Chuyển đổi từ tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông: Bước đi quan trọng trong tiến trình số hoá giao thông quốc gia

Nghị định số 119/2024/NĐ-CP của Chính phủ quy định về thanh toán điện tử trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Theo đó, sau ngày 1/10/2025, những chủ xe ô tô thực hiện định danh và liên kết phương tiện thanh toán hợp lệ mới được phép nạp tiền sử dụng làn thu phí không dừng.

Điều 31 Nghị định 119/2024/NĐ-CP quy định chủ xe ô tô phải phối hợp với nhà cung cấp dịch vụ thanh toán tiền sử dụng đường bộ thực hiện việc chuyển đổi tài khoản thu phí đã có theo Quyết định số 19/2020 của Thủ tướng Chính phủ sang tài khoản giao thông và thực hiện kết nối phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt với tài khoản giao thông trước ngày 01/10/2025.

Chủ phương tiện và nhà cung cấp dịch vụ thu phí có môt năm (từ 01/10/2024 đến 01/10/2025) để thực hiện việc chuyển đổi tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông kết nối phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, theo quy định tại khoản 6, khoản 7 Điều 36 Nghị định 119/2024/NĐ-CP.

Quy định này không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý, mà còn là một bước đi quan trọng, đẩy nhanh tiến trình số hóa giao thông quốc gia. Đồng thời mang lại sự thuận tiện, minh bạch cho người dân khi sử dụng các dịch vụ giao thông.

Đề làm rõ thêm thông tin về tài khoản giao thông, phóng viên Tạp chí Môi trường Giao thông đã có buổi phỏng vấn với ông Lê Quang Hưng, Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH Thu phí tự động VETC.

PV: Thưa ông, việc chuyển đổi từ tài khoản thu phí sang tài khoản giao thông là yêu cầu bắt buộc đối với chủ xe ô tô khi lưu thông qua các trạm ETC. Tuy nhiên, nhiều khách hàng vẫn chưa hiểu rõ sự khác nhau giữa hai tài khoản này, ông có thể giải thích rõ hơn được không?

Ông Lê Quang Hưng: Về bản chất, hai tài khoản này hoàn toàn khác nhau. Tài khoản thu phí là tài khoản chuyên thu được hình thành từ Quyết định 19/2020/QĐ-TTg chỉ được sử dụng với mục đích duy nhất là trả phí qua trạm ETC và tài khoản này do Bộ Xây dựng (trước là Bộ Giao thông Vận tải) quản lý.

Đối với tài khoản giao thông, được quy định theo Nghị định 119/2024/NĐ-CP trong đó chỉ quản lý thông tin phương tiện và chủ phương tiện (do Bộ Xây dựng quản lý) và được kết nối với phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt (do Ngân hàng Nhà nước quản lý) và sử dụng đa mục đích: Không chỉ dừng ở việc thu phí qua trạm ETC mà sẽ bao gồm cả việc thanh toán phí trông giữ xe, phí ra vào sân bay, mua xăng dầu,…     

Theo Nghị định số 119/2024/NĐ-CP, các chủ phương tiện ô tô bắt buộc phải sử dụng tài khoản giao thông khi qua các trạm thu phí điện tử không dừng (ETC) trước ngày 01/10/2025. Đối với doanh nghiệp và cá nhân nước ngoài, việc chuyển đổi tài khoản giao thông được gia hạn đến hết ngày 31/12/2025.

PV: Trên ứng dụng VETC, đơn vị đang triển khai Ví VETC và tài khoản giao thông là một. Đồng nghĩa với việc khách hàng luôn phải duy trì tiền trong Ví VETC bằng việc chuyển khoản từ tài khoản Ngân hàng liên kết vào Ví VETC. Tại sao khách hàng khi sử dụng không thanh toán trực tiếp bằng tài khoản Ngân hàng mà phải thông qua Ví VETC, ông có thể cho biết rõ hơn về điều này?

Ông Lê Quang Hưng: Ví VETC hiện là phương tiện thanh toán hợp pháp được kết nối trực tiếp với tài khoản giao thông và được quản lý bởi Ngân hàng Nhà nước. Để thuận tiện cho khách hàng, tránh phải cài đặt nhiều ứng dụng, VETC đã tích hợp Ví VETC ngay trên app VETC sẵn có.

Khách hàng không cần duy trì số dư cố định trong ví, chỉ cần nạp tiền khi cần để đảm bảo có đủ số dư trước khi qua trạm ETC hoặc sử dụng các dịch vụ khác.

Khác với tài khoản thu phí trước đây vốn chứa tiền trực tiếp, tài khoản giao thông chỉ đóng vai trò kết nối với phương tiện thanh toán. Vì vậy, khách hàng có thể chủ động nạp hoặc rút tiền về ngân hàng liên kết bất cứ lúc nào mà không lo bị đọng số dư.

Theo quy định tại Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 44:2022/TCĐBVN và Quyết định số 2255/QĐ-BGTVT, hệ thống thu phí điện tử không dừng bắt buộc phải đảm bảo thời gian xử lý giao dịch qua trạm dưới 200 mili-giây. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm duy trì tốc độ lưu thông thông suốt tại làn thu phí, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện. Hệ thống giao dịch ngân hàng với nhiều lớp xác thực chưa đáp ứng tốc độ này, trong khi ví điện tử VETC được thiết kế tối ưu cho các giao dịch tức thời qua trạm thu phí, đảm bảo giao thông thông suốt.

Chuẩn hoá tài khoản giao thông góp phần đồng bộ hoá dữ liệu quốc gia

Việc hoàn thành chuẩn hoá tài khoản giao thông là nền tảng để mở rộng một hệ sinh thái tiện ích toàn diện, gồm thanh toán bãi đỗ xe, sân bay, xăng dầu; sử dụng các dịch vụ trên hành trình như đăng kiểm, nộp phạt, cứu hộ, bảo hiểm và liên kết các hệ thống quản lý trong việc giám sát thiết bị, hành trình.

Do đó, các chủ phương tiện cần chủ động hoàn thành việc định danh và liên kết tài khoản để đảm bảo giao thông thông suốt.

Đây là bước tiến tất yếu, phù hợp xu thế phát triển chung và là bước ngoặt cho hạ tầng thanh toán số quốc gia. Đồng thời là cấu phần quan trọng trong quá trình kiến tạo định danh số công dân và đồng bộ hóa dữ liệu quốc gia.

PV: Hiện nay, một số khách hàng đang dùng tài khoản thu phí và vẫn còn số dư. Khi khách hàng chuyển đổi sang tài khoản giao thông thì số dư này có được chuyển sang không?

Ông Lê Quang Hưng: Toàn bộ số dư trong tài khoản thu phí cũ vẫn được sử dụng để thanh toán phí ETC. Khi số dư còn dưới 1 triệu đồng, khách hàng có thể rút về Ví VETC và tiếp tục sử dụng cho các giao dịch khác.

PV: Việc duy trì Ví VETC có phát sinh lãi nếu khách hàng nạp tiền vào nhiều nhưng sử dụng ít hoặc chưa sử dụng không? Trong trường hợp phát sinh lãi, VETC hay khách hàng sẽ là người được hưởng phần lãi đó. Được biết, với số dư chỉ 100.000 đồng/tài khoản trong khi có hàng triệu tài khoản thì tổng số tiền trong ví VETC là khá nhiều.

Ông Lê Quang Hưng: Tiền nạp vào Ví VETC không có tính năng sinh lời như gửi trong tài khoản ngân hàng (thường được hưởng lãi suất không kỳ hạn theo quy định của từng ngân hàng), mà chỉ phục vụ cho việc nạp rút và thanh toán giao dịch. Hoạt động của Ví VETC được thực hiện theo đúng Nghị định số 52/2024/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 40/2024/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước.

VETC khuyến nghị khách hàng lưu ý duy trì số dư trong Ví trước mỗi giao dịch qua trạm ETC để đảm bảo hành trình được thông suốt, an toàn.

PV: Vậy khách hàng khi nạp, rút tiền trên Ví VETC có bị mất phí quản lý hay phí giao dịch của Ngân hàng không, thưa ông?

Ông Lê Quang Hưng: Hiện tại, Ví VETC miễn phí hoàn toàn mọi loại phí, bao gồm phí thường niên, phí kích hoạt, phí quản lý và duy trì tài khoản. Đặc biệt, các giao dịch nạp và rút tiền cũng đang được miễn phí.

PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!

Theo Nguyễn Tuấn - Tạp chí Môi trường Giao thông