Gỡ “nút thắt” mặt bằng cho cảng cá hơn 500 tỷ đồng ở Quảng Ngãi

Dự án mở rộng khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá Tịnh Hòa tại xã Đông Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) được kỳ vọng trở thành cảng cá loại I đầu tiên của địa phương, đáp ứng nhu cầu neo đậu cho hàng nghìn tàu cá công suất lớn, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển và dịch vụ hậu cần nghề cá.

Dự án do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư, được khởi công năm 2024 với tổng mức đầu tư điều chỉnh lên 505 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương 400 tỷ đồng và ngân sách tỉnh đối ứng 105 tỷ đồng. Theo kế hoạch, công trình sẽ hoàn thành vào năm 2027, thời gian thực hiện hợp đồng kéo dài 36 tháng, từ ngày 15/12/2023 đến 15/12/2026.

Theo Ban Quản lý dự án, công trình có tổng diện tích khoảng 41ha, gồm nhiều hạng mục quan trọng như bến cập tàu dài 350m; các tuyến kè K1, K2, K3 với tổng chiều dài 761m; hệ thống neo đậu tàu tránh trú bão, phao tiêu dẫn hướng cùng nhiều hạng mục hạ tầng kỹ thuật, công trình phụ trợ phục vụ hoạt động nghề cá.

Đến nay, nhiều hạng mục của dự án đã đạt trên 90% khối lượng thi công như nhà điều hành, kè chống sạt lở trong bến và các công trình phụ trợ khác. Chủ đầu tư cùng các đơn vị thi công đang huy động nhân lực, máy móc bám sát công trường nhằm bảo đảm tiến độ đề ra.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay vẫn là công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Dù tổng diện tích thực hiện dự án khoảng 41ha nhưng đến nay mới chỉ có khoảng một nửa diện tích được bàn giao cho đơn vị thi công. Khoảng 20ha còn lại vẫn chưa hoàn thành đền bù, giải phóng mặt bằng.

Phần diện tích còn vướng liên quan đến 128 thửa đất của 96 hộ dân, cá nhân và 2 tổ chức, chủ yếu là đất ngập nước, hồ nuôi tôm. Đây cũng là khu vực chịu ảnh hưởng lớn của thủy triều nên việc thi công các hạng mục dưới nước gặp nhiều khó khăn nếu mặt bằng tiếp tục chậm bàn giao.

Theo ông Nguyễn Anh, Phó Chỉ huy trưởng công trình thuộc Công ty xây lắp Phước Thành (đơn vị thi công dự án), hiện nhiều máy móc, thiết bị đã được tập kết đầy đủ tại công trường nhưng vẫn phải chờ mặt bằng để triển khai đồng bộ. Phần lớn diện tích còn vướng là đất ngập nước, khu vực thủy triều lên xuống liên tục trong ngày. Khi triều cường dâng cao, việc thi công các hạng mục như kè chắn sóng hay nạo vét gặp nhiều trở ngại. Nếu không sớm có mặt bằng, khi bước vào mùa mưa, nguy cơ chậm tiến độ dự án là rất lớn.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, đơn vị đã xây dựng 6 phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng cho dự án. Trong đó, 3 phương án đầu tiên ảnh hưởng đến 61 hộ dân và 2 tổ chức hiện cơ bản đã hoàn thành với tổng kinh phí khoảng 58 tỷ đồng.

Riêng 3 phương án còn lại liên quan đến khoảng 20ha đất vẫn đang gặp nhiều khó khăn trong công tác kiểm kê, khảo sát và lập phương án bồi thường. Một phần diện tích đã được thẩm định bản đồ và tổ chức công khai phương án bồi thường nhưng người dân chưa đồng thuận, đề nghị được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp.

Ngoài ra, nhiều khu đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc liên quan đến tranh chấp, thừa kế nên hồ sơ pháp lý kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ giải phóng mặt bằng.

Đại diện Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi cho biết, khoảng 10ha còn lại chưa thể thẩm định bản đồ do liên quan đến đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc cấp nhầm quyền sử dụng. Hiện đơn vị đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ pháp lý các thửa đất, dự kiến công khai phương án bồi thường cho người dân trước ngày 31/5/2026 để trình thẩm định, phê duyệt trong tháng 6/2026.

Theo ông Đỗ Tâm Hiển, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, sau khi hoàn thành, khu neo đậu tránh trú bão sẽ đáp ứng nhu cầu neo đậu an toàn cho khoảng 1.500 tàu cá của ngư dân Quảng Ngãi và các địa phương lân cận trong mùa mưa bão. Việc kết hợp giữa khu neo đậu tránh trú bão, cảng cá và khu dịch vụ hậu cần nghề cá sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển địa phương, tạo điều kiện để ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển.

Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi cho hay, địa phương sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, đôn đốc chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án; đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp tháo gỡ khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, bảo đảm đúng quy định pháp luật để sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng cho đơn vị thi công.