TP.HCM: Đề xuất thêm hai tuyến vành đai dài gần 700 km

Đề xuất được Sở Xây dựng TP.HCM đưa ra trong công văn gửi Sở Xây dựng Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng để lấy ý kiến. Theo cơ quan này, TP.HCM đang lập quy hoạch tổng thể thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm, trong đó hạ tầng giao thông đối ngoại được nghiên cứu bổ sung nhằm tăng khả năng liên kết vùng và tạo dư địa phát triển mới.

Trong số các nội dung được đề xuất, Vành đai 4,5 có chiều dài sơ bộ khoảng 192 km, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Tuyến được nghiên cứu dựa trên một số trục giao thông hiện hữu như quốc lộ 56 và quốc lộ 56B. Điểm đầu dự kiến tại nút giao giữa Vành đai 5 và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, sau đó đi theo quốc lộ 56, 56B và kết nối trở lại Vành đai 5 tại khu vực Gò Dầu, Tây Ninh.

Theo định hướng, Vành đai 4,5 được xây dựng theo tiêu chuẩn đường trục chính đô thị, hạn chế giao cắt và gián đoạn, tốc độ thiết kế khoảng 80-100 km/h. Tuyến có quy mô 8 làn xe, bề rộng dự kiến 62-80 m. Với năng lực khai thác lớn, tuyến được kỳ vọng tăng khả năng phân bổ lưu lượng giao thông, kết nối các khu vực sản xuất, đô thị và đầu mối logistics nằm ngoài khu vực trung tâm.

Trong khi đó, Vành đai 5 có quy mô lớn hơn và được định hướng trở thành trục liên kết Đông Nam Bộ với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Tuyến dự kiến được xây dựng theo tiêu chuẩn cao tốc đô thị, quy mô 6-8 làn xe, tốc độ thiết kế khoảng 100 km/h. Tùy nhu cầu của từng địa phương, tuyến có thể kết hợp đường song hành hai bên.

Nghiên cứu sơ bộ đưa ra hai phương án hướng tuyến Vành đai 5. Cả hai đều dự kiến bắt đầu tại khu vực nút giao đường 992 - quốc lộ 51, đi dọc quốc lộ 55 đến La Gi, sau đó cắt quốc lộ 1 và tiếp tục theo hướng tây bắc.

Phương án thứ nhất dài khoảng 487 km, tránh Vườn quốc gia Cát Tiên, kết nối Đạ Tẻh rồi qua Đồng Xoài, Chơn Thành, Dầu Tiếng, Gò Dầu, Tân An và Cần Đước. Tuyến tiếp tục theo trục ven biển phía nam qua Cần Giờ trước khi trở lại đường 992 và quốc lộ 51.

Phương án thứ hai có chiều dài khoảng 440 km, đi qua khu vực Vườn quốc gia Cát Tiên, sau đó kết nối Đồng Xoài, Chơn Thành, Dầu Tiếng, Gò Dầu, Tân An, Cần Đước và theo tuyến ven biển phía nam qua Cần Giờ để trở về quốc lộ 51.

Như vậy, tùy phương án được lựa chọn, tổng chiều dài Vành đai 4,5 và Vành đai 5 có thể lên tới gần 680 km. Đây sẽ là mạng lưới giao thông quy mô lớn, tạo thêm các tuyến kết nối liên vùng, giảm phụ thuộc vào một số trục giao thông hiện hữu và hỗ trợ tổ chức lại dòng phương tiện giữa các địa phương.

Bên cạnh hai tuyến vành đai mới, TP.HCM còn đề xuất kéo dài cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu thêm khoảng 30 km về phía bắc để kết nối với Vành đai 4 và Vành đai 4,5. Quốc lộ 51C cũng được nghiên cứu nâng cấp thành cao tốc đô thị 8 làn xe, tạo một trục giao thông tốc độ cao tránh khu vực trung tâm, góp phần phân luồng phương tiện và giảm áp lực lên mạng lưới đường hiện hữu.

Do các phương án tuyến liên quan đến nhiều địa phương, Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng rà soát hướng tuyến, đánh giá sự phù hợp với định hướng phát triển và các quy hoạch có liên quan, qua đó thống nhất phương án trong quá trình nghiên cứu.

Hiện TP.HCM đã có quy hoạch ba tuyến vành đai. Vành đai 2 dài khoảng 64 km, nằm trong địa giới thành phố và đang được triển khai các đoạn còn lại để khép kín. Vành đai 3 dài hơn 76 km qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh đang được thi công, dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Trong khi đó, Vành đai 4 dài khoảng 207 km qua ba địa phương này đã được chấp thuận đầu tư và một số dự án thành phần bắt đầu triển khai.

Việc nghiên cứu thêm Vành đai 4,5 và Vành đai 5 cho thấy định hướng phát triển giao thông TP.HCM đang chuyển mạnh sang tăng cường kết nối liên vùng, không chỉ giải quyết ùn tắc trong khu vực đô thị mà còn mở rộng không gian kinh tế. Nếu được thống nhất và triển khai theo quy hoạch, mạng lưới này có thể tạo nền tảng hình thành các đô thị, khu công nghiệp, trung tâm logistics và hành lang kinh tế mới, góp phần nâng cao khả năng liên kết giữa TP.HCM với các tỉnh, thành trong khu vực phía Nam và các vùng kinh tế lân cận./.