Để hầm, cầu đi bộ không thành “đường vòng”, cần giải pháp căn cơ
Hầm, cầu đi bộ được đầu tư nhằm bảo đảm an toàn, tạo thuận lợi cho người dân và góp phần tổ chức giao thông đô thị. Tuy nhiên, tại một số nơi, các công trình này chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng do bất cập về vị trí, kết nối hạ tầng, khả năng tiếp cận và thói quen của người sử dụng. Để hầm, cầu đi bộ thực sự trở thành một mắt xích hiệu quả trong mạng lưới giao thông đô thị, cần những giải pháp căn cơ, đồng bộ từ đầu tư hạ tầng đến nâng cao ý thức người dân.
Thời gian qua, hệ thống hạ tầng giao thông tĩnh phục vụ người đi bộ đã nhận được sự quan tâm đầu tư rất lớn nhằm kéo giảm tai nạn giao thông và xây dựng văn minh đô thị. Tuy nhiên, ghi nhận thực tế tại một số công trình, hạng mục như hầm đi bộ H4 đường Phạm Hùng, cầu đi bộ khu vực phố Chùa Bộc đoạn vào Học viện Ngân hàng, cầu đi bộ khu vực cổng Bệnh viện K cơ sở Tân Triều hay nút giao hầm đi bộ Ngã Tư Sở…, các công trình này vẫn chưa phát huy được hiệu quả như kỳ vọng.
Người dân ngang nhiên cắt qua đường sai quy định
Tại khu vực hầm đi bộ Ngã Tư Sở, mặc dù các lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức duy tu và dọn dẹp vệ sinh môi trường, nhằm phục vụ tốt nhất nhu cầu đi lại của người dân. Song, những nỗ lực này dường như vẫn gặp khó trước ý thức của một bộ phận cộng đồng. Không gian trong hầm khá sạch sẽ, nhưng tại một số lối dẫn xuống, mùi ô uế vẫn bốc lên nồng nặc gây khó chịu cho người đi bộ.
Tương tự, tại hầm đi bộ H4 trên phố Phạm Hùng, lối dẫn hướng từ Khuất Duy Tiến đi Phạm Hùng đã bị biến thành nơi tập kết rác thải, phế thải và là chỗ ngủ trưa của một số lao động tự do. Tình trạng này kéo dài không chỉ làm mất mỹ quan đô thị, mà còn làm suy giảm nghiêm trọng công năng thiết kế ban đầu của công trình.
Không chỉ rơi vào tình trạng sử dụng sai mục đích, nhiều cây cầu vượt dành cho người đi bộ cũng đang chịu cảnh bị ngó lơ. Đơn cử tại khu vực cầu đi bộ trên phố Chùa Bộc hay khu vực cổng Bệnh viện K cơ sở Tân Triều, phớt lờ sự tồn tại của các công trình được xây dựng kỳ công, tình trạng người dân ngang nhiên băng cắt qua dòng xe cộ tấp nập để sang đường vẫn diễn ra phổ biến. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng tại khu vực tòa nhà Keangnam trên phố Phạm Hùng. Hằng ngày, bỏ qua hầm đi bộ nằm cách đó khoảng 200 mét, nhiều người vẫn thản nhiên lao mình qua làn ô tô đang di chuyển với tốc độ cao, bất chấp hiểm nguy rình rập trước mặt.
Trước thực trạng trên, việc tìm kiếm những giải pháp căn cơ để vực dậy công năng của hệ thống hầm và cầu vượt đi bộ đang là yêu cầu cấp thiết đối với các nhà quản lý đô thị trong giai đoạn phát triển hiện nay. Việc người dân băng qua đường tùy tiện tạo ra những điểm mù và tình huống bất ngờ cho người điều khiển phương tiện cơ giới. Chỉ một tích tắc thiếu quan sát từ cả hai phía, những hậu quả đau lòng hoàn toàn có thể xảy ra, để lại nỗi ám ảnh dai dẳng cho nhiều gia đình và xã hội. Nguyên nhân của tình trạng này phần lớn xuất phát từ thói quen ngại di chuyển, ngại bước qua những bậc thang lên xuống hầm hay tâm lý tiện đâu đi đấy của một bộ phận người dân. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một số cá nhân vẫn còn hạn chế, xem nhẹ tính mạng của chính mình và cộng đồng.
Để đưa hệ thống hạ tầng này trở về đúng sứ mệnh ban đầu, các cơ quan chức năng cần khảo sát kỹ lưỡng để lắp đặt hệ thống hàng rào, dải phân cách cứng kiên cố tại các khu vực thường xuyên xảy ra tình trạng băng cắt trái phép ngay gần hầm, qua đó buộc người đi bộ phải tuân thủ lối đi an toàn. Cùng với đó, lực lượng chức năng phải tăng cường các biện pháp bảo đảm vệ sinh môi trường cả trong lẫn ngoài khu vực để tạo sự thoải mái cho người tham gia giao thông. Ngoài ra, việc bổ sung hệ thống chiếu sáng, camera giám sát an ninh và bố trí lực lượng túc trực vào giờ cao điểm cũng là những giải pháp cần thiết để thu hút người dân quay trở lại sử dụng hầm đi bộ.
Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 6, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố Hà Nội đã nắm rõ tình trạng người dân di chuyển qua đường sai nơi quy định và nhiều lần ra quân kiểm tra, nhắc nhở cũng như xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tiếp thu phản ánh từ thực tế, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục duy trì tuần tra, tăng cường tuyên truyền và kiên quyết xử lý mạnh tay để tạo sức răn đe chung, qua đó từng bước lập lại trật tự kỷ cương trên các tuyến giao thông trọng điểm.
Việc xử phạt hành chính quyết liệt và công khai sẽ tạo ra sức mạnh răn đe lớn, dần uốn nắn lại thói quen tùy tiện của người dân. Đi đôi với chế tài xử phạt là sự đổi mới trong công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức từ lứa tuổi học đường cho đến cộng đồng dân cư, qua đó lan tỏa thông điệp văn hóa giao thông để mỗi người thấu hiểu rằng việc tuân thủ quy định khi qua đường chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sinh mạng của chính mình. Bài toán hạ tầng giao thông đô thị không thể chỉ giải quyết bằng nguồn vốn đầu tư vật chất đơn thuần, mà còn đòi hỏi sự chuyển biến sâu sắc từ tư duy quy hoạch, trách nhiệm quản lý nhà nước cho đến ý thức tự giác của mỗi người dân trong xây dựng nếp sống văn minh đô thị bền vững.
