Phổ cập xăng E10: Bước tiến mới trên lộ trình xanh hóa giao thông

Xu hướng tất yếu của quá trình chuyển đổi xanh

Theo Tiến sĩ Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), việc chuyển đổi từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu sinh học không phải là lựa chọn riêng của Việt Nam mà là xu thế chung trên toàn cầu. Trong bối cảnh các quốc gia đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế xanh và cắt giảm phát thải khí nhà kính, nhiên liệu sinh học ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, định hướng phát triển nhiên liệu sinh học đã được đặt nền móng từ khá sớm. Ngay từ năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống.

Xăng sinh học E10 đã được sử dụng rộng rãi tại nhiều nước trên thế giới.

Đến nay, chủ trương này tiếp tục được cụ thể hóa trong nhiều chiến lược và nghị quyết quan trọng của Đảng, Nhà nước như Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia; Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2045.

Theo Tiến sĩ Đặng Tất Thành, việc thúc đẩy sử dụng xăng sinh học không đơn thuần là thay thế một loại nhiên liệu khác, mà hướng tới nhiều mục tiêu chiến lược lâu dài.

Trước hết, đây là giải pháp quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế trước những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu. Trong bối cảnh xung đột địa chính trị và các rủi ro về nguồn cung ngày càng gia tăng, việc phát triển các loại nhiên liệu có thể sản xuất trong nước sẽ góp phần củng cố an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Bên cạnh đó, nhiên liệu sinh học được kỳ vọng góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và hiện thực hóa cam kết đưa phát thải ròng về mức “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đã tuyên bố với cộng đồng quốc tế.

Tiến sĩ Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương.

Việc phát triển xăng sinh học cũng mở ra cơ hội hình thành chuỗi giá trị nhiên liệu sinh học trong nước, từ phát triển vùng nguyên liệu như sắn, ngô, mía và sinh khối đến các nhà máy sản xuất ethanol. Qua đó, tạo thêm việc làm, nâng cao giá trị nông sản và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Xa hơn, đây còn là bước đi quan trọng trong quá trình xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và mô hình tăng trưởng các-bon thấp theo định hướng phát triển bền vững của Việt Nam.

Trong thời gian tới, cùng với việc đánh giá hiệu quả triển khai xăng E10 trên thực tế, Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt từ các quốc gia đã sử dụng thành công các loại nhiên liệu sinh học có tỷ lệ ethanol cao như E20, E27 hay E85, điển hình là Brazil, Thái Lan và một số nước phát triển. Đây sẽ là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Xăng E10 an toàn với động cơ, góp phần giảm phát thải

Diễn giải về thành phần và cơ chế hoạt động của xăng E10, PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành (Đại học Bách khoa Hà Nội) - người có hơn 10 năm nghiên cứu về loại nhiên liệu này cho biết, xăng sinh học E10 là loại nhiên liệu gồm khoảng 10% ethanol và 90% xăng khoáng.

Với tỉ lệ phối trộn ethanol ở mức 10% là mức khá thấp nhưng đủ để cải thiện một số tính chất của nhiên liệu. Cụ thể, ethanol có chứa oxy, giúp quá trình cháy trong động cơ diễn ra hoàn thiện hơn, sạch hơn. Nhờ đó, hiệu suất đốt cháy được cải thiện, góp phần nâng cao hiệu quả vận hành của động cơ.

PGS.TS Phạm Hữu Tuyến - người có hơn 10 năm nghiên cứu về hiệu quả của xăng sinh học E5, E10 đối với động cơ ô tô, xe máy tại Việt Nam.

Về mặt kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến hoạt động của các phương tiện giao thông. Khi sử dụng xăng E10 thay thế xăng khoáng truyền thống, các chỉ tiêu về công suất, hiệu suất vận hành cũng như phát thải của phương tiện cơ bản không thay đổi đáng kể. Việc chuyển đổi sang xăng E10, bao gồm cả các loại tương đương RON95, về cơ bản không ảnh hưởng đến khả năng vận hành của động cơ.

 Giá xăng E10 được Petrolimex niêm yết ngày 1/6.

Tuy nhiên, cũng giống như khi sử dụng xăng khoáng, để bảo đảm phương tiện hoạt động ổn định và bền bỉ, người sử dụng vẫn cần tuân thủ đầy đủ các quy định về bảo trì, bảo dưỡng theo khuyến cáo của nhà sản xuất.

"Một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Tuy nhiên, trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm) và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ", PGS.TS Phạm Hữu Tuyến nói.

Các hãng xe sẵn sàng cho lộ trình sử dụng xăng E10

Nhằm chuẩn bị cho lộ trình phổ cập xăng sinh học E10, mới đây, Bộ Công Thương đã có văn bản yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp và phân phối ô tô, xe máy rà soát, công bố mức độ tương thích của phương tiện với loại nhiên liệu này, đồng thời xây dựng các phương án hỗ trợ kỹ thuật cần thiết cho người tiêu dùng.

Theo đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), đối với các dòng xe máy chính hãng được sản xuất và phân phối trong nhiều năm gần đây, các hãng đã chủ động nghiên cứu, thử nghiệm và đánh giá khả năng tương thích với các loại nhiên liệu có pha ethanol, trong đó có E5 và E10.

Từ ngày 1/6, các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên cả nước chính thức cung ứng xăng sinh học E10.

Thông tin từ các nhà sản xuất cũng cho thấy phần lớn các mẫu xe đang lưu hành trên thị trường hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 mà không cần điều chỉnh hay thay đổi về mặt kỹ thuật.

Trên website chính thức, Mitsubishi Motors Việt Nam (MMV) cho biết, các dòng xe sử dụng động cơ phun xăng điện tử (MPI/EFI) được sản xuất từ năm 1997 đến nay và phân phối tại Việt Nam đều tương thích với xăng E10. Doanh nghiệp đồng thời khuyến cáo đối với các phương tiện ít sử dụng trong thời gian dài, chủ xe cần lưu ý bảo quản nhiên liệu trong bình đúng cách để tránh hiện tượng tách nước.

Tương tự, Suzuki khẳng định toàn bộ các dòng ô tô và xe máy đang phân phối tại Việt Nam đều tương thích với xăng sinh học E10 và không cần thay đổi kết cấu kỹ thuật. Yamaha Việt Nam cũng cho biết tất cả các mẫu xe máy sử dụng hệ thống phun xăng điện tử (FI) của hãng đều có thể vận hành bình thường với nhiên liệu E10.

Trong khi đó, Hyundai Thành Công Việt Nam, Honda và Toyota Việt Nam cũng xác nhận các dòng xe của hãng tương thích với xăng E10 và không yêu cầu điều chỉnh kỹ thuật khi chuyển đổi từ nhiên liệu truyền thống sang nhiên liệu sinh học.

Đoàn Hân

Theo Tạp chí Môi trường Giao thông