TP.HCM: Đề xuất đưa 3 sân bay chuyên dùng vào quy hoạch tầm nhìn 100 năm
Sân bay Đất Đỏ, Gò Găng và khu vực Dầu Tiếng đang được TP.HCM đề xuất tích hợp vào Quy hoạch tổng thể thành phố tầm nhìn 100 năm, nhằm mở rộng mạng lưới hàng không, phát triển kinh tế tầm thấp và tăng cường năng lực kết nối giao thông đa phương thức.
Tầm nhìn hàng trăm năm
Trong dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm đang được lấy ý kiến thẩm định, hệ thống cảng hàng không được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn.
Bên cạnh các sân bay thương mại trọng điểm gồm Tân Sơn Nhất, Long Thành và Côn Đảo, thành phố định hướng bổ sung 3 sân bay chuyên dùng tại Đất Đỏ, Gò Găng và khu vực Dầu Tiếng vào mạng lưới quy hoạch dài hạn.
Theo định hướng này, sân bay Đất Đỏ được đề xuất quy hoạch với chức năng lưỡng dụng, phục vụ cả mục đích dân sự và quốc phòng. Công trình dự kiến có quy mô khoảng 244,3ha, nằm trên địa bàn xã Đất Đỏ.
Trong khi đó, sân bay Gò Găng được định hướng phục vụ máy bay trực thăng và phương tiện bay không người lái (UAV), tạo điều kiện phát triển các hoạt động kinh tế tầm thấp cùng nhiều dịch vụ kinh tế, xã hội khác. Sân bay này cũng được dự kiến đầu tư để thay thế sân bay Vũng Tàu hiện hữu.
Đối với khu vực Dầu Tiếng cũ, TP.HCM đề xuất nghiên cứu hình thành sân bay chuyên dùng có quy mô khoảng 200-500ha. Vị trí cụ thể và lộ trình đầu tư sẽ tiếp tục được nghiên cứu, xác định phù hợp với nhu cầu thực tế và định hướng phát triển của thành phố trong từng giai đoạn.
Theo Luật Hàng không dân dụng năm 2025, cảng hàng không được phân thành 3 loại gồm cảng hàng không quốc tế, cảng hàng không nội địa và cảng hàng không chuyên dùng. Trong đó, cảng hàng không chuyên dùng phục vụ hàng không chung, vận tải hàng không chuyên dùng hoặc vận tải hàng không thương mại không thường lệ.
Theo Nghị định 205/2026/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quyết định phê duyệt vị trí xây dựng cảng hàng không chuyên dùng sau khi lấy ý kiến của Bộ Công an, Bộ Xây dựng và UBND cấp tỉnh nơi đặt sân bay.
Ngoài 3 vị trí nói trên, dự thảo quy hoạch còn đề xuất tích hợp các sân bay quy mô nhỏ và bãi đáp trực thăng tại trung tâm thương mại lớn, bệnh viện, khu du lịch, nghỉ dưỡng. Định hướng này nhằm nâng cao năng lực cấp cứu y tế, cứu hộ cứu nạn, đồng thời đáp ứng nhu cầu vận chuyển và phục vụ các dịch vụ du lịch cao cấp.
Củng cố mạng lưới hàng không của siêu đô thị
Song song với việc nghiên cứu phát triển các sân bay chuyên dùng, TP.HCM tiếp tục định hướng nâng cấp, khai thác hiệu quả các sân bay thương mại chủ lực trong vùng.
Đối với sân bay Tân Sơn Nhất, quy hoạch định hướng đạt cấp 4E, công suất thiết kế 50 triệu hành khách mỗi năm. Đến năm 2030, diện tích sử dụng đất dự kiến khoảng 791ha, với tổng mức đầu tư ước tính 12.233 tỷ đồng. Tầm nhìn đến năm 2050, sân bay này được định hướng trở thành một trong hai trung tâm vận tải hàng không đầu mối trung chuyển quốc tế lớn nhất cả nước.
Dù nằm ngoài địa giới hành chính TP.HCM, sân bay Long Thành vẫn giữ vai trò quan trọng trong hệ thống hạ tầng phục vụ thành phố và toàn vùng. Trong giai đoạn 1, sân bay có công suất thiết kế 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Theo định hướng phát triển, đến năm 2035, công suất dự kiến đạt 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Tại đặc khu Côn Đảo, sân bay Côn Đảo được định hướng là sân bay lưỡng dụng cấp 4C. Công trình dự kiến đạt công suất 2 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030, với diện tích khoảng 181,75ha và kinh phí đầu tư ước tính 1.605 tỷ đồng. Đến năm 2050, công suất được định hướng nâng lên 3 triệu hành khách mỗi năm.
Mạng lưới hàng không này sẽ được kết nối với các hành lang vận tải chiến lược, trong đó có hành lang Sea-Air Logistics liên kết sân bay Long Thành với cụm cảng biển Cái Mép - Thị Vải. Sự kết hợp giữa hàng không, cảng biển, đường bộ và đường sắt được kỳ vọng tạo thuận lợi cho vận tải hàng hóa giá trị cao, phát triển dịch vụ logistics hiện đại và tăng cường liên kết vùng.
Hồ sơ Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm do Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM hoàn thiện dự thảo, hiện đang được lấy ý kiến thẩm định của các bộ, ngành. Đây là quy hoạch tổng thể đầu tiên của thành phố sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu.
Đồ án được xây dựng bởi liên danh tư vấn gồm Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn, Công ty TNHH The Boston Consulting Group và Nikken Sekkei Ltd., hướng tới định hình không gian phát triển dài hạn, trong đó hạ tầng hàng không là một cấu phần quan trọng của hệ thống giao thông và kinh tế đô thị./.
