Hà Nội yêu cầu tái chế phế thải xây dựng ngay tại công trường, giảm lãng phí tài nguyên

Ngày 27/7, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Chỉ thị về việc tăng cường công tác quản lý, xử lý, gia cố và tái chế chất thải rắn xây dựng để phục vụ trở lại các công trình xây dựng trên địa bàn thành phố.

Theo Chỉ thị, đối với các dự án chưa triển khai thi công, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng và các chủ đầu tư phải chỉ đạo đơn vị tư vấn khảo sát đầy đủ điều kiện địa chất, nghiên cứu các giải pháp kỹ thuật nhằm tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên. Việc lựa chọn phương án thi công phải bảo đảm hiệu quả cả về kinh tế và kỹ thuật, đồng thời giảm thiểu lượng đất, đá phải vận chuyển và xử lý.

Đáng chú ý, các đơn vị thi công không được phép đào bỏ lớp nền hiện hữu khi chưa có giải pháp gia cố phù hợp. Phần đất đào từ công trình cần được xử lý để tái sử dụng làm vật liệu san nền, đắp nền hoặc thi công móng đường ngay tại dự án, góp phần hạn chế thất thoát tài nguyên và giảm chi phí xây dựng.

Đối với các dự án đang và sắp triển khai, thành phố yêu cầu trong quá trình giải phóng mặt bằng phải tổ chức xử lý, tái chế chất thải rắn xây dựng ngay tại công trường nếu đủ điều kiện về mặt bằng. Vật liệu sau tái chế sẽ được ưu tiên sử dụng cho các hạng mục san lấp, đắp nền và xây dựng nền móng công trình.

Song song với đó, UBND TP Hà Nội giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý chất thải rắn xây dựng theo quy hoạch. Trong đó, Nhà máy xử lý và tái chế chất thải rắn xây dựng tại Dục Tú (Đông Anh) với công suất khoảng 2.000 tấn/ngày phải bảo đảm khởi công trước ngày 15/8/2026.

Sở cũng được giao nghiên cứu, đề xuất phương án mở rộng khu xử lý chất thải tại Mê Linh (xã Tiến Thắng), với quy mô công suất 480 tấn/ngày ở giai đoạn 1 và 960 tấn/ngày ở giai đoạn 2; đồng thời hoàn thành việc lựa chọn nhà đầu tư trước ngày 15/8/2026.

Bên cạnh đó, thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát, xác định cụ thể các vị trí tập kết và xử lý chất thải xây dựng tạm thời theo đề xuất của các địa phương như Bát Tràng, Hồng Vân, Phúc Thịnh, Phù Đổng, Trung Giã, Đại Xuyên, Thư Lâm, Phú Xuyên, Đại Thanh và Đa Phúc. Các điểm đáp ứng đủ điều kiện sẽ được cho thuê đất ngắn hạn với thời gian không quá 5 năm để phục vụ hoạt động tiếp nhận, xử lý và tái chế phế thải xây dựng.

Thành phố cũng ưu tiên lựa chọn các doanh nghiệp có kinh nghiệm, năng lực và đang trực tiếp hoạt động trong lĩnh vực xử lý chất thải xây dựng nhằm sớm đưa các điểm xử lý đủ điều kiện đi vào hoạt động ngay trong giai đoạn tháng 7-8/2026.

Theo UBND TP Hà Nội, việc ban hành Chỉ thị diễn ra trong bối cảnh toàn thành phố đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, phát sinh từ 3.000 đến 3.400 tấn phế thải xây dựng mỗi ngày. Trong đó, khoảng 90% là các vật liệu vô cơ như bê tông, gạch, đá… có khả năng tái chế để phục vụ các công trình xây dựng.

Tuy nhiên, công tác phân loại chất thải tại nguồn hiện vẫn chưa đồng bộ; hệ thống thu gom, xử lý còn hạn chế khi toàn thành phố mới có một số điểm xử lý chính, chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, quy hoạch tổng thể, cơ chế quản lý bắt buộc, chính sách ưu đãi thu hút đầu tư và thị trường tiêu thụ vật liệu tái chế vẫn chưa được hoàn thiện.

Tình trạng đổ trộm phế thải xây dựng tại các khu vực ven đô, ven sông, kênh mương và đất công vẫn diễn biến phức tạp, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng mỹ quan đô thị và làm lãng phí nguồn tài nguyên có thể tái sử dụng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện chất thải rắn xây dựng trên địa bàn đang được tiếp nhận và xử lý tại bốn điểm với tổng công suất khoảng 1.670 tấn mỗi ngày. Trong đó có một bãi chôn lấp tại xã Nguyên Khê với công suất khoảng 360 tấn/ngày và ba điểm trung chuyển, tái chế bằng công nghệ nghiền tại khu vực Yên Sở, Phúc Lợi và Thư Lâm với tổng công suất khoảng 1.310 tấn/ngày.

Việc đẩy mạnh tái chế chất thải xây dựng ngay từ công trường được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực lên các bãi chôn lấp, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, hạn chế ô nhiễm môi trường và từng bước hình thành thị trường vật liệu xây dựng tái chế theo định hướng phát triển bền vững của Thủ đô.