Bảo đảm an toàn đường sắt: Siết chặt từ quản lý tới ý thức
Các vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng trên địa bàn Hà Nội diễn ra gần đây đòi hỏi yêu cầu siết chặt kỷ cương, xử lý dứt điểm vi phạm hành lang an toàn đường sắt.
Tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm
Tối 25-2, vụ tai nạn đường sắt xảy ra tại khu vực xã Ngọc Hồi (Hà Nội) đã khiến 1 người tử vong, đầu tàu SE3 hư hỏng nặng, nhiều chuyến tàu phải tạm dừng, lùi giờ xuất phát, thêm một lần gióng lên hồi chuông cảnh báo về ý thức chấp hành pháp luật giao thông của một bộ phận người dân.
Một trường hợp cố tình vượt rào chắn đường ngang và bị mắc kẹt tại khu vực ngõ 15 Ngọc Hồi, phường Hoàng Liệt, Hà Nội.
Đây không phải là vụ việc xảy ra lần đầu. Ngược về những năm gần đây, nhiều vụ tai nạn do va chạm với tàu hỏa để lại thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Năm 2024, trước số nhà 416 đường Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ), người đàn ông điều khiển xe máy băng qua đường ray, khi đến giữa đường tàu thì bất ngờ dừng lại. Hậu quả, do khoảng cách quá gần, va chạm đã xảy ra, người đàn ông bị tàu hỏa tông trúng, tử vong tại chỗ.
Trước đó, tại đoạn đường sắt giao với ngõ 210 đường Ngọc Hồi (thị trấn Văn Điển, huyện Thanh Trì cũ) cũng xảy ra vụ tai nạn khiến một người tử vong. Năm 2023, một phụ nữ điều khiển xe máy đi từ ngõ 268 ra đường Ngọc Hồi, khi đi đến điểm giao cắt đường sắt thì va chạm với tàu hỏa SE8 đi hướng Thường Tín - Pháp Vân. Vụ tai nạn khiến người điều khiển xe máy tử vong tại chỗ.
Bà Nguyễn Thị Nhàn, trú tại phường Hoàng Liệt chia sẻ: "Tôi đã chứng kiến nhiều vụ tai nạn thương tâm do va chạm với tàu hỏa mà phần lớn là do người đi xe máy không tuân thủ tín hiệu giao thông, thường xuyên lách qua thanh chắn. Ngay mới đây thôi, sau vụ tai nạn xảy ra giữa tàu hỏa và xe tải, vẫn có người lách qua thanh chắn đã được hạ xuống dù còi tàu rú liên hồi”.
Ngay sau vụ việc tối 25-2, Công an thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các đội Cảnh sát giao thông tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các điểm giao cắt trọng yếu, đặc biệt là tuyến Giải Phóng - Ngọc Hồi. Lực lượng chức năng tập trung xử lý hành vi vượt rào chắn khi đèn đỏ đã bật sáng, dừng đỗ trong phạm vi an toàn đường sắt, quay đầu xe tại nơi giao cắt.
Ghi nhận tại đường ngang ngõ 15 Ngọc Hồi (phường Hoàng Liệt), dù đèn đỏ đã bật sáng, rào chắn đang hạ xuống, song vẫn có người cố tình lách qua. Thậm chí, có trường hợp bị mắc kẹt trong phạm vi an toàn đường sắt, buộc lực lượng chức năng và nhân viên gác chắn phải phối hợp đưa người và phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Không để “mất bò mới lo làm chuồng”
Bên cạnh các vi phạm trực tiếp tại đường ngang, vấn đề lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt, đặc biệt là mô hình “cà phê đường tàu” dọc tuyến đường sắt qua khu vực nội đô, cũng là điểm nóng kéo dài nhiều năm trên địa bàn Hà Nội.
Dọc đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm, nhất là khu vực các phố Phùng Hưng, Trần Phú…, từng hình thành hàng chục hộ kinh doanh cà phê, dịch vụ ngồi sát mép đường ray. Không ít du khách trong và ngoài nước coi đây là điểm “check-in” độc đáo, tạo nên hình ảnh lan truyền mạnh trên mạng xã hội. Tuy nhiên, đằng sau sự nhộn nhịp ấy, nguy cơ mất an toàn luôn thường trực.
Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã nhiều lần ra quân kiểm tra, yêu cầu đóng cửa các quán cà phê vi phạm, lập rào chắn, bố trí lực lượng túc trực khi tàu chạy qua. Song thực tế cho thấy, sau mỗi đợt cao điểm, tình trạng tái lấn chiếm lại diễn ra.
Nguyên nhân của bất cập này không chỉ nằm ở ý thức chấp hành pháp luật của một số hộ kinh doanh, mà còn do công tác quản lý chưa thật sự đồng bộ. Trong bối cảnh đó, những động thái mới về quản lý, tổ chức lại việc khai thác tuyến đường sắt nội đô được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến căn cơ. Theo đó, Bộ Xây dựng quyết định thành lập tổ công tác liên ngành nhằm rà soát tính pháp lý, hiện trạng và xây dựng phương án tổng thể bàn giao tài sản, kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia đoạn từ ga Hà Nội đến ga Gia Lâm cho UBND thành phố Hà Nội quản lý.
Trước đó, Bộ Xây dựng và UBND thành phố Hà Nội đã họp bàn về chủ trương bàn giao hạ tầng nhằm phục vụ cải tạo, chỉnh trang, tái thiết khu vực nội đô lịch sử; đồng thời, gắn với thiết kế các nút giao của dự án tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đáng chú ý, hai bên thống nhất giảm tần suất tàu khách, tàu du lịch trên đoạn Hà Nội - Gia Lâm; dừng chạy tàu hàng qua khu vực phố cà phê đường tàu và cầu Long Biên. Toàn bộ tàu hàng sẽ đi vòng theo tuyến phía Tây hiện hữu, đoạn Bắc Hồng - Văn Điển.
Tuy nhiên, cùng với các giải pháp về tổ chức giao thông, quản lý hạ tầng và xử lý nghiêm vi phạm, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân phải được đặt ở vị trí trung tâm, thực hiện thường xuyên, liên tục và bằng nhiều hình thức phù hợp.
Khi mỗi người dân đều hiểu rằng tuân thủ tín hiệu đèn, không vượt rào chắn, không lấn chiếm hành lang đường sắt... chính là bảo vệ tính mạng của mình và cộng đồng thì mới không còn những vụ tai nạn thương tâm xảy ra.
