IMO quyết tâm chấm dứt rác thải nhựa từ tàu biển vào năm 2030

Thông tin từ Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, tại Kỳ họp lần thứ 84 của MEPC diễn ra từ ngày 27/4 đến 1/5/2026 tại Vương quốc Anh, các quốc gia thành viên đã thảo luận và thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến giảm phát thải khí nhà kính, kiểm soát ô nhiễm từ tàu biển, bảo vệ đa dạng sinh học và thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực hàng hải.

Một trong những nội dung nổi bật của kỳ họp là việc thông qua Chiến lược và Kế hoạch hành động năm 2026 về xử lý rác thải nhựa từ tàu biển. Văn kiện này tập trung vào việc nâng cao năng lực tiếp nhận và xử lý chất thải tại cảng biển, tăng cường thực thi các quy định quốc tế, đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo thuyền viên, thúc đẩy hợp tác quốc tế và hỗ trợ kỹ thuật cho các quốc gia thành viên.

Chiến lược mới thay thế các văn kiện được ban hành trước đó, đồng thời khẳng định quyết tâm của IMO trong việc ngăn chặn rác thải nhựa từ hoạt động hàng hải, góp phần bảo vệ hệ sinh thái biển và đại dương toàn cầu.

Bên cạnh đó, MEPC 84 cũng thống nhất xây dựng bộ quy tắc bắt buộc về vận chuyển hạt nhựa bằng đường biển trong container hàng hóa nhằm giảm thiểu nguy cơ thất thoát ra môi trường. Đồng thời, Ủy ban phê duyệt các hướng dẫn thúc đẩy việc đánh dấu ngư cụ để hạn chế tình trạng ngư cụ bị mất hoặc bị bỏ lại trên biển - một trong những nguồn gây ô nhiễm nhựa đại dương đáng kể hiện nay.

Thiết lập khu vực kiểm soát phát thải mới

Tại kỳ họp, MEPC đã thông qua việc thành lập Khu vực kiểm soát phát thải (ECA) mới tại Đông Bắc Đại Tây Dương. Khu vực này sẽ áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn đối với phát thải ôxít nitơ (NOx), ôxít lưu huỳnh (SOx) và bụi hạt từ tàu biển.

Theo kế hoạch, quy định sẽ có hiệu lực từ ngày 1/9/2027 và chính thức được áp dụng sau đó 12 tháng. Các tàu hoạt động trong khu vực kiểm soát phát thải sẽ phải sử dụng nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh không vượt quá 0,1%, góp phần cải thiện chất lượng không khí và giảm tác động tiêu cực đến môi trường biển.

Khu vực kiểm soát phát thải mới bao gồm vùng biển thuộc Greenland, Iceland, quần đảo Faroe, Ireland, Vương quốc Anh, Pháp, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.

Tăng cường kiểm soát ô nhiễm từ tàu biển

Ngoài vấn đề rác thải nhựa, MEPC 84 còn thông qua nhiều nội dung quan trọng liên quan đến quản lý nước dằn tàu, giảm tiếng ồn dưới nước từ hoạt động vận tải biển và kiểm soát sinh vật ngoại lai xâm hại.

Ủy ban đã phê duyệt các sửa đổi đối với Công ước Quản lý nước dằn tàu nhằm hoàn thiện cơ chế thực thi, khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng và nâng cao hiệu quả bảo vệ hệ sinh thái biển.

Đối với tiếng ồn dưới nước từ tàu biển, MEPC thống nhất kéo dài giai đoạn tích lũy kinh nghiệm đến hết năm 2028, đồng thời triển khai nghiên cứu chuyên sâu nhằm đánh giá tác động của tiếng ồn đối với sinh vật biển và làm cơ sở xây dựng các quy định trong tương lai.

Kỳ họp cũng thông qua hướng dẫn mới về đo phát thải khí methane (CH4) và nitrous oxide (N2O) đối với động cơ diesel hàng hải; phê duyệt dự thảo sửa đổi Bộ luật kỹ thuật NOx năm 2008 liên quan đến nhiên liệu không phát thải carbon, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng trong ngành vận tải biển.

Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, các quyết định được thông qua tại MEPC 84 tiếp tục khẳng định vai trò dẫn dắt của IMO trong nỗ lực toàn cầu nhằm giảm phát thải khí nhà kính, kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và thúc đẩy phát triển hàng hải xanh, bền vững.

Đây cũng là những định hướng quan trọng đối với ngành hàng hải Việt Nam trong quá trình thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ môi trường, chuyển đổi năng lượng và phát triển kinh tế biển theo hướng xanh, hiện đại.