Đà Nẵng: Cần tính toán kỹ phương án đầu tư ITS, trạm thu phí và kiểm soát tải trọng tại nút giao Túy Loan

Nút giao Túy Loan kết nối cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi với quốc lộ 14B và các tuyến đường dẫn vào trung tâm TP Đà Nẵng, giữ vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông khu vực phía Tây thành phố. Đây là khu vực có mật độ phương tiện lớn, đặc biệt là xe tải, xe container và phương tiện vận tải đường dài. Trong quá trình thi công, khu vực nút giao thường xuyên xảy ra tình trạng ùn ứ phương tiện. Vì vậy, bên cạnh yêu cầu đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng, việc tổ chức giao thông cần bảo đảm các dòng phương tiện lưu thông liên tục, hạn chế điểm giao cắt và những vị trí phải giảm tốc, dừng chờ không cần thiết.

Mới đây, trong chuyến kiểm tra hiện trường dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn Hòa Liên - Túy Loan và các hạng mục giao thông tại nút giao Túy Loan, lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị liên quan sớm thống nhất phương án đầu tư hệ thống ITS, trạm thu phí và kiểm soát tải trọng xe.

Theo chỉ đạo, phương án triển khai phải ưu tiên tận dụng hạ tầng hiện có, bảo đảm kết nối đồng bộ, tránh đầu tư trùng lặp, gây lãng phí nguồn lực. Đối với hệ thống ITS và thu phí, các đơn vị cần rà soát khả năng sử dụng chung các công trình đã có. Trường hợp bắt buộc đầu tư mới, thiết bị phải bảo đảm khả năng tích hợp với hệ thống trên các tuyến cao tốc liên quan.

Riêng công tác kiểm soát tải trọng, lãnh đạo Bộ Xây dựng lưu ý nghiên cứu tận dụng trạm cân hiện hữu, đồng thời tính toán phương án tổ chức giao thông, vị trí quay đầu xe phù hợp để kiểm soát phương tiện quá tải mà không ảnh hưởng đến khả năng lưu thông. Các đơn vị cũng được yêu cầu cân nhắc kỹ việc bố trí công trình trong phạm vi nút giao, tránh phát sinh chi phí, ảnh hưởng cảnh quan và tiến độ dự án; phấn đấu bảo đảm mục tiêu thông tuyến trước ngày 31/12/2026.

Ông Nguyễn Ngọc Hoàng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp Đà Nẵng cho biết, dự án nút giao quốc lộ 14B với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đã cơ bản hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và đang tập trung thi công các hạng mục. Tuy nhiên, việc bổ sung hệ thống ITS, trạm thu phí và kiểm soát tải trọng gặp khó khăn do các công trình này nằm ngoài ranh giới quy hoạch được duyệt, trong khi quỹ đất khu vực nút giao hạn chế. Nếu đầu tư độc lập, dự án có thể phải mở rộng phạm vi giải phóng mặt bằng, phát sinh chi phí và ảnh hưởng tiến độ.

Theo Ban Quản lý dự án, phạm vi nút giao chỉ dài khoảng 1,7 km, nằm giữa các tuyến cao tốc đã có hoặc đang triển khai hệ thống quản lý, giám sát và thu phí.

Cụ thể, phía Nam nút giao, trạm thu phí của Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) hiện cách tim nút giao khoảng 4 km. Phía Bắc, dự án cao tốc Hòa Liên - Túy Loan đang triển khai hệ thống ITS, trạm thu phí và trạm cân, dự kiến hoàn thành trong tháng 12/2026 và bắt đầu thu phí từ tháng 1/2027. Khoảng cách từ tim nút giao Túy Loan đến ranh giới dự án này chỉ khoảng 0,8 km.

Từ thực tế trên, Ban Quản lý dự án kiến nghị chưa đầu tư riêng hệ thống ITS, trạm thu phí và kiểm soát tải trọng xe trong phạm vi nút giao Túy Loan, thay vào đó nghiên cứu tích hợp với hệ thống của các tuyến cao tốc liền kề hoặc dự án ITS tập trung. Đồng thời, đề xuất giao Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh phối hợp các đơn vị liên quan nghiên cứu phương án thu phí tổng thể khu vực nút giao, bao gồm đoạn kết nối dài khoảng 0,8 km, bảo đảm yêu cầu quản lý, thu phí theo quy định mà không phải xây dựng thêm trạm độc lập.

Trong thời gian chờ thống nhất phương án, Ban Quản lý dự án kiến nghị tiếp tục thi công theo phạm vi, quy mô đã phê duyệt, đồng thời dự phòng các điều kiện kỹ thuật để kết nối hệ thống ITS và thu phí trong tương lai.

Theo đại diện Công ty TNHH Đầu tư xây dựng Dacinco, yêu cầu ưu tiên hiện nay là sớm hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tổ chức hợp lý các nhánh rẽ, phân định rõ hướng lưu thông và bảo đảm kết nối liên tục giữa các tuyến đường tại nút giao. Việc bổ sung ITS nếu không gắn với phương án quản lý, điều hành tổng thể có thể dẫn đến chồng chéo trong vận hành, gia tăng chi phí đầu tư, bảo trì, trong khi hiệu quả khai thác chưa chắc tương xứng.

Đối với hệ thống thu phí, đại diện doanh nghiệp cho rằng cần đánh giá thận trọng phương án bố trí làn thu phí, khoảng cách chuyển làn, khu vực tăng giảm tốc và khả năng đáp ứng của các nhánh kết nối.

Đặc biệt, với đặc thù lưu lượng xe tải, xe container lớn, việc bố trí thêm các hạng mục khiến phương tiện phải giảm tốc hoặc dừng chờ có thể ảnh hưởng đến năng lực thông hành của toàn nút giao. Do đó, việc lựa chọn phương án đầu tư ITS, thu phí và kiểm soát tải trọng tại nút giao Túy Loan cần được xem xét trên cơ sở kết nối tổng thể với các tuyến cao tốc lân cận, bảo đảm hiệu quả khai thác lâu dài, tiết kiệm nguồn lực và hạn chế nguy cơ ùn tắc giao thông.