Đà Nẵng: Đánh thức lợi thế hạ tầng giao thông đa phương thức để bứt tốc logistics

Hạ tầng đa phương thức tạo nền tảng phát triển

Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng hệ thống giao thông đa phương thức khi đồng thời đầu tư, nâng cấp và kết nối đồng bộ mạng lưới đường bộ, đường sắt, đường biển, đường thủy nội địa và hàng không.

Hiện thành phố là địa phương hiếm hoi hội tụ đầy đủ 5 loại hình giao thông. Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm như Quốc lộ 14B, 14D, 14E, các tuyến đường ven biển, đường vành đai cùng hệ thống kết nối với cao tốc Bắc - Nam, cảng biển và sân bay đang được triển khai hoặc dần hoàn thiện. Trong lĩnh vực đường sắt, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đoạn qua Đà Nẵng đang được đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, với quy hoạch ga hành khách Đà Nẵng, ga Tam Kỳ và ga hàng hóa Chu Lai.

Ở lĩnh vực hàng hải, cảng Liên Chiểu đang được đầu tư xây dựng trở thành cảng cửa ngõ quốc tế, trong khi dự án luồng Cửa Lở đã được thông qua chủ trương đầu tư nhằm tiếp nhận tàu có trọng tải đến 50.000 DWT. Song song đó, Cảng hàng không Chu Lai được quy hoạch đạt tiêu chuẩn 4F - cấp cao nhất theo phân cấp của ICAO với mục tiêu đạt công suất 10 triệu hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030.

Theo ông Bùi Minh Trực, Tổng Giám đốc Công ty Giao nhận vận chuyển quốc tế Trường Hải (THILOGI - thuộc Tập đoàn Thaco Trường Hải), doanh nghiệp đã đầu tư hơn 500 đầu xe, phát triển hệ thống depot, trạm trung chuyển tại các cửa khẩu cùng đội tàu container nhằm hình thành chuỗi logistics khép kín, kết nối hàng hóa từ Nam Lào, Bắc Campuchia và Tây Nguyên về cảng quốc tế Chu Lai để xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế.

Các chuyên gia cũng nhận định khi Quốc lộ 14D hoàn thành, Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 sẽ phát huy hiệu quả rõ nét, tạo điều kiện để hàng hóa từ Thái Lan, Lào thông qua cửa khẩu Nam Giang kết nối trực tiếp với các cảng biển Đà Nẵng trước khi xuất khẩu sang thị trường Đông Bắc Á.

Ông Đinh Hải Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Đà Nẵng nhìn nhận, khi các phương thức vận tải được kết nối đồng bộ, vận tải đường bộ sẽ không còn hoạt động đơn lẻ mà trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics đa phương thức. Cùng với Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng, hệ thống hạ tầng giao thông hiện đại sẽ tạo ra nguồn hàng xuất nhập khẩu lớn, mở ra dư địa phát triển mạnh mẽ cho doanh nghiệp logistics địa phương.

“Hiệp hội sẽ định hướng các doanh nghiệp thành viên nâng cao năng lực để tham gia vận chuyển hàng hóa trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối xuyên biên giới với Lào, Thái Lan và Campuchia”, ông Tuấn chia sẻ.

Một trong những địa phương được kỳ vọng hưởng lợi lớn từ mạng lưới giao thông đa phương thức là xã Núi Thành. Sau khi hợp nhất, địa phương này hội tụ đầy đủ cả 5 loại hình chiến lược gồm sân bay Chu Lai, cụm cảng Kỳ Hà - Chu Lai, tuyến đường thủy nội địa sông Trường Giang, ga đường sắt cùng mạng lưới quốc lộ và đường ven biển.

“Lợi thế này sẽ tạo điều kiện để địa phương trở thành cực tăng trưởng về công nghiệp, logistics và vận tải đa phương thức ở phía nam Đà Nẵng, kết nối trực tiếp Khu kinh tế mở Chu Lai với Khu kinh tế Dung Quất”, ông Nguyễn Như Công, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Núi Thành chia .

Cần hoàn thiện hạ tầng và cơ chế để tạo bứt phá

Theo định hướng phát triển đến năm 2030, cụm ngành logistics của Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân trên 11% mỗi năm và đóng góp khoảng 15% GRDP của thành phố. Hệ thống ga hàng hóa đường sắt, cảng Liên Chiểu, cảng Kỳ Hà, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng và Cảng hàng không Chu Lai sẽ trở thành các cửa ngõ quan trọng kết nối vận tải đường bộ, đường biển và đường hàng không tới thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Ông Tô Văn Hiệp, Trưởng ban Hợp tác quốc tế Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam cho rằng, mặc dù hạ tầng kết nối của Đà Nẵng đang tương đối đồng bộ nhưng hệ thống kho bãi vẫn còn phân tán, thiếu các trung tâm logistics quy mô lớn. Bên cạnh đó, tuyến đường qua cửa khẩu Nam Giang vẫn xuống cấp, gây khó khăn cho việc vận chuyển hàng hóa từ Lào về Đà Nẵng.

Vì vậy, thành phố cần đẩy nhanh tiến độ nâng cấp Quốc lộ 14D, đồng thời quy hoạch các trung tâm logistics lớn ở khu vực phía nam để phát triển hài hòa, khai thác hiệu quả lợi thế kết nối vùng.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Tấn Mẫn, Giám đốc điều hành Trung tâm phân phối Con Ong (Bee Distribution Center) nhận định, Đà Nẵng đang sở hữu “cơ hội vàng” để trở thành trung tâm logistics của khu vực nhờ vị trí cửa ngõ Hành lang kinh tế Đông - Tây, hệ thống cảng biển, sân bay quốc tế, đường sắt và cao tốc được đầu tư đồng bộ.

Tuy nhiên, để mục tiêu này trở thành hiện thực, thành phố cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đủ sức cạnh tranh; quy hoạch rõ ràng gắn với quỹ đất; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường phối hợp giữa hải quan, cảng biển, doanh nghiệp nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Theo Sở Công thương TP Đà Nẵng, Nghị quyết số 136/2024/QH15 được Quốc hội thông qua, trong đó, cho phép thành phố thành lập Khu thương mại tự do gắn với cảng Liên Chiểu cùng Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics giai đoạn 2026 - 2035 sẽ tạo nền tảng quan trọng để thành phố xây dựng hệ thống logistics hiện đại, đồng bộ, từng bước trở thành trung tâm logistics cấp quốc gia, có vai trò quốc tế.

Với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng giao thông đa phương thức đang được đầu tư mạnh mẽ cùng những cơ chế đặc thù mới, Đà Nẵng đang đứng trước thời cơ lớn để bứt phá, trở thành đầu mối logistics của miền Trung, cửa ngõ giao thương quốc tế và hạt nhân thúc đẩy liên kết vùng trong giai đoạn phát triển mới.

Trần Hậu - Công Huy

Theo Tạp chí Môi trường Giao thông