Đề xuất đầu tư cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum hơn 51.500 tỷ đồng
Tỉnh Quảng Ngãi vừa kiến nghị đầu tư cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum dài tuyến hơn 136km, quy mô 4 làn xe với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 51.500 tỷ đồng. Dự án dự kiến khởi công năm 2027, hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2030.
UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum.
Theo đề xuất, tuyến cao tốc có tổng chiều dài hơn 136km, điểm đầu giao với cao tốc Bắc - Nam phía Đông tại xã Nguyễn Nghiêm và điểm cuối giao tuyến quy hoạch cao tốc Bắc - Nam phía Tây tại xã Đăk Hà.
Dự án được đề xuất đầu tư hoàn chỉnh với quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 24,75m, vận tốc thiết kế 100km/h. Riêng khoảng 66km đi qua khu vực đèo Vi Ô Lăk và đèo Măng Đen có địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc lớn, nhiều sông, suối, khe cắt ngang và chênh cao địa hình lớn. Đoạn này dự kiến có nền đường rộng 22m, vận tốc thiết kế 80km/h nhưng vẫn bảo đảm quy mô 4 làn xe.
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, việc lựa chọn đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe ngay từ đầu được tính toán trên cơ sở nhu cầu giao thông trong suốt thời kỳ khai thác, thay vì chỉ căn cứ vào lưu lượng những năm đầu. Dự báo, đến năm 2030, lưu lượng trên tuyến đạt khoảng 2.986-5.673 PCU/ngày đêm. Đến năm 2040, con số này có thể tăng lên 16.122-23.112 PCU/ngày đêm và đến năm 2050 đạt khoảng 24.870-32.679 PCU/ngày đêm.
Đáng chú ý, dự án đi qua khu vực có địa hình đặc biệt phức tạp, với nhiều cầu, hầm và công trình lớn. Nếu chỉ đầu tư phân kỳ rồi mở rộng sau, việc thi công trong điều kiện tuyến đang khai thác sẽ làm phát sinh thêm chi phí, ảnh hưởng an toàn giao thông và có nguy cơ tiếp tục tác động đến đất đai, rừng và môi trường. Do đó, phương án đầu tư hoàn chỉnh 4 làn xe được địa phương đánh giá sẽ tạo năng lực dự phòng cho tăng trưởng giao thông, đồng bộ hạ tầng, nâng cao an toàn khai thác và hạn chế việc phải mở rộng tuyến nhiều lần trong tương lai.
Theo phương án đề xuất, dự án dự kiến sử dụng hơn 1.400ha đất. Trong đó có hơn 400ha rừng tự nhiên, hơn 300ha rừng trồng, gần 322ha đất chưa có rừng và hơn 420ha đất ngoài ba loại rừng. Đây là một trong những yếu tố cần được tính toán kỹ trong quá trình chuẩn bị và triển khai dự án, nhất là với một tuyến cao tốc xuyên qua địa hình miền núi, nơi việc mở đường có thể tác động trực tiếp đến hệ sinh thái, rừng và địa hình tự nhiên.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án hơn 51.500 tỷ đồng. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 3.900 tỷ đồng; xây dựng, thiết bị gần 36.800 tỷ đồng; quản lý dự án, tư vấn và các chi phí khác hơn 2.900 tỷ đồng; dự phòng hơn 7.900 tỷ đồng. Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận, dự án dự kiến hoàn tất thủ tục để khởi công trong năm 2027 và hoàn thành, đưa vào khai thác năm 2030.
Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, hiện nay, Quốc lộ 24 là tuyến đường bộ chủ yếu kết nối Quảng Ngãi với Kon Tum và khu vực Tây Nguyên. Tuyến đồng thời đảm nhận giao thông liên vùng, vận chuyển hàng hóa, hành khách đường dài và nhu cầu đi lại của người dân dọc tuyến.
Theo số liệu khảo sát, trong quý I/2026, lưu lượng trên QL24 bình quân khoảng 3.607 xe/ngày đêm, quy đổi khoảng 2.592 PCU/ngày đêm. Sang quý II/2026, lưu lượng bình quân khoảng 3.267 xe/ngày đêm, tương đương 2.499 PCU/ngày đêm. Tại vị trí Km0+500, lưu lượng quy đổi lần lượt đạt khoảng 3.945 PCU/ngày đêm trong quý I và 3.987 PCU/ngày đêm trong quý II/2026.
Tuy nhiên, theo đánh giá của UBND tỉnh Quảng Ngãi, vấn đề của QL24 không chỉ nằm ở lưu lượng phương tiện. Tuyến hiện hữu có tiêu chuẩn kỹ thuật không đồng đều, nhiều đoạn qua địa hình miền núi có độ dốc lớn, bán kính đường cong hạn chế, mặt cắt ngang nhỏ. Đặc biệt, khu vực đèo Vi Ô Lăk có địa hình phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở và mất an toàn giao thông trong mùa mưa.
Những hạn chế này khiến QL24 khó đáp ứng yêu cầu của một hành lang vận tải liên vùng tốc độ cao, năng lực lớn và ổn định, nhất là đối với xe tải trọng lớn, vận tải hàng hóa đường dài và nhu cầu kết nối Tây Nguyên với hệ thống cảng biển.
Trong bối cảnh đó, cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum được kỳ vọng trở thành một trục giao thông Đông - Tây mới, kết nối trực tiếp cao tốc Bắc - Nam phía Đông với tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Tây. Không chỉ vậy, tuyến cao tốc còn mở rộng liên kết từ khu vực Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y ra biển; kết nối khu vực phía Tây Quảng Ngãi với Khu kinh tế Dung Quất, hệ thống cảng biển Dung Quất và mạng lưới giao thông quốc gia.
Với vận tốc thiết kế 80-100km/h, kiểm soát điểm ra vào và tách dòng giao thông đường dài khỏi giao thông dân sinh, tuyến cao tốc được kỳ vọng rút ngắn 50-60% thời gian vận chuyển so với hành trình hiện nay, qua đó giảm chi phí vận hành phương tiện và nâng cao độ tin cậy của hành trình.
Đặc biệt, khi QL24 xảy ra sạt lở, ách tắc hoặc sự cố do thiên tai, tuyến cao tốc mới có thể trở thành hành lang vận tải thay thế, góp phần duy trì kết nối giữa Tây Nguyên với khu vực duyên hải miền Trung. Lợi ích này được đánh giá có ý nghĩa đối với vận tải hàng hóa, nhất là hàng xuất nhập khẩu, nông sản và những nhóm hàng yêu cầu thời gian vận chuyển nhanh, ổn định.
