Xe điện tại Chùa Hương: Vi phạm diễn ra công khai, công tác quản lý cần được siết chặt
Mùa lễ hội đầu xuân, dòng người hành hương đổ về Chùa Hương đông chưa từng có, tạo nên không khí tâm linh sôi động và trang nghiêm. Tuy nhiên, giữa khung cảnh ấy, hoạt động xe điện phục vụ nội khu lại bộc lộ nhiều dấu hiệu bất cập, khiến không ít du khách lo ngại về mức độ an toàn và tính minh bạch trong quản lý vận hành.
Tình trạng chở vượt quá số người quy định, nghi vấn tài xế chưa đủ hạng giấy phép, thu tiền không xuất vé và phương tiện có dấu hiệu lưu thông ngoài tuyến được cấp phép diễn ra giữa ban ngày, trước sự chứng kiến của đông đảo người dân. Những biểu hiện này cho thấy yêu cầu cấp thiết phải rà soát lại toàn bộ quy trình quản lý, thay vì chỉ dừng ở khâu ghi nhận hình thức.
Chở quá tải, nguy cơ mất an toàn hiện hữu
Theo phương án thí điểm do UBND TP Hà Nội phê duyệt từ tháng 1/2023, xe điện bốn bánh tại khu di tích chỉ được chở từ 8 đến 14 người, hoạt động trên tuyến nội bộ cố định, giá vé 20.000 đồng mỗi lượt.
Thực tế ghi nhận ngày 24/2/2026 cho thấy có chuyến xe chở tới 18 hành khách. Tại bãi xe số 4, không khó bắt gặp cảnh khách phải bám vào thành xe, hai xe điện chạy song song trên cùng tuyến, tiềm ẩn nguy cơ va chạm. Dù có trạm kiểm soát dọc tuyến, nhân viên chủ yếu dừng xe ghi sổ, đếm khách mà chưa có động thái yêu cầu hạ tải khi phát hiện vượt quá số người cho phép.
Trong bối cảnh mật độ du khách tăng cao, việc chở quá tải không chỉ vi phạm quy định mà còn trực tiếp đe dọa an toàn hành khách, đặc biệt khi phương tiện di chuyển trên các tuyến đường dốc, đông người.
Số lượng xe thực tế và khoảng trống giám sát
Theo thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội, hiện có 81 xe điện được cấp phù hiệu kinh doanh vận tải hành khách. Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp vận hành cho biết tổng số xe đang hoạt động lên tới 110 chiếc.
Sự chênh lệch 29 phương tiện là con số đáng lưu ý trong một khu di tích có mật độ giao thông dày đặc như Chùa Hương. Nếu toàn bộ số xe này chưa được cấp phù hiệu bổ sung, việc đưa vào khai thác sẽ đặt ra vấn đề về căn cứ pháp lý cũng như trách nhiệm giám sát. Một mô hình thí điểm chỉ có thể vận hành hiệu quả khi số lượng phương tiện được kiểm soát bằng dữ liệu cụ thể, thay vì dựa trên ước tính.
Điều kiện tài xế và yêu cầu an toàn vận tải
Ghi nhận thực tế cho thấy một số tài xế điều khiển xe điện chỉ có giấy phép lái xe hạng B1 hoặc C. Trong khi đó, đối với phương tiện chở khách trên 10 chỗ ngồi tham gia kinh doanh vận tải, người điều khiển phải đáp ứng hạng giấy phép phù hợp theo quy định.
Nếu tồn tại tình trạng sử dụng tài xế chưa đáp ứng đủ điều kiện, trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị vận hành trong việc rà soát hồ sơ năng lực, phân công lái xe đúng quy chuẩn. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng cần tăng cường kiểm tra định kỳ, bảo đảm người điều khiển phương tiện đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn hành nghề. Đây là yếu tố cốt lõi liên quan trực tiếp đến an toàn của hành khách.
Thu tiền không xuất vé và yêu cầu minh bạch tài chính
Tại Trạm điều hành Bến Sao Xa, phóng viên ghi nhận trường hợp lái xe thu tiền khách lẻ nhưng không xuất vé, với lý do khách đi riêng lẻ không cần vé. Cách làm này tạo ra khoảng trống trong kiểm soát doanh thu và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát.
Trong bối cảnh mật độ du khách tăng cao, việc chở quá tải không chỉ vi phạm quy định mà còn trực tiếp đe dọa an toàn hành khách, đặc biệt khi phương tiện di chuyển trên các tuyến đường dốc, đông người.
Số lượng xe thực tế và khoảng trống giám sát
Theo thông tin từ Sở Xây dựng Hà Nội, hiện có 81 xe điện được cấp phù hiệu kinh doanh vận tải hành khách. Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp vận hành cho biết tổng số xe đang hoạt động lên tới 110 chiếc.
Sự chênh lệch 29 phương tiện là con số đáng lưu ý trong một khu di tích có mật độ giao thông dày đặc như Chùa Hương. Nếu toàn bộ số xe này chưa được cấp phù hiệu bổ sung, việc đưa vào khai thác sẽ đặt ra vấn đề về căn cứ pháp lý cũng như trách nhiệm giám sát. Một mô hình thí điểm chỉ có thể vận hành hiệu quả khi số lượng phương tiện được kiểm soát bằng dữ liệu cụ thể, thay vì dựa trên ước tính.
Điều kiện tài xế và yêu cầu an toàn vận tải
Ghi nhận thực tế cho thấy một số tài xế điều khiển xe điện chỉ có giấy phép lái xe hạng B1 hoặc C. Trong khi đó, đối với phương tiện chở khách trên 10 chỗ ngồi tham gia kinh doanh vận tải, người điều khiển phải đáp ứng hạng giấy phép phù hợp theo quy định.
Nếu tồn tại tình trạng sử dụng tài xế chưa đáp ứng đủ điều kiện, trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị vận hành trong việc rà soát hồ sơ năng lực, phân công lái xe đúng quy chuẩn. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng cần tăng cường kiểm tra định kỳ, bảo đảm người điều khiển phương tiện đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn hành nghề. Đây là yếu tố cốt lõi liên quan trực tiếp đến an toàn của hành khách.
Thu tiền không xuất vé và yêu cầu minh bạch tài chính
Tại Trạm điều hành Bến Sao Xa, thì trường hợp lái xe thu tiền khách lẻ nhưng không xuất vé, với lý do khách đi riêng lẻ không cần vé. Cách làm này tạo ra khoảng trống trong kiểm soát doanh thu và tiềm ẩn nguy cơ thất thoát.
Trong hoạt động vận tải phục vụ lễ hội quy mô lớn, quy trình thu – phát vé phải được thực hiện thống nhất, có chứng từ rõ ràng để bảo đảm tính minh bạch và tránh phát sinh tiêu cực. Sự linh hoạt tùy tiện, nếu có, sẽ làm suy giảm niềm tin của du khách và ảnh hưởng đến uy tín chung của khu di tích.
Dấu hiệu lưu thông ngoài tuyến nội khu
Theo lãnh đạo xã Hương Sơn, xe điện chỉ được phép hoạt động trong các tuyến nội khu. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận có phương tiện di chuyển ra khu vực kết nối tỉnh lộ 419, thậm chí xuất hiện tình trạng chạy ngược chiều trong bãi xe.
Việc phương tiện nội khu tham gia lưu thông ngoài phạm vi được duyệt làm phát sinh rủi ro về tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện bảo hiểm và an toàn giao thông. Điều này đòi hỏi lực lượng kiểm soát tại các điểm đầu – cuối tuyến phải thực hiện đầy đủ chức năng giám sát, không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý.
Lượng khách tăng mạnh, yêu cầu quản lý tương xứng
Theo Ban tổ chức lễ hội, chỉ trong 5 ngày đầu Tết đã có hơn 135.000 lượt khách đến với Chùa Hương, tăng 138% so với cùng kỳ năm trước. Sự tăng trưởng này cho thấy sức hút lớn của du lịch tâm linh, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức và giám sát.
Gia tăng số lượng khách phải đi đôi với nâng cấp hệ thống quản lý, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải nội khu vốn liên quan trực tiếp đến an toàn con người. Việc kiểm tra cần được thực hiện chủ động, thường xuyên, thay vì chỉ phản ứng khi có phản ánh từ dư luận.
Cần rà soát toàn diện để bảo đảm an toàn lễ hội
Xe điện tại Chùa Hương được triển khai với mục tiêu giảm ùn tắc, bảo vệ môi trường và nâng cao trải nghiệm du khách. Để đạt được mục tiêu này, một cuộc rà soát toàn diện là cần thiết, bao gồm kiểm tra số lượng xe thực tế so với số được cấp phù hiệu, rà soát điều kiện giấy phép của tài xế, xử lý nghiêm tình trạng chở quá tải, chuẩn hóa quy trình thu – phát vé và xác minh việc lưu thông đúng tuyến.
Lễ hội đông khách không thể là lý do để nới lỏng chuẩn an toàn. Trong vận tải hành khách tại khu di tích có mật độ người cao như Chùa Hương, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.