Mở rộng cao tốc Bắc – Nam theo PPP: Huy động hơn 178.000 tỷ đồng vốn đầu tư

Bộ Xây dựng vừa có văn bản báo cáo Chính phủ về phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông theo phương thức PPP. Trước đó, Bộ Xây dựng giao Ban Quản lý dự án 2 nghiên cứu, khảo sát, thu thập số liệu và tính toán phương án đầu tư.

Theo kết quả nghiên cứu sơ bộ, việc huy động nguồn lực tư nhân để mở rộng cao tốc có tính khả thi. Phương án tập trung vào hành lang Hà Nội – TP.HCM, gồm 18 đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng 1.144km, trong đó có 15 đoạn đã được đầu tư bằng vốn công và đang tổ chức thu phí.

Dự kiến, các đoạn tuyến được chia thành hai dự án PPP lớn. Dự án phía Bắc, đoạn Mai Sơn – Cam Lộ, dài khoảng 415km, có tổng mức đầu tư sơ bộ 72.186 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn dự kiến khoảng 20 năm. Dự án phía Nam, đoạn Quảng Ngãi – Dầu Giây, dài khoảng 551km, có tổng mức đầu tư sơ bộ 78.223 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn khoảng 15 năm.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của hai dự án này khoảng 150.409 tỷ đồng. Phần còn lại trong tổng mức đầu tư toàn phương án liên quan đến các hạng mục và phạm vi nghiên cứu khác theo báo cáo của Bộ Xây dựng.

Việc mở rộng nhằm nâng quy mô các đoạn cao tốc đang khai thác với 4 làn xe hạn chế lên 6 làn xe hoàn chỉnh, phù hợp quy hoạch và tiêu chuẩn kỹ thuật. Khi được triển khai đồng bộ, dự án được kỳ vọng tăng năng lực thông hành, cải thiện điều kiện lưu thông và giảm áp lực giao thông trên trục vận tải Bắc – Nam.

Một trong những lợi ích của phương thức PPP là huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước, giảm áp lực bố trí vốn đầu tư công trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông rất lớn. Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, phương án cần được đánh giá kỹ về lưu lượng phương tiện, doanh thu thu phí, chi phí đầu tư, lãi vay và thời gian hoàn vốn.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn nhà đầu tư, phân chia dự án, xây dựng phương án thu phí và bảo đảm quyền lợi của người sử dụng đường cũng là những vấn đề cần được tính toán trong quá trình chuẩn bị đầu tư.

Theo định hướng nghiên cứu, việc lập và phê duyệt báo cáo nghiên cứu tiền khả thi sẽ được triển khai sau khi xác định phương án nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, nếu có. Các bước tiếp theo cần được thực hiện theo quy định, làm rõ hiệu quả kinh tế – xã hội và khả năng huy động vốn trước khi quyết định đầu tư.

Nếu được thông qua và triển khai đúng tiến độ, dự án mở rộng cao tốc Bắc – Nam phía Đông sẽ góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông trục xương sống quốc gia, tăng cường kết nối các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp, cảng biển và đầu mối logistics, qua đó hỗ trợ phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới.