Đà Nẵng: Từ xã lên phường, cần thêm cú hích về hạ tầng đô thị

Nhiều phường tương lai vẫn thiếu hạ tầng đô thị

Tại kỳ họp thứ 3 HĐND TP Đà Nẵng khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, các đại biểu đã thống nhất thông qua chủ trương thành lập 10 phường mới trên cơ sở giữ nguyên hiện trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà, Đại Lộc, Điện Bàn Tây, Chiên Đàn, Núi Thành, Tam Anh, Nam Phước và Thăng Bình. Nghị quyết được 100% đại biểu có mặt biểu quyết tán thành.

Trình bày báo cáo thẩm tra, ông Lương Công Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế HĐND TP Đà Nẵng cho biết, đề án được xây dựng trên cơ sở rà soát hiện trạng hạ tầng, quy mô dân số và mức độ phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Chủ trương này đã được Ban Thường vụ Thành ủy thống nhất và nhận được sự đồng thuận rất cao của cử tri, với tỷ lệ 99,48%.

Sau khi hoàn tất các thủ tục theo quy định và được cấp có thẩm quyền quyết định, Đà Nẵng sẽ có 33 phường trên tổng số 94 đơn vị hành chính cấp xã, chiếm hơn 35% tổng số đơn vị hành chính của thành phố.

Việc chuyển từ xã lên phường không chỉ là thay đổi về tên gọi hay đơn vị hành chính mà còn mở ra yêu cầu mới về phát triển hạ tầng, quản lý đô thị và nâng cao chất lượng dịch vụ công, đáp ứng các tiêu chí của một đô thị hiện đại.

Dù được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển, nhiều địa phương dự kiến thành lập phường vẫn còn không ít hạn chế về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Tại xã Chiên Đàn, địa phương mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba xã trước đây, điều kiện phát triển giữa các khu vực vẫn còn chênh lệch. Theo lãnh đạo địa phương, để đáp ứng các tiêu chí đô thị, Chiên Đàn cần tiếp tục đầu tư đồng bộ hệ thống cấp nước sạch, thoát nước, chiếu sáng công cộng, cây xanh, cảnh quan và các công trình phục vụ đời sống dân cư.

Trong khi đó, xã Đại Lộc dù nhiều năm dẫn đầu về chất lượng giáo dục nhưng cơ sở vật chất trường học đang chịu áp lực lớn khi số học sinh tăng nhanh. Một số trường học thiếu phòng chức năng, phòng học và quỹ đất để mở rộng. Cùng với đó, nhiều tuyến đường kiệt, hẻm vẫn chưa được đầu tư mở rộng, ảnh hưởng đến kết nối giao thông và tiêu chí đô thị.

Tại xã Núi Thành, việc chỉnh trang đô thị sau khi trở thành phường cũng đặt ra nhiều yêu cầu về nguồn lực. Địa phương cần đầu tư hệ thống vỉa hè, cây xanh, điện chiếu sáng, thoát nước, công viên, bãi đỗ xe, chỉnh trang cảng cá, cải tạo các khu dân cư cũ và nâng cấp hạ tầng giao thông nội bộ để tạo diện mạo đô thị đồng bộ.

Theo các địa phương, đây đều là những hạng mục cần nguồn vốn lớn và phải được triển khai đồng bộ trong nhiều năm.

Ưu tiên đầu tư hạ tầng để hình thành các phường hiện đại

Theo ông Hồ Tăng Phúc, Phó Chủ tịch UBND xã Hòa Vang, việc chuyển từ xã lên phường đặt ra yêu cầu mới về quản trị đô thị, trong đó hạ tầng kỹ thuật phải được đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ và có tầm nhìn dài hạn.

Bên cạnh hệ thống giao thông đã được đầu tư tương đối hoàn chỉnh, Hòa Vang sẽ tiếp tục ưu tiên nâng cấp các tuyến đường chính theo tiêu chuẩn đô thị; đầu tư hệ thống vỉa hè, chiếu sáng, cây xanh, thoát nước, bãi đỗ xe và các công trình công cộng phục vụ người dân.

Để giải quyết bài toán nguồn lực, địa phương xác định ngoài vốn đầu tư công sẽ đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển các khu đô thị, thương mại, dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý quy hoạch, đất đai và hạ tầng đô thị.

Cùng quan điểm, Chủ tịch UBND xã Đại Lộc Lê Đỗ Tuấn Khương cho biết, địa phương sẽ ưu tiên lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn để hoàn thiện hệ thống giao thông, điện, nước, thoát nước, công viên cây xanh, trường học, thiết chế văn hóa và các công trình phục vụ dân sinh.

Song song với đầu tư hạ tầng, Đại Lộc cũng tập trung đẩy nhanh các dự án trọng điểm, mở rộng không gian đô thị, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và khuyến khích phát triển các ngành nghề phù hợp với định hướng đô thị nhằm tăng tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Tương tự, Chủ tịch UBND xã Hòa Tiến Nguyễn Tấn Khoa cho hay, địa phương sẽ ưu tiên hoàn thiện hệ thống giao thông kết nối, cấp điện, cấp nước, chiếu sáng công cộng, hạ tầng viễn thông và các công trình thiết yếu. Đồng thời, đẩy mạnh chỉnh trang khu dân cư hiện hữu, đầu tư các công trình giáo dục, y tế, văn hóa và không gian sinh hoạt cộng đồng theo hướng hiện đại.

Bên cạnh đó, địa phương sẽ tăng cường huy động các nguồn lực xã hội, đồng thời hỗ trợ người dân chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp sang thương mại, dịch vụ, du lịch và công nghiệp, qua đó từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống và đáp ứng các tiêu chí phát triển đô thị bền vững.

Các chuyên gia quy hoạch cho rằng, việc thành lập thêm 10 phường không chỉ mở rộng không gian phát triển đô thị của Đà Nẵng mà còn tạo động lực thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, để các phường mới thực sự phát triển đúng kỳ vọng, thành phố cần có lộ trình đầu tư bài bản, ưu tiên hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và huy động hiệu quả các nguồn lực, qua đó xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại và bền vững.