Các tuyến vành đai tăng tốc, kỳ vọng giảm áp lực giao thông nội đô

Sau nhiều năm gặp khó khăn về mặt bằng, hàng loạt dự án đường vành đai của Hà Nội đang chuyển sang giai đoạn thi công cao điểm. Từ Vành đai 1 vừa thông xe kỹ thuật đến Vành đai 2,5 phấn đấu thông xe dịp 10/10, Vành đai 3, Vành đai 3,5 và Vành đai 4 đang đồng loạt mở công trường. Các địa phương tập trung hoàn tất giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư và nhà thầu tăng nhân lực, máy móc. Lãnh đạo thành phố cũng thường xuyên kiểm tra hiện trường, trực tiếp tháo gỡ những điểm nghẽn.

Vành đai 2.5 đoạn qua phường Thanh Xuân đang đẩy nhanh tiến độ thi công

Sau nhiều năm chờ đợi, tuyến Vành đai 1, đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục đã có một bước chuyển rõ rệt. Trên công trường dài hơn 2,2km, hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng xe cẩu, máy khoan cọc nhồi và nhiều loại thiết bị được huy động, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”.

Đúng dịp Quốc khánh 2-9 vừa qua, tuyến chính rộng 8 làn xe đã được thông xe kỹ thuật, với mặt đường thảm nhựa, hệ thống chiếu sáng và sơn kẻ cơ bản hoàn chỉnh. Việc đưa tuyến vào khai thác góp phần giảm áp lực giao thông trên trục Đê La Thành cũ và khu vực đối diện Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Điều đáng nói là một dự án từng mất nhiều thời gian để giải quyết vướng mắc về mặt bằng nay đã chuyển sang thi công liên tục. Tuyến chính đã thông xe kỹ thuật, nhưng các hạng mục nút giao, kết nối và hoàn thiện vẫn tiếp tục được triển khai. Đây cũng là yêu cầu đặt ra với các dự án vành đai: không chỉ hoàn thành một đoạn tuyến, mà phải bảo đảm kết nối và tổ chức giao thông khi đưa vào khai thác.

Nếu Vành đai 1 cho thấy kết quả của việc tháo gỡ điểm nghẽn kéo dài, Vành đai 2,5 lại đang cho thấy một hình ảnh khác, mặt bằng mở đến đâu, công trường được tổ chức đến đó. Những ngày tháng 9-2026, tại đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng dài khoảng 1,5km, 3 mũi thi công được tổ chức đồng thời. Các nhà thầu ưu tiên hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật ngầm, hệ thống điện và các công trình ngầm trước khi thảm bê tông nhựa.

Nhà thầu tăng cường máy móc, thiết bị, tổ chức các mũi thi công phù hợp. Các đơn vị duy trì 3 ca liên tục; khối lượng gói thầu đạt khoảng 60%, nền đường, hệ thống thoát nước mưa và hạ tầng ngầm cơ bản hoàn tất, chuyển sang hoàn thiện nền, mặt đường và các hạng mục kỹ thuật còn lại. 3 đoạn Khu đô thị mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi thuộc tuyến Vành đai 2,5 với tổng chiều dài khoảng 2,26km, được triển khai theo lệnh xây dựng khẩn cấp, khởi công từ ngày 20-3-2026. Đến nay, toàn bộ hơn 101.896m² mặt bằng đã được bàn giao. Riêng đoạn Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ đạt khoảng 80% khối lượng, đã hoàn thành hệ thống thoát nước và đang hoàn thiện nền, mặt đường, hạ tầng kỹ thuật, phấn đấu cơ bản hoàn thành trước ngày 5-10.

Điểm chung tại các công trường vành đai hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng được gắn chặt với thi công. Ở những nơi đã bàn giao đất, yêu cầu đặt ra là nhanh chóng đưa máy móc vào, mở các mũi thi công, không để mặt bằng nằm chờ. Với Vành đai 3 đoạn qua các xã: Đông Anh, Thư Lâm, Phúc Thịnh, Quang Minh, chuyển động ấy thể hiện khá rõ. Dự án thu hồi 166,16ha đất, liên quan 2.661 hộ dân, tổ chức. Đến nay, khoảng 161,79ha đã được bàn giao, đạt 97,4%.

Phần mặt bằng đã bàn giao đang được tổ chức thi công theo nhiều mũi. Từ tháng 9 đến tháng 11-2026, nhiều gói thầu và hạng mục quan trọng dự kiến đồng loạt triển khai. Ban quản lý dự án xác định ưu tiên các hạng mục thuộc “đường găng”, tăng ca, tăng kíp khi cần để bù tiến độ.

Với dự án dài gần 15km, 97,4% mặt bằng được bàn giao tạo điều kiện để chuyển mạnh từ giải phóng mặt bằng sang thi công. Phần việc còn lại phải được xử lý song song để không ảnh hưởng các mũi đang triển khai. Tại Vành đai 3,5 đoạn cầu Thượng Cát - Quốc lộ 32, dự án dài 3,5km, mặt cắt ngang 60m, tổng mức đầu tư 1.495 tỷ đồng. Đến nay đã tiếp nhận 20,364/25,4137ha mặt bằng, đạt 80,13%. Thượng Cát và Hoài Đức đã hoàn thành bàn giao; Tây Tựu và Ô Diên tiếp tục xử lý phần diện tích còn lại.

Trên phần mặt bằng có thể thi công, nhà thầu đang làm nền đường, hào kỹ thuật, đúc dầm. Tuy nhiên, một số vị trí vẫn cần địa phương tiếp tục tháo gỡ. Tại Tây Tựu còn các vị trí liên quan Khu công nghiệp Lai Xá, Đại học Thành Đô, khu trang trại gà và một số hộ dân. Tại Thượng Cát, dù đất đã bàn giao nhưng việc đưa máy móc vào công trường còn khó khăn do một số hộ chưa di chuyển hoa màu, công trình hạ tầng kỹ thuật và còn vướng 9 ngôi mộ vô danh. Ô Diên cũng còn diện tích phải hoàn tất bàn giao.

Những vướng mắc này cho thấy tăng tốc không có nghĩa là mọi công trường đều đã “sạch” hoàn toàn. Phần việc nào đủ điều kiện thì phải làm ngay; phần còn vướng phải xác định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý. Khi đó, tiến độ trên giấy mới chuyển thành khối lượng ngoài công trường. Thước đo cuối cùng vẫn là mặt bằng được bàn giao, mũi thi công được mở, điểm nghẽn được xử lý và những kilômét đường thực sự được đưa vào phục vụ người dân. Khi các địa phương hoàn tất mặt bằng, chủ đầu tư và nhà thầu tăng năng lực thi công, còn lãnh đạo thành phố bám sát công trường để xử lý việc nằm trên “đường găng”, tiến độ các tuyến vành đai sẽ được thúc đẩy từ công trường, thay vì chỉ trên báo cáo.