Sang đường tùy tiện - cần chế tài đủ mạnh
Trong bức tranh giao thông đô thị của Hà Nội với dòng phương tiện tấp nập, hình ảnh người đi bộ tùy tiện băng qua đường, trèo qua dải phân cách hay lách qua hàng rào bảo vệ đang trở nên quen thuộc đến mức đáng lo ngại.
Dù nhiều nơi đã được đầu tư cầu vượt bộ hành, đèn tín hiệu có nút bấm ưu tiên, song không ít người vẫn lựa chọn cách sang đường nhanh nhất theo thói quen. Thực trạng này không chỉ gây cản trở lưu thông mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn...
Người dân phớt lờ cầu vượt để băng ngang dòng phương tiện đang di chuyển trên đường Nguyễn Văn Cừ.
Tình trạng người đi bộ sang đường không đúng nơi quy định không phải hiện tượng mới mà đã tồn tại trong thời gian dài, diễn ra phổ biến trên nhiều trục giao thông lớn của Hà Nội.
Theo ghi nhận tại đường Nguyễn Văn Cừ - tuyến đường cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô, nơi đã được đầu tư xây dựng hai cầu vượt dành riêng cho người đi bộ cùng hệ thống lối lên xuống thuận tiện ngay cạnh các trạm xe buýt, song tình trạng người dân tùy tiện băng qua đường dưới lòng đường vẫn diễn ra hằng ngày.
Cụ thể, tại khu vực cầu vượt cạnh lối vào ngõ 323 đường Nguyễn Văn Cừ, cảnh tượng cầu vượt bộ hành bị “bỏ quên” diễn ra khá rõ nét. Trong khoảng 30 phút quan sát tại điểm cầu vượt này chỉ có từ 2-3 người lên, xuống cầu. Dù chỉ cần vài bước chân để lên cầu, bảo đảm an toàn tuyệt đối khi sang đường, nhiều người dân vẫn thản nhiên trèo qua dải phân cách cứng, băng ngang dòng phương tiện đang di chuyển với tốc độ cao. Những lý do được người dân đưa ra cho hành vi này khá quen thuộc như “tiện hơn”, “ngại đi lên cầu”, “quen rồi”…
Hệ lụy của thói quen sang đường tùy tiện không chỉ dừng lại ở việc gây cản trở giao thông mà còn để lại những hậu quả đau lòng. Chị Nguyễn Thu Huyền (45 tuổi, trú tại phường Bồ Đề) cho biết, do sinh sống gần khu vực đường Nguyễn Văn Cừ, chị đã chứng kiến không ít vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến người đi bộ băng qua đường trái phép. Đáng nhớ nhất là vụ việc một người phụ nữ hơn 60 tuổi trèo qua dải phân cách để sang đường, sau đó va chạm với ô tô và tử vong tại chỗ.
Không chỉ cầu vượt bộ hành rơi vào tình trạng bị “ngó lơ”, các cụm đèn tín hiệu giao thông có nút bấm ưu tiên dành cho người đi bộ được Hà Nội lắp đặt từ năm 2017 tại những vị trí không có cầu vượt hoặc hầm chui cũng chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng. Theo thiết kế, khi người đi bộ bấm nút, hệ thống đèn sẽ chuyển sang đỏ để yêu cầu các phương tiện dừng lại, đồng thời bật đèn xanh ưu tiên cho người đi bộ sang đường an toàn. Tuy nhiên, trên thực tế, việc sử dụng các nút bấm này vẫn còn rất hạn chế.
Tại nhiều tuyến đường như Xuân Thủy - Cầu Giấy, Kim Mã - Giang Văn Minh, khu vực trước Bưu điện thành phố nằm trên đường Đinh Tiên Hoàng, nút giao Trần Quang Khải, hay trước khu vực cổng chợ Long Biên…, rất hiếm khi bắt gặp người đi bộ chủ động sử dụng nút bấm khi sang đường. Đáng nói là ngay cả khi đèn xanh ưu tiên cho người đi bộ đã bật, không ít xe máy, ô tô vẫn phóng qua mà không hề nhường đường.
Chị Nguyễn Thị Liên Hương (ở phường Cầu Giấy) chia sẻ: “Nhiều lần muốn qua đường nhưng ấn nút mãi không thấy đèn chuyển màu. Đến lúc đèn chuyển màu đỏ thì dòng phương tiện vẫn di chuyển như chưa hề có cột đèn tín hiệu giao thông nào cả. Vội quá nên tôi đã liều băng qua đường dù biết sẽ rất nguy hiểm”.
Tiến sĩ Phan Lê Bình - chuyên gia giao thông cho rằng, tại nhiều quốc gia phát triển, hành vi người đi bộ không sử dụng cầu bộ hành, tự ý băng qua đường dẫn đến va chạm sẽ bị quy ra lỗi gây tai nạn giao thông. Trong những trường hợp này, người đi bộ phải chịu trách nhiệm bồi thường cho phương tiện liên quan. Chính các chế tài nghiêm khắc đã góp phần hình thành ý thức tuân thủ Luật Giao thông của người đi bộ. Thế nhưng tại Việt Nam, việc xử phạt người đi bộ sang đường tùy tiện còn rất hạn chế. Ngay cả khi có xử phạt, mức phạt cũng chưa đủ sức răn đe.
“Trong nhiều vụ tai nạn, dù người đi bộ vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, băng qua đường tùy tiện, không đúng nơi quy định và gây tai nạn thì các phương tiện như xe máy, ô tô vẫn thường phải chịu trách nhiệm bồi thường cho người đi bộ bị thương tích hoặc tử vong. Những trường hợp người đi bộ phải chịu trách nhiệm ngược lại hầu như không xảy ra. Trong khi đó, tại các nước như Mỹ, Nhật Bản..., Luật Giao thông được quy định rõ ràng. Nếu người đi bộ sang đường ở vị trí không được phép, bất cẩn gây tai nạn, họ vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường cho phương tiện”, Tiến sĩ Phan Lê Bình dẫn chứng.
Theo các chuyên gia, dù hiện nay lực lượng chức năng chưa xử phạt nhiều tại các khu vực có bố trí nút bấm dành cho người đi bộ, nhưng nếu tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm, ý thức tuân thủ Luật Giao thông sẽ từng bước được cải thiện. Chỉ khi mỗi người tự giác chấp hành, sử dụng đúng cầu vượt, đèn tín hiệu và không sang đường tùy tiện, trật tự an toàn giao thông đô thị mới có thể được bảo đảm bền vững.
