Hơn 100.000 m³ cát trôi vào làng, chính quyền xin lập mỏ để đấu giá
Sau cơn bão số 10, nước lũ từ thượng nguồn đổ về cuồn cuộn, cuốn theo hàng trăm nghìn khối cát vàng tràn vào thôn Làng Chút (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai), khiến nhiều ngôi nhà bị vùi lấp, ruộng vườn biến dạng. Khi nước rút, cả thôn như chìm trong một “biển cát” vàng óng, dày đặc phủ kín mái nhà, lòng suối và đồng ruộng.
Theo ước tính ban đầu, lượng cát bồi lắng tại khu vực này lên tới hơn 100.000 m³ một con số khổng lồ. Trước thực tế đó, UBND huyện Văn Bàn đang phối hợp với các sở, ngành liên quan tiến hành khảo sát, quy hoạch khu vực này thành mỏ cát tạm thời, đồng thời xây dựng phương án tổ chức đấu giá lượng cát thu hồi để vừa đảm bảo quản lý tài nguyên, vừa hỗ trợ ngân sách khắc phục hậu quả thiên tai.
Ông Vũ Xuân Thủy, Chủ tịch UBND xã Văn Bàn cho biết, trong quá trình ứng phó mưa lũ, lực lượng chức năng đã chủ động thu gom cát trôi về, đựng bao tải để đắp đê tạm, đồng thời vận chuyển một phần đến khu tập kết nhằm ngăn lũ tái tràn vào khu dân cư.
“Mọi hoạt động vận chuyển đều được kiểm soát chặt chẽ, có công an và lực lượng quân sự giám sát, kiểm đếm cụ thể. Tính đến nay, khoảng 4.000 m³ cát đã được sử dụng vào việc đắp đê tạm; khối lượng còn lại ước tính hơn 100.000 m³ sẽ được lập phương án quản lý, trình cấp có thẩm quyền để tổ chức đấu giá,” ông Thủy thông tin.
Sáng 21/10, UBND xã Văn Bàn đã làm việc với Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, Sở Tài nguyên & Môi trường và Sở Tài chính tỉnh Lào Cai để khảo sát, thống nhất phương án xử lý lượng cát tồn đọng. Theo kế hoạch, toàn bộ khu vực bồi lắng sẽ được quy hoạch tại chỗ, thành lập mỏ tạm, sau đó bàn giao cho UBND tỉnh Lào Cai quản lý, tổ chức đấu giá công khai theo quy định.
Ông Thủy nhấn mạnh:
“Việc tận dụng và khai thác hợp lý lượng cát này không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ sạt lở, ngập úng trong các đợt mưa bão tiếp theo, mà còn tránh lãng phí nguồn tài nguyên quý giá được thiên nhiên để lại.”
Khoảng 100.000m³ cát đã tràn vào, vùi lấp hàng loạt ngôi nhà của người dân thôn Làng Chút Văn Bàn, tỉnh Lào Cai
Siết chặt quản lý, ngăn chặn tin sai lệch
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội lan truyền một số hình ảnh, video cho rằng tại suối thôn Làng Chút đang diễn ra hoạt động khai thác cát trái phép, không có thủ tục hợp lệ. Tuy nhiên, Công an xã Văn Bàn khẳng định đây là thông tin sai sự thật, gây hiểu lầm và ảnh hưởng đến uy tín của chính quyền địa phương.
Lực lượng công an đã vào cuộc kiểm tra, xác minh và sẽ xử lý nghiêm các trường hợp đăng tải, lan truyền thông tin thất thiệt. Đồng thời, chính quyền tăng cường tuần tra, kiểm soát phương tiện vận chuyển vật liệu, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn giao thông trong khu vực sau bão.
Ổn định đời sống người dân vùng thiên tai
Hiện thôn Làng Chút có khoảng 20 hộ dân sinh sống, trong đó 14 hộ bị ảnh hưởng trực tiếp do bão lũ. Chính quyền xã đang làm việc cụ thể với từng hộ để thống nhất phương án di dời, tái định cư an toàn và lâu dài.
Theo ông Thủy, trong số các hộ bị ảnh hưởng, có 3 hộ chưa đồng ý di dời do chưa tìm được đất phù hợp hoặc vừa đầu tư sửa nhà; 6 hộ đã xác định vị trí mới phù hợp quy hoạch, đang được hỗ trợ thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất; các hộ còn lại sẽ được hướng dẫn mua bán, chuyển nhượng đất hợp pháp để hình thành khu dân cư mới với quy mô khoảng 20–30 hộ.
“Chính quyền địa phương đang nỗ lực vừa khắc phục hậu quả sau bão, vừa sắp xếp dân cư ổn định, đảm bảo đời sống lâu dài cho bà con,” ông Thủy nói.
Sau cơn lũ, toàn bộ thôn như bị biến thành bãi cát khổng lồ, nhà cửa của các hộ dân chìm trong màu vàng đặc quánh của cát sông.
Từ thiên tai đến cơ hội quản lý tài nguyên hiệu quả
Vụ việc tại thôn Làng Chút không chỉ cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của thiên tai miền núi, mà còn đặt ra bài toán về cách ứng xử với tài nguyên phát sinh sau thiên tai. Nếu được quy hoạch, quản lý và khai thác minh bạch, lượng cát này có thể trở thành nguồn thu đáng kể cho ngân sách, góp phần phục hồi hạ tầng, ổn định cuộc sống người dân.
