Triệt phá đường dây “hệ sinh thái” gây ô nhiễm môi trường quy mô lớn

Với sự tham gia của gần 100 trinh sát, lực lượng công an đã đồng loạt khám xét nhiều địa điểm, qua đó bóc trần hoạt động đổ trộm hơn 20.000 tấn chất thải rắn ra môi trường trong thời gian dài.

Vỏ bọc “hệ sinh thái”

Theo kết quả điều tra ban đầu, Lê Thị Thùy Trang (sinh năm 1977) được xác định là đối tượng chủ mưu, đứng sau điều hành toàn bộ đường dây. Dù không trực tiếp đứng tên doanh nghiệp, Trang đã xây dựng một “hệ sinh thái” gồm nhiều công ty hoạt động trong lĩnh vực môi trường nhằm che giấu hành vi phạm pháp. Các công ty này ký hợp đồng thu gom, xử lý chất thải rắn thông thường từ nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các ngành như dệt nhuộm, sản xuất giấy, thuộc da, chế biến thủy sản, sản xuất đá granite và nước giải khát.

Tuy nhiên, thay vì thực hiện xử lý chất thải theo đúng quy định, các công ty do Trang điều hành lại tìm cách giảm chi phí bằng việc đổ trộm ra môi trường. Từ đầu năm 2024 đến nay, hàng trăm chuyến xe tải trọng lớn, mỗi chuyến từ 25 đến 30 tấn, đã vận chuyển chất thải đến nhiều địa điểm khác nhau để chôn lấp hoặc san lấp mặt bằng trái phép. Tổng khối lượng chất thải bị đổ lậu được xác định lên tới hơn 20.160 tấn tại 11 điểm trên địa bàn TP.HCM và các tỉnh lân cận.

Đáng chú ý, thủ đoạn của nhóm này không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển và đổ thải trái phép mà còn được tổ chức rất bài bản nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Một trong những chiêu thức phổ biến là tạo “động tác giả” trong quy trình xử lý. Cụ thể, sau khi thu gom chất thải từ các nguồn phát sinh, các đối tượng sẽ vận chuyển về một công ty có chức năng xử lý chất thải. Theo quy định, quá trình xử lý phải kéo dài khoảng 45 ngày, nhưng trên thực tế, chất thải либо không được xử lý hoặc chỉ xử lý sơ sài, chưa đạt tiêu chuẩn. Sau đó, chúng tiếp tục được vận chuyển đi đổ trộm.

Ngoài ra, để hợp thức hóa giấy tờ và sổ sách kế toán, Trang còn chỉ đạo việc mua bán hóa đơn nhằm tạo chứng từ đầu vào hợp pháp cho các công ty. Việc này giúp các doanh nghiệp trong hệ thống của Trang che giấu hành vi gian lận, đồng thời cân đối tài chính trên giấy tờ. Chi phí mua hóa đơn được xác định dao động từ 3,2% đến 6% giá trị hàng hóa trước thuế, cho thấy mức độ đầu tư và tính toán kỹ lưỡng của đường dây.

Trong quá trình điều hành, Trang không trực tiếp đứng tên mà thuê nhiều người khác giữ vai trò giám đốc, đại diện pháp luật cũng như kế toán cho các công ty. Những cá nhân này chủ yếu thực hiện theo chỉ đạo, giúp Trang tạo vỏ bọc hợp pháp cho hoạt động kinh doanh. Đồng thời, một số đối tượng khác được giao nhiệm vụ điều hành đội xe, trực tiếp thu gom và vận chuyển chất thải đến các điểm đổ lậu.

Và “liên minh” gây ô nhiễm môi trường

Các công ty mà Trang lập ra, gồm: Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Dịch vụ Môi trường Thịnh Phát, Công ty TNHH Thương mại Vận chuyển An Bình, Công ty TNHH Môi trường Đất Xanh Miền Nam.

Đến nay, công an đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Thị Thùy Trang và 6 đồng phạm (Nguyễn Văn Hiệp, Tăng Tư Thế, Nguyễn Thị Tuyết Nhung, Phùng Quốc Anh, Nguyễn Thanh Phỉ và Vũ Thị Thuận) về tội “Gây ô nhiễm môi trường”.

Trong khi trước đó, cuộc khám xét diễn ra ngày 26/3 tại 6 địa điểm ở TP.HCM và Đồng Tháp đã thu giữ nhiều tang vật quan trọng. Lực lượng chức năng phát hiện hơn 50.000 USD, gần 2 tỷ đồng tiền mặt, hàng chục giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cùng nhiều thiết bị máy tính và tài liệu liên quan đến hoạt động của các công ty. Những tài liệu này bao gồm hợp đồng, phiếu thu chi, chứng từ kế toán, giúp cơ quan điều tra có cơ sở làm rõ toàn bộ đường dây.

Hiện tại, cơ quan công an đã triệu tập 23 người có liên quan để phục vụ công tác điều tra. Bước đầu, các đối tượng đã thừa nhận hành vi tham gia vào quá trình thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải trái phép theo sự chỉ đạo của Trang. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam Lê Thị Thùy Trang cùng 6 đồng phạm về tội “Gây ô nhiễm môi trường”.

Vụ án này không chỉ cho thấy sự liều lĩnh của các đối tượng trong việc bất chấp pháp luật để trục lợi mà còn phản ánh những lỗ hổng trong công tác quản lý, giám sát hoạt động xử lý chất thải. Hành vi đổ thải trái phép với khối lượng lớn trong thời gian dài đã gây ra những tác động nghiêm trọng đến môi trường, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái.

Việc triệt phá thành công đường dây này là một bước tiến quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm môi trường. Đồng thời, đây cũng là lời cảnh tỉnh đối với các doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xử lý chất thải, cần tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật, tránh vì lợi ích kinh tế mà gây hậu quả lâu dài cho xã hội./.