẫn sửa chữa các bộ phận đơn giản để chủ xe có thể hoàn thiện nhanh nhất”, đại diện Trung tâm cho biết.

Nhiều người dân TP Huế đồng tình rằng việc kiểm soát khí thải xe máy là biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là trong bối cảnh mức độ ô nhiễm không khí đô thị gia tăng. Tuy vậy, họ kỳ vọng các cơ quan quản lý xây dựng quy trình thuận tiện, hỗ trợ phù hợp để việc kiểm định không trở thành gánh nặng, đặc biệt với người lao động nghèo và người sử dụng phương tiện cũ lâu năm.