Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng: Không đánh đổi an toàn kỹ thuật để chạy theo tiến độ

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho biết, Bộ đang khẩn trương hoàn thiện, thẩm định hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án; hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi, hồ sơ tư vấn và phương án thu xếp nguồn vốn đầu tư.

Về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), đến nay đơn vị tư vấn đã thực hiện cắm cọc ranh giới sử dụng đất đối với 253/425 km tuyến chính và 22 nhà ga, đồng thời bàn giao cho các địa phương để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Dự kiến trong tháng 7/2026, việc cắm cọc ranh giới toàn tuyến sẽ được hoàn thành.

Các địa phương hiện đang triển khai xây dựng 57/113 khu tái định cư phục vụ dự án. Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng đã lập 16 tiểu dự án nhằm di dời hệ thống đường điện và các công trình điện nằm trong phạm vi ảnh hưởng của dự án.

Lãnh đạo các tỉnh Lào Cai, Phú Thọ, Bắc Ninh cùng TP Hà Nội và TP Hải Phòng đã báo cáo tiến độ rà soát, thống kê diện tích đất, hạ tầng kỹ thuật phục vụ dự án; đồng thời chuẩn bị các phương án bồi thường, tái định cư và triển khai những nhiệm vụ được giao.

Các địa phương kiến nghị Bộ Xây dựng sớm xác định, phê duyệt hướng tuyến chính và ranh giới sử dụng đất theo báo cáo nghiên cứu khả thi, cũng như quy mô đường đôi của dự án để làm cơ sở triển khai GPMB, tránh lãng phí nguồn lực. Đồng thời, đề nghị Bộ có hướng dẫn cụ thể trong xử lý các vướng mắc liên quan đến diện tích thu hồi và thanh toán khối lượng công việc khi hướng tuyến hoặc ranh giới sử dụng đất thay đổi.

Phát biểu tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý công tác GPMB phải được thực hiện đồng bộ trên toàn tuyến, bảo đảm đúng tiến độ đề ra. Các địa phương cần tăng cường phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng nhằm tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Các đại biểu thống nhất nhận định, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có quy mô rất lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại và yêu cầu kỹ thuật cao. Vì vậy, quá trình nghiên cứu và triển khai cần được thực hiện một cách khoa học, bài bản, tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình kỹ thuật, tuyệt đối không chủ quan trước những rủi ro có thể phát sinh.

Mặc dù các bộ, ngành và địa phương đã tích cực triển khai nhiều phần việc quan trọng, song cần tiếp tục nâng cao quyết tâm, nỗ lực hơn nữa để bảo đảm các mốc tiến độ theo kế hoạch. Bộ Xây dựng cũng cần tăng cường công tác dự báo và chuẩn bị kỹ lưỡng cho quá trình triển khai dự án.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao tinh thần phối hợp của Bộ Xây dựng, các bộ, ngành và địa phương trong triển khai dự án có yêu cầu tiến độ rất gấp, đồng thời mang yếu tố hợp tác quốc tế sâu rộng.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương có tuyến đường sắt đi qua để giải quyết dứt điểm các vướng mắc liên quan đến điều chỉnh chủ trương đầu tư, hướng tuyến và mở rộng một số hạng mục, tránh làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng cần sớm hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư để báo cáo Quốc hội, trong đó làm rõ quy mô đầu tư, tổng mức đầu tư, hiệu quả dự án, khả năng cân đối nguồn vốn và lộ trình triển khai.

Các bộ, ngành liên quan cũng được yêu cầu sớm có ý kiến đối với dự thảo các nghị định và nghị quyết sửa đổi nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc triển khai dự án đường sắt quốc gia và đường sắt địa phương.

Nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai, Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định dự án phải được thực hiện theo nguyên tắc vừa bảo đảm tiến độ, vừa tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, không đánh đổi an toàn và chất lượng để chạy theo tiến độ. Đồng thời, cần sớm triển khai công tác đào tạo nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, vận hành và bảo trì hệ thống đường sắt ngay sau khi dự án được đưa vào khai thác.