TP.HCM: Dự kiến hạn chế xe xăng, dầu vào trung tâm từ năm 2028

Theo đề xuất, từ năm 2028, thành phố sẽ thí điểm hạn chế phương tiện phát thải cao tại khu vực trung tâm, sau đó từng bước mở rộng phạm vi kiểm soát, hướng đến mục tiêu chuyển đổi toàn diện sang giao thông sử dụng năng lượng sạch.

Siết tiêu chuẩn khí thải, hạn chế xe tải vào nội thành

Theo dự thảo, lộ trình triển khai vùng phát thải thấp được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1, từ ngày 1/1/2028 đến hết ngày 31/12/2029, sẽ thí điểm tại khu vực trung tâm hiện hữu rộng khoảng 930 ha và Khu đô thị mới Thủ Thiêm, với tổng diện tích khoảng 15,6 km².

Ranh giới khu vực kiểm soát dự kiến đi qua các tuyến đường từ cầu Sài Gòn, Nguyễn Hữu Cảnh, Hoàng Sa, Võ Thị Sáu, Cách Mạng Tháng 8, Nguyễn Thái Học, Võ Văn Kiệt, qua Thủ Thiêm rồi quay về cầu Sài Gòn.

Từ ngày 1/1/2030, thành phố dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ khu vực bên trong Vành đai 2, bao gồm các tuyến Đỗ Mười, Lê Đức Anh, Lê Khả Phiêu, Nguyễn Văn Linh, đường dẫn và cầu Phú Mỹ, Võ Chí Công cùng các tuyến liên quan.

Ngoài khu vực trung tâm, TP.HCM dự kiến thiết lập vùng bảo vệ nghiêm ngặt về phát thải tại đặc khu Côn Đảo và xã Thạnh An từ năm 2028. Đến năm 2030, phạm vi hạn chế phát thải sẽ được triển khai tại các xã Bình Khánh, An Thới Đông và khu vực Cần Giờ theo đề xuất.

Việc lưu thông trong vùng phát thải thấp sẽ được kiểm soát dựa trên Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải, trong đó mức tiêu chuẩn càng cao thì yêu cầu về độ sạch của phương tiện càng nghiêm ngặt.

Từ năm 2028, taxi, xe hợp đồng dưới 9 chỗ và xe tải chở hàng có tải trọng đến 1 tấn khi đi vào vùng phát thải thấp phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Mức 5. Xe hợp đồng từ 9 chỗ trở lên và xe khách phải đạt Mức 4. Riêng xe ba gác thu gom rác bắt buộc chuyển sang sử dụng năng lượng sạch.

Thành phố cũng đề xuất cấm xe tải trên 1 tấn lưu thông trong khu vực nội thành từ 6h đến 22h. Từ năm 2032, ô tô cá nhân đi vào vùng phát thải thấp phải đạt Mức 5, trong khi xe máy cá nhân và phương tiện của tổ chức không kinh doanh vận tải phải đạt Mức 4. Những phương tiện chưa đáp ứng tiêu chuẩn chỉ được phép lưu thông trong khung giờ từ 22h đến 6h sáng hôm sau.

Đẩy nhanh chuyển đổi, đề xuất hỗ trợ người dân và doanh nghiệp

Song song với việc kiểm soát khí thải, TP.HCM đặt ra các mốc chuyển đổi phương tiện theo từng nhóm. Đến năm 2027, toàn bộ xe buýt nội tỉnh và ô tô, mô tô mua mới hoặc đến hạn thay thế của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập phải sử dụng năng lượng sạch.

Từ năm 2030, yêu cầu này dự kiến áp dụng đối với taxi và xe công nghệ hai bánh chở hàng, chở hành khách. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2040, toàn bộ phương tiện trong vùng phát thải thấp sử dụng năng lượng sạch; đến năm 2045, mục tiêu này sẽ được mở rộng trên toàn địa bàn thành phố, bao gồm cả phương tiện đặc thù.

Để phục vụ việc triển khai, thành phố dự kiến hoàn thiện hệ thống biển báo, lắp đặt camera nhận diện biển số tự động và kết nối dữ liệu phương tiện nhằm tuyên truyền, cảnh báo, giám sát việc chấp hành quy định.

Nhằm hạn chế tác động kinh tế khi chuyển đổi phương tiện, dự thảo đề xuất sử dụng ngân sách thành phố để hỗ trợ một phần chi phí mua xe sử dụng năng lượng sạch như xe điện, xe dùng nhiên liệu xanh và một số lệ phí đăng ký liên quan.

Các nhóm được ưu tiên gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người sử dụng phương tiện làm phương kế sinh nhai chính và cư dân tại những khu vực chịu tác động chuyển đổi sớm. Thành phố cũng dự kiến hỗ trợ chi phí kiểm định khí thải lần đầu đối với mô tô, xe gắn máy theo quy định mới.

Việc triển khai vùng phát thải thấp được kỳ vọng góp phần giảm ô nhiễm không khí, cải thiện chất lượng môi trường và thúc đẩy giao thông bền vững. Tuy nhiên, các nội dung hiện vẫn nằm trong dự thảo lấy ý kiến; lộ trình và chính sách cụ thể sẽ phụ thuộc vào quá trình hoàn thiện, xem xét và thông qua của cơ quan có thẩm quyền./.