Công nghệ nào giúp ô tô nhận biết tài xế buồn ngủ, mất tập trung?
Nhiều mẫu ô tô hiện đại được trang bị hệ thống giám sát người lái, có khả năng phát hiện dấu hiệu mệt mỏi, buồn ngủ hoặc mất tập trung thông qua cảm biến và camera. Công nghệ này giúp cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn, đặc biệt trong những chuyến đi dài hoặc khi tài xế lái xe vào ban đêm.
Buồn ngủ khi lái xe là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông nghiêm trọng. Để hạn chế rủi ro, các nhà sản xuất ô tô ngày càng tích hợp công nghệ phát hiện tình trạng người lái vào hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS).
Ở những hệ thống cơ bản, ô tô phân tích cách tài xế điều khiển phương tiện để nhận biết dấu hiệu bất thường. Cảm biến góc lái theo dõi chuyển động vô-lăng, trong khi hệ thống hỗ trợ giữ làn đường ghi nhận tình trạng xe liên tục chệch khỏi quỹ đạo. Thời gian cầm lái, cách sử dụng đèn báo rẽ và thời điểm trong ngày cũng có thể được đưa vào phân tích.
Theo Bosch, hệ thống phát hiện mệt mỏi của hãng có thể phân tích khoảng 70 tín hiệu khác nhau. Khi nhận thấy thao tác điều khiển trở nên thiếu ổn định hoặc xuất hiện những chuyển động bất thường, xe sẽ đánh giá nguy cơ tài xế mất tập trung và phát cảnh báo.
Trên các mẫu xe cao cấp hơn, camera giám sát người lái (DMS) được sử dụng để theo dõi trực tiếp trạng thái của tài xế. Camera có thể nhận diện hướng nhìn, chuyển động đầu và trạng thái mí mắt. Một chỉ số thường được sử dụng trong nghiên cứu về buồn ngủ là PERCLOS, thể hiện tỷ lệ thời gian mắt nhắm trong một khoảng thời gian nhất định. Nếu mắt nhắm kéo dài hoặc lặp lại nhiều lần, hệ thống có thể xác định nguy cơ ngủ gật.
Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, ô tô thường phát cảnh báo bằng âm thanh, hiển thị biểu tượng trên bảng đồng hồ hoặc rung vô-lăng để nhắc người lái tập trung trở lại. Một số hệ thống còn đề xuất tài xế dừng xe nghỉ ngơi khi nhận thấy nguy cơ mệt mỏi tăng cao.
Dù vậy, công nghệ này không thể thay thế hoàn toàn sự tỉnh táo của con người. Khả năng phát hiện còn phụ thuộc vào thiết kế hệ thống, điều kiện vận hành và cách tài xế tương tác với xe. Phần lớn hệ thống hiện nay chủ yếu đưa ra cảnh báo, không tự động ngăn người lái tiếp tục hành trình.
Vì vậy, khi cảm thấy buồn ngủ, tài xế nên chủ động dừng xe tại vị trí an toàn để nghỉ ngơi. Mở cửa kính, bật nhạc lớn hoặc uống cà phê không thể thay thế giấc ngủ cần thiết. Công nghệ giám sát người lái chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kết hợp với ý thức và thói quen lái xe an toàn.
