Hoàn thiện mạng lưới đường vành đai: Động lực mới cho liên kết vùng Thủ đô

Theo Sở Xây dựng TP Hà Nội, theo quy hoạch thành phố hiện có 7 tuyến đường vành đai gồm: Vành đai 1, Vành đai 2, Vành đai 2,5, Vành đai 3, Vành đai 3,5, Vành đai 4 và Vành đai 5, với tổng chiều dài khoảng 303,39 km. Hệ thống này đóng vai trò then chốt trong việc kết nối các trục giao thông hướng tâm, phân luồng phương tiện, giảm tải cho khu vực trung tâm và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Tính đến tháng 3/2026, khoảng 98,14 km các tuyến vành đai đã được đầu tư hoàn thành, đạt 26,02% tổng chiều dài theo quy hoạch. Bên cạnh đó, 134,55 km đang được triển khai thi công, chiếm 35,68%, trong khi 127,55 km vẫn chưa được nghiên cứu đầu tư, tương ứng 33,83% tổng chiều dài quy hoạch.

Đẩy nhanh tiến độ các tuyến vành đai trọng điểm

Đối với Vành đai 1, tuyến đường có chiều dài 6,91 km, hiện đoạn Trần Khát Chân – Đại Cồ Việt – Xã Đàn – Hoàng Cầu dài 4,71 km đã được hoàn thành. Đoạn Hoàng Cầu – Voi Phục dài 2,2 km đang được các đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào khai thác, góp phần hoàn thiện trục giao thông quan trọng trong khu vực nội đô.

Tuyến Vành đai 2 dài khoảng 38,9 km đến nay đã cơ bản hình thành, với 32,1 km được đầu tư hoàn chỉnh. Thành phố hiện đang nghiên cứu phương án cải tạo, mở rộng đoạn Ngã Tư Sở – Cầu Giấy, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 21.000 tỷ đồng, nhằm giảm áp lực giao thông cho khu vực trung tâm phía Tây thành phố.

Đối với Vành đai 2,5, tuyến có chiều dài 19,65 km, hiện đã hoàn thành 9,5 km. Phần 10,15 km còn lại đang được triển khai với nhiều đoạn tuyến và nút giao quan trọng, trong đó một số dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026. Tuyến đường này có điểm đầu giao với đường đầu cầu Thanh Trì và điểm cuối tại phường Phú Thượng, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các quận nội đô từ Phú Thượng đến Lĩnh Nam, góp phần hình thành vòng giao thông khép kín, giảm áp lực cho các trục giao thông lớn như Vành đai 2 và Vành đai 3.

Với Vành đai 3, tuyến dài khoảng 68 km, hiện đã hoàn thành 54 km. Riêng đoạn từ cao tốc Hà Nội – Thái Nguyên đến Nội Bài dài 14 km đang được triển khai đầu tư nhằm hoàn thiện trục giao thông chiến lược kết nối các tuyến cao tốc cửa ngõ phía Bắc Thủ đô.

Trong khi đó, tuyến Vành đai 3,5 dài 55,91 km mới hoàn thành khoảng 7,83 km, song 36,88 km đang được đẩy mạnh thi công. Nhiều dự án trọng điểm trên tuyến như cầu Thượng Cát, cầu Ngọc Hồi và các đoạn kết nối Đại lộ Thăng Long – Quốc lộ 32 đang được triển khai nhằm từng bước hình thành tuyến vành đai trung gian quan trọng của Thủ đô.

Vành đai 4 – dự án chiến lược của Vùng Thủ đô

Đối với Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội, tuyến có chiều dài 59,2 km đi qua địa bàn thành phố, hiện đang được triển khai với 7 dự án thành phần, bao gồm các dự án giải phóng mặt bằng, xây dựng đường song hành và dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Theo kế hoạch, phần đường song hành trên địa bàn Hà Nội cơ bản đã hoàn thành. Với mặt bằng đã được bàn giao đầy đủ, TP Hà Nội dự kiến trong quý II/2026 sẽ hoàn thành toàn bộ tuyến đường song hành và đưa vào khai thác.

Đối với phần đường trên cao và hợp phần BOT, quá trình triển khai có tính chất phức tạp hơn do phải thi công nhiều cầu lớn và hệ thống đường cao tốc trên cao. Hiện các doanh nghiệp trúng thầu đang tập trung thi công với tiến độ khẩn trương. Thành phố cũng đã tạm ứng hơn 6.000 tỷ đồng vốn ngân sách để hỗ trợ các nhà đầu tư triển khai dự án. Ba cây cầu lớn trên tuyến đang được thi công bám sát tiến độ đề ra.

Đối với Vành đai 5, tuyến có chiều dài khoảng 50,8 km qua địa bàn Hà Nội, hiện các đơn vị thuộc Bộ Xây dựng đang nghiên cứu lập báo cáo tiền khả thi, làm cơ sở triển khai đầu tư trong thời gian tới.

Hoàn thiện mạng lưới giao thông chiến lược

Để sớm hoàn thiện hệ thống đường vành đai, Sở Xây dựng Hà Nội kiến nghị UBND TP Hà Nội ưu tiên bố trí nguồn vốn và chấp thuận phương án mở rộng Vành đai 2 đoạn Ngã Tư Sở – Cầu Giấy. Đồng thời, đẩy nhanh thủ tục đầu tư các đoạn còn lại của Vành đai 2,5, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026.

Bên cạnh đó, thành phố cần hoàn thiện hồ sơ báo cáo tiền khả thi các đoạn mở rộng Vành đai 3 kết nối với Vành đai 4, đồng thời tiếp tục kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu bổ sung phương án đầu tư các tuyến đường theo hình thức đối tác công tư (PPP).

Việc từng bước hoàn thiện mạng lưới đường vành đai không chỉ giúp kết nối hiệu quả các tuyến cao tốc và quốc lộ cửa ngõ, mà còn góp phần giảm ùn tắc giao thông khu vực trung tâm, tăng cường liên kết vùng và mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô trong giai đoạn tới.