Nhiều dự án giao thông trọng điểm TP HCM đối mặt khó khăn về mặt bằng và vật liệu

Thông tin tại buổi họp báo kinh tế - xã hội chiều 28/5, Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM (Ban Giao thông) cho biết nhiều dự án lớn vẫn đang bám sát tiến độ đề ra, song áp lực từ mặt bằng và chi phí đầu vào đang ảnh hưởng đáng kể đến quá trình thi công.

Đối với dự án Vành đai 2, đây là tuyến giao thông chiến lược có vai trò kết nối các cửa ngõ phía Đông TP HCM và giảm tải áp lực giao thông nội đô. Hiện dự án được chia thành hai đoạn chính và dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là công tác giải phóng mặt bằng diễn ra chậm và thiếu đồng bộ. Tính đến nay, tổng tỷ lệ bàn giao mặt bằng chỉ đạt khoảng 61%. Trong đó, đoạn 1 mới có 480/888 trường hợp bàn giao mặt bằng, còn đoạn 2 đạt 222/262 trường hợp.

Dự án cao tốc TP HCM - Mộc Bài dự kiến khởi công trong tháng 7/2026 trong nỗi lo thiếu vật liệu. (Ảnh minh họa)

Theo Ban Giao thông, tình trạng mặt bằng “da beo”, tức bàn giao không liên tục, khiến nhà thầu khó triển khai thi công đồng bộ, phải chia nhỏ khu vực thi công, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian thực hiện. Nếu các vướng mắc được tháo gỡ đúng tiến độ, toàn tuyến Vành đai 2 khu vực phía Đông TP HCM, thuộc địa bàn TP Thủ Đức cũ, dự kiến sẽ được khép kín vào năm 2028.

Song song với Vành đai 2, dự án cao tốc TP HCM - Mộc Bài cũng đang được thành phố thúc đẩy nhằm tăng cường kết nối vùng Đông Nam Bộ với Campuchia, đồng thời giảm tải cho Quốc lộ 22. Dự án thành phần 1 được đầu tư theo hình thức PPP - hợp đồng BOT. Hiện hồ sơ mời thầu đã được phê duyệt và Ban Giao thông đang tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định. Sau khi hoàn tất ký kết hợp đồng BOT, dự án dự kiến khởi công vào tháng 7/2026.

Đối với dự án thành phần 2 gồm đường gom dân sinh và các cầu vượt ngang tuyến cao tốc, gói thầu XL02 tại cầu vượt Tỉnh lộ 8 đã được khởi công từ cuối năm 2025 và hiện đang triển khai thi công cọc khoan nhồi, đào nền đường. Hai gói thầu còn lại là XL01 và XL03 đang được thẩm định thiết kế kỹ thuật và dự toán để tổ chức đấu thầu trong tháng 6/2026, dự kiến khởi công đồng loạt vào tháng 7/2026. Theo kế hoạch, toàn tuyến cao tốc TP HCM - Mộc Bài sẽ được đưa vào khai thác cuối năm 2027.

Trong khi đó, dự án mở rộng Quốc lộ 13 cũng được xem là công trình cấp thiết nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài ở cửa ngõ phía Đông Bắc thành phố. Dự án được chia thành hai phần gồm bồi thường giải phóng mặt bằng và xây lắp. Đến nay, công tác bồi thường đã chi trả cho 655/1.041 trường hợp, đạt gần 63%. Tuy nhiên, mới chỉ có 55 trường hợp bàn giao mặt bằng ngoài thực địa. Các hộ dân còn lại đang tiếp tục nhận tiền bồi thường và di dời tài sản. Thành phố dự kiến hoàn tất toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng vào quý III/2026.

Về phần xây lắp, Ban Giao thông đang thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và dự kiến lựa chọn nhà đầu tư trong quý III/2026, khởi công vào quý IV cùng năm theo chỉ đạo của UBND TP HCM. Dự án được kỳ vọng hoàn thành vào cuối năm 2028, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn giao thông kết nối TP HCM với Bình Dương.

Ngoài các dự án đang triển khai, TP HCM cũng chuẩn bị đầu tư xây dựng cầu Vàm Thuật kết hợp nâng cấp, mở rộng đường Vườn Lài tại khu vực quận 12 cũ. Hiện Ban Giao thông đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và dự kiến trình cấp thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư trong quý III/2026. Nếu được thông qua, dự án sẽ triển khai các bước lập báo cáo khả thi, thiết kế kỹ thuật và dự toán từ cuối năm 2026 đến năm 2027, dự kiến khởi công vào quý IV/2027 và hoàn thành năm 2029.

Riêng dự án Vành đai 3 TP HCM đoạn qua Bình Dương cũ, thuộc dự án thành phần 5 dài khoảng 11,3km, hiện đã đạt khoảng 66% khối lượng thi công. Tuy nhiên, đây cũng là dự án chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng trên thị trường thế giới.

Theo Ban Giao thông, từ cuối tháng 2/2026 đến nay, tình hình căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá nhiên liệu tăng mạnh. Điều này kéo theo chi phí khai thác đá, vận chuyển vật liệu, vận hành thiết bị và nhân công đồng loạt tăng cao. Không chỉ vậy, nguồn cung nhựa đường nhập khẩu và bê tông nhựa cũng đang rơi vào tình trạng khan hiếm, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công của các nhà thầu.

Các đơn vị thi công cho biết áp lực hiện nay rất lớn khi vừa phải bảo đảm tiến độ vừa phải cân đối chi phí trong bối cảnh giá đầu vào liên tục biến động. Tuy nhiên, các chủ đầu tư và nhà thầu vẫn đang nỗ lực huy động tối đa nhân lực, thiết bị và vật tư để bám sát kế hoạch đề ra. Ban Giao thông nhận định nếu giá nhiên liệu dần ổn định từ tháng 6/2026, khả năng cung ứng vật liệu sẽ được cải thiện đáng kể, giúp đẩy nhanh tiến độ thi công trong thời gian tới.

Theo kế hoạch, một số hạng mục quan trọng của dự án Vành đai 3 như tuyến chính cầu cạn tại nút giao Tân Vạn và cầu Bình Gửi sẽ hoàn thành trước ngày 30/9/2026. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án Vành đai 3 vào cuối năm 2026 để tăng cường kết nối vùng và giảm áp lực giao thông cho khu vực Đông Nam Bộ.

Ban Giao thông TP HCM cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành và địa phương nhằm tháo gỡ khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu và thủ tục đầu tư. Trong bối cảnh nhu cầu phát triển hạ tầng ngày càng cấp thiết, việc bảo đảm tiến độ các dự án giao thông trọng điểm không chỉ giúp cải thiện khả năng đi lại của người dân mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tăng cường liên kết vùng cho TP HCM và các tỉnh lân cận.