Bình minh Lộ Diêu – khi thuyền về bến
Khi ánh bình minh bắt đầu hắt lên mặt biển, cũng là lúc những con thuyền đánh cá của ngư dân Lộ Diêu (phường Hoài Nhơn Đông, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Gia Lai) nối nhau trở về sau một đêm lênh đênh ngoài khơi. Mặt biển loang ánh vàng nhạt, sóng vỗ nhẹ vào mạn thuyền, còn trên bãi cát, người dân đã tất bật cho một ngày mới.
Trên mặt biển Lộ Diêu, ánh đèn câu dần nhạt khi những con thuyền nhỏ nối nhau rẽ sóng vào bờ, mang theo mẻ cá đầu tiên của ngày mới. Sau một đêm dài lênh đênh, những người đàn ông rám nắng trở về trong ánh bình minh nhạt, neo thuyền, thu lưới, kéo từng rổ cá tươi lên bờ. Gương mặt ai nấy đều lộ vẻ mệt mỏi, nhưng trong ánh mắt vẫn ánh lên niềm vui khi thuyền đầy cá, trời sáng và biển yên — một buổi sớm bình yên khác lại bắt đầu ở làng chài ven biển Hoài Nhơn Đông.
Trên bãi, những người phụ nữ nhanh tay thu lưới, gỡ cá, phân loại từng rổ cá nục, cá cơm, ghẹ, tôm… Mỗi người một việc, nhịp nhàng và dứt khoát như đã thuộc lòng công việc của mình sau nhiều năm gắn bó với biển. Một số mang cá ra chợ sớm, số khác trải lưới phơi khô hoặc chuẩn bị mắm cho mùa sau.
Mùi cá tươi quyện cùng hơi muối và gió biển tạo nên hương vị quen thuộc chỉ có ở làng chài mỗi sớm mai. Bình minh là thời khắc nhộn nhịp nhất trong ngày, khi thuyền cập bến an toàn, khoang cá đầy ắp, và bãi biển vang lên tiếng sóng hòa cùng tiếng cười — âm thanh báo hiệu một ngày mới no đủ lại bắt đầu ở Lộ Diêu.
Công việc ở Lộ Diêu diễn ra nhịp nhàng theo con nước. Khi thuyền cập bến, người đàn ông lo đưa cá lên bờ, người phụ nữ lo phân loại, người già ngồi vá lưới, còn lũ trẻ chạy quanh bãi, vừa chơi vừa giúp bố mẹ kéo thúng. Cả làng hòa vào nhịp sống rộn ràng của buổi sớm.
Không chỉ đánh bắt, nhiều hộ dân còn duy trì nghề phơi cá, làm mắm truyền thống. Dưới nắng sớm, hàng trăm nia cá cơm, cá nục trải dài dọc bãi biển, phản chiếu ánh vàng óng ả. Mùi cá, mùi muối hòa vào gió, thành thứ hương quen thuộc mà chỉ những người gắn bó với biển mới thấy thân thương.
Bên những rổ cá tươi vừa mang từ thuyền lên, người phụ nữ đong đếm, người đàn ông kéo lưới, tiếng nói cười xen tiếng sóng vỗ đều. Xa xa, mặt trời đã nhô lên khỏi mặt nước, soi rõ những giọt mồ hôi còn đọng trên má người ngư dân sau một đêm dài lao động.
Những năm gần đây, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng người dân Lộ Diêu vẫn kiên trì bám biển. Biển không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là một phần máu thịt, là niềm tin đã ăn sâu trong tâm thức của họ. “Mình quen với sóng gió rồi,” cụ Tám cười hiền. “Còn nghe tiếng sóng, còn thấy thuyền ra khơi là còn vui.”
Dù nay mang tên hành chính mới – phường Hoài Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai – nhưng trong lòng người dân, Lộ Diêu vẫn là cái tên thân thuộc gắn với biển, với nghề cha ông để lại.