Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam 67,3 tỷ USD chạy đua cho mốc khởi công cuối năm 2027

Một trong những dự án hạ tầng giao thông có quy mô lớn nhất Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng. Bộ Xây dựng vừa yêu cầu các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, xác định rõ từng phần việc, tiến độ và trách nhiệm để hướng tới mốc khởi công cuối năm 2027.

Không chỉ là bài toán về xây dựng tuyến đường sắt, dự án còn kéo theo hàng loạt nhiệm vụ từ giải phóng mặt bằng, khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi đến chuẩn bị nhân lực, thiết bị và công nghệ.

Theo phương án hiện nay, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có chiều dài khoảng 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM).

Tuyến được đầu tư mới theo quy mô đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế lên tới 350 km/h. Dự án đi qua địa phận 15 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Với quy mô đặc biệt lớn, tiến độ chuẩn bị dự án được xem là yếu tố có ý nghĩa quyết định. Chỉ một khâu chậm cũng có thể tác động tới hàng loạt công việc phía sau. Ban Quản lý dự án Thăng Long được giao làm chủ đầu tư lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Bộ Xây dựng yêu cầu các ban quản lý dự án xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng nhóm công việc, từ giải phóng mặt bằng, tư vấn, khảo sát đến thi công.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, chủ đầu tư đã ký hợp đồng gói thầu tư vấn hỗ trợ dự án. Các thủ tục lựa chọn tư vấn phục vụ giai đoạn chuẩn bị đầu tư cũng đang được triển khai, gồm tư vấn khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, giám sát khảo sát và lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Đây là những bước chuẩn bị có vai trò quan trọng trước khi dự án chuyển sang giai đoạn triển khai xây dựng trên toàn tuyến.

Bộ Xây dựng cũng yêu cầu nghiên cứu kỹ phương án đối với kết cấu hạ tầng, nhà ga, phương tiện, thiết bị và vật tư. Trong đó, việc sử dụng sản phẩm, dịch vụ trong nước được lưu ý nhằm tạo thêm động lực cho sản xuất và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Một vấn đề khác được đặt ra là đào tạo nhân lực cho đường sắt tốc độ cao. Thay vì đào tạo ồ ạt, Bộ Xây dựng yêu cầu xác định cụ thể nhu cầu về trình độ và ngành nghề theo từng giai đoạn. Nhân lực phải vừa đáp ứng quá trình triển khai dự án, vừa bảo đảm khả năng vận hành hệ thống sau khi hoàn thành.

Cách tiếp cận này nhằm hạn chế tình trạng đào tạo dàn trải, dẫn tới dư thừa lao động khi các hạng mục đầu tư đã hoàn tất.

Song song với nguồn nhân lực, Việt Nam cũng đang chuẩn bị cho các nhiệm vụ liên quan đến công nghệ chiến lược phục vụ đường sắt tốc độ cao. Bộ Xây dựng đã hoàn thiện hồ sơ 8 nhiệm vụ gửi Bộ Khoa học và Công nghệ xem xét; trong đó 6 nhiệm vụ được đề nghị thực hiện.