Vì sao Trung Quốc vượt lên dẫn đầu cuộc đua xe điện?
Chỉ trong hơn hai thập kỷ, Trung Quốc đã chuyển mình từ “vương quốc xe đạp” thành trung tâm sản xuất và tiêu thụ xe điện (EV) hàng đầu thế giới nhờ các chiến lược phát triển dài hạn, sự đầu tư đồng bộ về tầng hạ tầng và khả năng huy động sức mạnh thị trường nội địa
Chiến lược dài hạn và sự tiện lợi đến từ hạ tầng đồng bộ
Ngay từ đầu thế kỷ 21, Trung Quốc đã đưa năng lượng mới (NEV) vào kế hoạch phát triển kinh tế - công nghệ, coi đây là lĩnh vực mũi nhọn để đột phá. Thay vì chạy theo các đối thủ ở mảng xe động cơ đốt trong, Bắc Kinh chọn cách đi tắt tập trung nguồn lực cho công nghệ pin, động cơ điện và hệ thống quản lý năng lượng.
Giai đoạn đầu, chính phủ phát triển các gói hỗ trợ cấp lớn, giảm thuế và hỗ trợ nghiên cứu phát triển. Đồng thời, các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy chuẩn hạ tầng được ban hành sớm, tạo ra khung pháp lý ổn định để doanh nghiệp yên tâm đầu tư.
Ô tô điện mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Trung Quốc
Trung Quốc hiện sở hữu mạng lưới trạm sạc cộng đồng lớn nhất thế giới, trải rộng tại đô thị và hành lang giao thông quan điểm. Khoảng cách giữa các điểm sạc ở nhiều thành phố chỉ tính bằng vài phút di chuyển, loại bỏ tâm lý “lo hết pin” của người dùng, yếu tố đang cản trở sự phát triển xe điện ở nhiều quốc gia.
Chuỗi cung ứng pin "nút thắt" chiến lược
Trong ngành sản xuất xe điện, pin được xem là bộ phận quan trọng nhất, vừa chiếm tỷ lệ chi phí lớn nhất, vừa là khâu phức tạp nhất về công nghệ. Đây cũng chính là "nút thắt" then chốt, quyết định khả năng sản xuất và giá thành cuối cùng của mỗi chiếc xe.
Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát gần như toàn bộ chuỗi giá trị pin lithium-ion trên quy mô toàn cầu. Việc kiểm soát trọn vẹn từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra giúp các doanh nghiệp Trung Quốc giảm đáng kể chi phí, đảm bảo nguồn cung ổn định và duy trì năng lực sản xuất quy mô lớn.
Nhiều cột sạc tại ven đường hay bãi đỗ ngoài trời
Không chỉ vậy, lợi thế trong chuỗi cung ứng pin còn tạo nên vị thế gần như độc quyền của Trung Quốc trong ngành xe điện toàn cầu. Các hãng xe từ các quốc gia khác, khi muốn sản xuất pin với giá hợp lý, phần lớn vẫn phải phụ thuộc vào nguồn cung nguyên liệu, công nghệ hoặc cơ sở sản xuất từ Trung Quốc. Đây chính là rào cản lớn khiến các quốc gia khác khó có thể bắt kịp năng lực và quy mô sản xuất của Trung Quốc trong lĩnh vực này.
Sức mạnh thị trường nội địa và cuộc cạnh tranh khốc liệt
Một mẫu xe điện của Geely
Với dân số hơn 1,4 tỷ người, Trung Quốc trở thành môi trường thử nghiệm lý tưởng cho mọi phân khúc xe điện từ cao cấp đến bình dân. Chính sự cạnh tranh khốc liệt giữa các hãng sản xuất lớn như BYD, SAIC, Geely cùng các startup như Nio, Xpeng đã thúc đẩy làn sóng đổi mới công nghệ, kéo giảm giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm.
Không chỉ phục vụ thị trường nội địa, các doanh nghiệp xe điện Trung Quốc còn mạnh mẽ xuất khẩu, đồng thời mở rộng mạng lưới nhà máy và trung tâm phân phối tại các khu vực như châu Âu, Đông Nam Á và Nam Mỹ. Đây là những bước đi chiến lược nhằm mở rộng ảnh hưởng toàn cầu và giảm sự phụ thuộc vào nhu cầu trong nước trong dài hạn.
Sự kết hợp hợp lý giữa tầm nhìn chiến lược dài hạn, hạ tầng sản xuất và sạc phủ rộng khắp, chuỗi cung ứng năng lượng mạnh mẽ, cùng thị trường tiêu dùng nội địa quy mô lớn đã góp phần đưa Trung Quốc trở thành trung tâm công nghiệp xe điện của thế giới.
