Từ Hà Đông đến Xuân Mai bằng metro: Đề xuất mới cho giao thông phía Tây
Việc đề xuất kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 2A từ Hà Đông đến Xuân Mai được kỳ vọng sẽ tăng cường kết nối khu vực phía Tây Hà Nội, giảm áp lực giao thông trên các trục quốc lộ hiện hữu và tạo động lực phát triển đô thị vệ tinh. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm mở rộng mạng lưới vận tải công cộng khối lượng lớn, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng gia tăng của người dân.
Ban quản lý Đường sắt đô thị (MRB) vừa đề xuất UBND thành phố Hà Nội phương án tuyến, vị trí nhà ga, depot bước lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2A, đoạn Hà Đông - Xuân Mai. Theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trục Quốc lộ 6 (tuyến đường Hà Đông - Xuân Mai) là 1 trong 9 trục động lực phát triển, đóng vai trò là xương sống để phát triển chuỗi đô thị sinh thái kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc. Về quy mô, không gian đô thị theo tuyến Quốc lộ 6 có diện tích khoảng 9.304 ha, với dự báo dân số đến năm 2045 khoảng 250.000 người và đến năm 2065 khoảng 500.000 người.
Quốc lộ 6 đang được đầu tư nâng cấp là 1 trong 9 trục động lực phát triển của Hà Nội.
Để đáp ứng sự phát triển này, hạ tầng khung sẽ được đầu tư thông qua việc nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 6 (với mặt cắt ngang 50m-56m-60m) và kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 2A Cát Linh - Hà Đông đi Xuân Mai. Về định hướng phát triển TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), đột phá lấy đường sắt đô thị làm chủ đạo, phát triển đô thị dựa trên mô hình TOD là đột phá thứ 2 trong số 11 nhóm giải pháp, định hướng mới, vượt trội, đột phá của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm để chuyển đổi mạnh mẽ về tư duy, phương pháp, chuyển từ quy hoạch hàn lâm sang quy hoạch hành động, làm cơ sở triển khai ngay các dự án động lực mang tính chiến lược của Thủ đô; phát triển đô thị gắn chặt với phát triển hạ tầng, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị.
Theo đề xuất, tuyến đường sắt đô thị số 2A đoạn kéo dài từ Hà Đông đến Xuân Mai có chiều dài khoảng 20km, gồm 12 nhà ga. Khi hoàn thành, toàn tuyến Cát Linh - Hà Đông - Xuân Mai sẽ dài khoảng 33km với tổng cộng 24 ga, thời gian di chuyển toàn tuyến dự kiến khoảng 46 phút. Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 45.600 tỷ đồng.
Đến nay đơn vị tư vấn đã nghiên cứu 3 phương án hướng tuyến khác nhau. Trong đó, phương án 2 được kiến nghị lựa chọn do đáp ứng đồng thời yêu cầu giao thông và phát triển đô thị dài hạn.
Cụ thể ở phương án 2, tuyến metro sẽ bám theo trục Quốc lộ 6 ở đoạn đầu và cuối, riêng đoạn giữa được điều chỉnh đi qua phía Nam Khu công nghiệp Phú Nghĩa nhằm tạo quỹ đất rộng lớn phục vụ phát triển đô thị theo mô hình TOD.
MRB đề xuất kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 2A từ Hà Đông đến Xuân Mai.
Với phương án này, dự án sẽ đi theo Quốc lộ 6 ở các đoạn đầu và cuối tuyến, đồng thời điều chỉnh đoạn giữa đi qua phía Nam Khu công nghiệp Phú Nghĩa nhằm tạo quỹ đất phát triển đô thị TOD quy mô lớn.
Theo tính toán sơ bộ, phương án 2 mở ra tiềm năng khai thác khoảng 450ha đất TOD bao quanh 6 nhà ga. Nổi bật là khu vực quanh ga S5 và S6 với định hướng hình thành các tổ hợp đô thị tích hợp đa chức năng bao gồm: văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn, căn hộ, công viên và các dịch vụ đi kèm. Riêng khu vực ga S6 sẽ kết nối trực tiếp với Khu công nghiệp Phú Nghĩa giai đoạn 2, tạo đòn bẩy hạ tầng hút vốn vào các lĩnh vực công nghệ cao, nghiên cứu phát triển và sản xuất hiện đại.
Về hạ tầng kỹ thuật, thay vì đặt tại Phú Nghĩa, đơn vị tư vấn kiến nghị bố trí depot tại khu vực Xuân Mai Tây. Việc điều chỉnh này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho công tác tổ chức vận hành chạy tàu hai chiều, đồng thời tăng tính linh hoạt và năng lực dự phòng trong quá trình khai thác.
