Hà Nội thí điểm phủ xanh trụ metro, hầm chui và nhà chờ xe buýt
Hà Nội đang triển khai thí điểm phủ xanh một số công trình giao thông như trụ đường sắt trên cao, cầu vượt, hầm chui và nhà chờ xe buýt. Giải pháp được kỳ vọng tận dụng những khoảng không gian sẵn có, tăng mảng xanh và giảm cảm giác thô cứng của các công trình bê tông trong đô thị.
Sở Xây dựng Hà Nội vừa yêu cầu các đơn vị liên quan triển khai thí điểm các giải pháp tăng cường cây xanh tại một số công trình hạ tầng kỹ thuật trên địa bàn. Đây là hướng tiếp cận nhằm bổ sung không gian xanh trong bối cảnh quỹ đất dành cho cây xanh tại khu vực đô thị ngày càng hạn chế.
Các vị trí được lựa chọn gồm 3 trụ đường sắt trên cao trên đường Nguyễn Trãi, khu vực trước tòa nhà Royal City; hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu; cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ và 3 nhà chờ xe buýt tại các tuyến phố trung tâm.
Tại các trụ đường sắt trên cao, phương án được nghiên cứu là lắp hệ khung giàn thép dạng gông bao quanh thân trụ để làm giá đỡ cho cây leo. Cách làm này không tác động trực tiếp vào kết cấu bê tông, đồng thời tạo khoảng cách cần thiết để cây phát triển và thuận tiện cho việc kiểm tra, bảo dưỡng công trình.
Cây được trồng từ khu vực chân trụ, sau đó dẫn theo hệ giàn và phân bố quanh các mặt trụ. Thành phố yêu cầu lựa chọn những loại cây phù hợp với hình thức leo giàn, không sử dụng cây bám trực tiếp vào bề mặt bê tông.
Phạm vi cây xanh cũng được kiểm soát chặt chẽ. Cây không được phát triển lên phần xà mũ, dầm cầu hoặc khu vực có thiết bị kỹ thuật; những khoảng trống cần thiết cho công tác kiểm tra, bảo trì phải được duy trì.

Tại cầu vượt Lê Văn Lương - Láng Hạ, khu vực phủ xanh tập trung vào phần tường chân cầu, với khoảng 200m² giàn leo. Phía dưới hiện đã có dải đất trồng cây nên đơn vị thực hiện có thể cải tạo đất, bổ sung cây xanh và lắp hệ giàn dẫn cây phát triển lên trên.
Với hầm chui Lê Văn Lương - Tố Hữu, phương án được thiết kế khác do chân tường nằm sát phần đường xe chạy và hệ thống thoát nước, không đủ không gian để đặt bồn cây. Thay vào đó, các chậu cây sẽ được bố trí thành từng cụm dọc mép phía trên thành hầm, phía dưới lan can, trên chiều dài khoảng 300m. Cây được lựa chọn theo hướng phát triển rủ xuống thành hầm nhưng không ảnh hưởng đến phương tiện, biển báo, hệ thống chiếu sáng và các thiết bị kỹ thuật.
Ba nhà chờ xe buýt cũng được đưa vào danh sách thí điểm, gồm nhà chờ Đại học Dược trên đường Lê Thánh Tông, nhà chờ gần Bệnh viện Xanh Pôn trên đường Trần Phú và nhà chờ tại số 69 Lý Thường Kiệt.
Tại các vị trí này, cây xanh được bố trí phía sau hoặc hai bên nhà chờ nhằm hạn chế chiếm dụng không gian dành cho người đi bộ. Hệ khung hoặc cáp nhẹ sẽ hỗ trợ cây leo, đồng thời phải bảo đảm không che khuất tên điểm dừng, thông tin tuyến xe buýt, camera, chiếu sáng và tầm nhìn giao thông.
Các hạng mục thí điểm dự kiến hoàn thành vào dịp 10/10. Sau khi đưa vào sử dụng, thành phố sẽ theo dõi khả năng sinh trưởng của cây, công tác chăm sóc và mức độ an toàn đối với công trình để đánh giá trước khi xem xét nhân rộng.
Hà Nội hiện có hàng trăm trụ đường sắt đô thị, cùng hệ thống cầu vượt, hầm chui và nhà chờ xe buýt. Việc tận dụng những công trình này để bổ sung cây xanh được kỳ vọng mở thêm hướng tạo mảng xanh mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào quỹ đất mới.
Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình không chỉ góp phần cải thiện cảnh quan mà còn giảm cảm giác bê tông hóa, tạo không gian thân thiện hơn cho người dân và người tham gia giao thông. Đây cũng là một trong những giải pháp được kỳ vọng góp phần xây dựng diện mạo đô thị Hà Nội xanh, văn minh và đáng sống hơn.