Cảnh báo nguy cơ từ việc tự ý thay đổi đặc tính kỹ thuật xe đạp điện, xe máy điện
Xe đạp điện, xe máy điện ngày càng được sử dụng phổ biến, đặc biệt trong học sinh, sinh viên, nhờ tính tiện lợi, tiết kiệm và thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, tình trạng tự ý thay đổi động cơ, bộ điều khiển, can thiệp phần mềm nhằm tăng tốc độ, công suất phương tiện đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông, nhất là khi phương tiện được đưa vào sử dụng không đúng với thiết kế ban đầu.
Tự ý thay đổi thông số kỹ thuật tiềm ẩn nhiều nguy cơ
Theo cơ quan chức năng, tại một số địa phương đã xuất hiện tình trạng người sử dụng tự ý thay đổi động cơ, thay thế bộ điều khiển hoặc can thiệp vào phần mềm điều khiển nhằm mở giới hạn tốc độ, tăng công suất xe điện.
Những thay đổi này làm biến đổi các đặc tính kỹ thuật của phương tiện đã được nhà sản xuất thiết kế, kiểm định và công bố, từ đó tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình vận hành.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định phương tiện tham gia giao thông phải bảo đảm điều kiện về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; được sản xuất, lắp ráp, cải tạo, bảo dưỡng theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Chủ phương tiện có trách nhiệm duy trì tình trạng kỹ thuật của phương tiện theo đúng thiết kế của nhà sản xuất và không được đưa phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn tham gia giao thông.
Xe đạp điện, xe máy điện được thiết kế với các thông số kỹ thuật phù hợp về công suất, vận tốc, khả năng chịu tải, hệ thống phanh, hệ thống điện và các thiết bị an toàn. Việc tự ý thay đổi động cơ, bộ điều khiển, can thiệp phần mềm hoặc mở khóa giới hạn tốc độ có thể làm thay đổi các thông số kỹ thuật của phương tiện, khiến phương tiện không còn bảo đảm các điều kiện an toàn theo thiết kế ban đầu.
Đáng lưu ý, khi tốc độ và công suất được tăng lên nhưng hệ thống phanh, khung xe, lốp, hệ thống điện và các bộ phận an toàn khác không được thiết kế tương ứng, phương tiện có thể mất cân bằng, khó kiểm soát khi phanh hoặc xử lý các tình huống bất ngờ.
Đặc biệt, việc can thiệp trái phép vào hệ thống điện, pin hoặc bộ điều khiển còn tiềm ẩn nguy cơ chập điện, cháy, nổ, gây nguy hiểm cho người điều khiển và những người xung quanh.
Nguy cơ càng đáng lưu ý khi người điều khiển phương tiện là học sinh, chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý các tình huống giao thông. Phương tiện bị thay đổi tốc độ, công suất so với thiết kế ban đầu có thể khiến người điều khiển khó làm chủ phương tiện, nhất là khi gặp tình huống bất ngờ, đường trơn, đông phương tiện hoặc phải phanh gấp.
Không tiếp tay cho hành vi “độ xe”
Để phòng ngừa nguy cơ mất an toàn, các cơ sở sản xuất, lắp ráp, kinh doanh, bảo hành, bảo dưỡng và sửa chữa xe điện cần nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật; không sản xuất, lắp đặt, cung cấp hoặc hướng dẫn sử dụng các thiết bị, phần mềm làm thay đổi công suất, tốc độ hoặc các thông số kỹ thuật của phương tiện trái với hồ sơ thiết kế đã được công bố, chứng nhận.
Lực lượng Cảnh sát giao thông phối hợp với Công an cấp xã và các cơ quan chức năng tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn người dân, nhất là học sinh, sử dụng xe đạp điện, xe máy điện đúng quy định; đồng thời chủ động phát hiện, xử lý những trường hợp phương tiện bị tự ý thay đổi kết cấu, đặc tính kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông.
Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo người dân chỉ mua xe đạp điện, xe máy điện tại các cơ sở kinh doanh hợp pháp; lựa chọn phương tiện có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đầy đủ hồ sơ theo quy định, đúng thông số kỹ thuật của nhà sản xuất và cơ quan có thẩm quyền chứng nhận.
Người dân tuyệt đối không mua, bán, trao đổi hoặc sử dụng phương tiện không rõ nguồn gốc, phương tiện đã bị thay đổi động cơ, bộ điều khiển, phần mềm hoặc các thông số kỹ thuật khác.
Khi phương tiện có dấu hiệu hư hỏng, người sử dụng cần đưa đến các cơ sở sửa chữa có uy tín, không tự ý can thiệp vào hệ thống điện, pin, động cơ hoặc bộ điều khiển.
Tuân thủ quy định khi điều khiển xe điện
Đối với người điều khiển xe đạp điện, xe máy điện, cần chấp hành đầy đủ các quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024; thực hiện đúng quy định về điều kiện của người điều khiển phương tiện, quy tắc giao thông đường bộ và các quy định có liên quan.
Người điều khiển phải đội mũ bảo hiểm đạt quy chuẩn kỹ thuật, chấp hành tín hiệu đèn giao thông, đi đúng phần đường, làn đường, không chở quá số người quy định và tuyệt đối không sử dụng rượu, bia hoặc các chất kích thích khi điều khiển phương tiện.
Mọi hành vi tự ý thay đổi kết cấu, động cơ, bộ điều khiển hoặc đưa phương tiện không bảo đảm điều kiện an toàn kỹ thuật tham gia giao thông đều có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Trường hợp hành vi vi phạm gây tai nạn giao thông hoặc thiệt hại cho người khác, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, người vi phạm có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Bảo đảm an toàn giao thông không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng mà còn là trách nhiệm của mỗi người dân, gia đình, cơ sở kinh doanh và sửa chữa phương tiện. Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Cà Mau đề nghị các đại lý kinh doanh, cơ sở sửa chữa xe điện và người dân không tiếp tay cho hành vi cải tạo, “độ xe”, can thiệp trái phép vào bộ điều khiển hoặc thay đổi đặc tính kỹ thuật của phương tiện.
Đặc biệt, các gia đình cần quan tâm, hướng dẫn con em sử dụng xe đạp điện, xe máy điện đúng thiết kế, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật; thường xuyên kiểm tra tình trạng phương tiện và kịp thời phát hiện những dấu hiệu đã bị tự ý thay đổi.
Mỗi phương tiện được sử dụng đúng quy định, mỗi người tham gia giao thông có ý thức chấp hành pháp luật sẽ góp phần hạn chế nguy cơ tai nạn, xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh, vì cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân.
