Du lịch đường sắt – Xu hướng mới đang ngày càng hút khách

Vận tải hành khách đường sắt tăng trưởng ngoạn mục

Những năm vừa qua, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và các công ty vận tải đường sắt đã thực hiện một loạt các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng phục vụ hành khách đi tàu, với phương châm lấy hành khách làm trung tâm, mọi hoạt động đều hướng tới phục vụ tốt nhất cho khách hàng.

Hoạt động vận tải hành khách được áp dụng triệt để ứng dụng khoa học và công nghệ vào công tác bán vé, phục vụ khách đi tàu thông qua hệ thống bán vé điện tử để khách hàng có thể mua vé mọi nơi, mọi lúc bằng các hình thức thanh toán hiện đại, mới mẻ.

Những nỗ lực “thay áo” hoạt động vận tải đường sắt được ghi nhận, khi ngày càng thu hút hành khách trong và ngoài nước lựa chọn vận tải đường sắt cho các hành trình đi lại và du lịch của mình. Lợi thế của vận tải hành khách bằng đường sắt là sự an toàn, lịch trình rõ ràng và hành trình luôn ổn định.

Theo báo cáo Tình hình kinh tế - xã hội quý 1/2025 của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), vận tải hành khách bằng đường sắt trong quý 1/2025 ghi nhận sự khởi sắc đáng kể. Cụ thể, số hành khách vận chuyển tăng 165,1% so với cùng kỳ, còn luân chuyển tăng tới 145,4%.

Theo Cục thống kê, kết quả vận tải đường sắt tăng trưởng trên 165% do Cục đã bổ sung thêm sản lượng vận tải hành khách bằng đường sắt đô thị tại Hà Nội và Metro tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cùng với đó, vận tải hàng hóa bằng đường sắt cũng ngày càng tăng chứng minh được những hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Có thể thấy, tiềm năng vận tải đường sắt đang dần được "đánh thức". Hình ảnh về những chuyến tàu chất lượng cao, tàu "5 sao" hay tàu du lịch đã xuất hiện ngày càng nhiều trong một vài năm trở lại đây.

Nhiều sản phẩm vận tải hành khách nổi bật đã được đưa vào khai thác như: Các đôi tàu HĐ1/2, HĐ3/4 mang tên "Hành trình di sản miền Trung" khu đoạn Huế - Đà Nẵng; đoàn tàu chất lượng cao SE22/SE21 khu đoạn Sài Gòn - Đà Nẵng với nhiều tiện ích như hệ thống wifi miễn phí, cung cấp suất ăn của Flyfood, ghế xoay 180 độ, thuê đơn vị vệ sinh chuyên nghiệp đi theo tàu; tàu du lịch chất lượng cao tuyến đường sắt Đà Lạt - Trại Mát…

Riêng năm 2024, sản lượng hành khách đi tàu đạt trên 7 triệu lượt, tăng 14%; vận chuyển hàng hóa đạt trên 5 triệu tấn, vượt 11,4% so với cùng kỳ; doanh thu hợp nhất của Tổng công ty ước đạt gần 9,7 nghìn tỷ đồng, tăng 7,9%; lợi nhuận sau thuế ước đạt 220 tỷ đồng, thu nhập bình quân của người lao động ước đạt 13 triệu đồng/người/tháng, tăng 11,5% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, sản lượng doanh thu các đoàn tàu chất lượng cao SE19/20 và SE21/22 tăng lên rõ rệt, nhờ đó ga Đà Nẵng lọt Top 3 ga đông khách nhất Việt Nam, trung bình mỗi ngày 6.000 người lên xuống tăng gấp đôi so với cùng kỳ; ga Đà Lạt cũng có lượng khách lên xuống tăng gấp đôi; tàu di sản HĐ Đà Nẵng – Huế sản lượng hành khách đi tàu cũng rất đông.

Bùng nổ xu hướng du lịch đường sắt

Thời gian qua, du lịch đường sắt đã trở thành một trong những loại hình giàu tiềm năng của ngành công nghiệp không khói nước nhà với những bước tiến vượt bậc trong đổi mới sản phẩm, dịch vụ, mang đến cho du khách những trải nghiệm khác biệt và ấn tượng.

Với tiêu chí “hành khách là trung tâm”, các tàu du lịch mới có nhiều tiện ích và một số phòng đợi tàu VIP lần đầu đưa vào phục vụ mang lại trải nghiệm lý thú. Trên đoàn tàu “Kết nối di sản miền trung” chạy khu đoạn Huế-Đà Nẵng, du khách vừa chiêm ngưỡng cảnh sắc thiên nhiên vừa giao lưu, hòa mình trong không gian sinh hoạt văn hóa tại toa cộng đồng với tiết mục văn nghệ, ẩm thực, sản vật đậm đà bản sắc địa phương.

Theo các chuyên gia, đầu tư vào đường sắt được xem là bước đi cần thiết để giảm tải cho đường bộ, đường hàng không. Việc cải tạo và đổi mới về cơ sở hạ tầng, dịch vụ... đã và đang giúp ngành đường sắt khôi phục lại vị trí, trở thành phương tiện đi lại được đông đảo người dân và du khách lựa chọn.

Trao đổi với Tạp chí Môi trường Giao thông, PGS.TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu du lịch (Tổng cục Du lịch), thành viên Tổ chuyên gia Tư vấn Quy hoạch Quốc gia cho hay: “Khi đi du lịch bằng tàu hỏa, du khách có thể thưởng ngoạn và cảm nhận đầy đủ những giá trị cảnh quan, văn hóa… dọc chiều dài đất nước. Do đó, ngành đường sắt cần nỗ lực đổi mới, biến hành trình tàu hỏa thành sản phẩm du lịch độc đáo, tiến tới có nhiều hơn nữa những đoàn tàu du lịch riêng để phục vụ nhu cầu của hành khách”.

Bên cạnh đó, ngành đường sắt cần kết nối với các địa phương để có thể khai thác những chuỗi cung ứng sản phẩm du lịch mang tính đặc trưng từng vùng miền. Từ đó, góp phần gìn giữ các giá trị văn hóa bản địa và lịch sử cùng các giá trị về môi trường, đảm bảo cho du lịch đường sắt phát triển lâu dài, bền vững, PGS.TS Phạm Trung Lương chia sẻ.

Mới đây nhất, đoàn tàu chất lượng cao “Hoa Phượng đỏ” kết nối Hà Nội – Hải Phòng đã được khai trương. Lần đầu tiên trong lịch sử hơn một thế kỷ, ngành đường sắt Việt Nam trình làng đoàn tàu du lịch cao cấp với thiết kế đậm chất Đông Dương, tiện nghi hiện đại và đậm bản sắc thành phố cảng.

Được kỳ vọng trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, thân thiện với môi trường, đoàn tàu "Hoa Phượng đỏ" không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là điểm đến di động, nơi lưu giữ ký ức và khơi dậy cảm xúc cho du khách trên từng hành trình.

Có thể nói, du lịch đường sắt đang trở thành xu hướng mới được du khách trong và ngoài nước yêu thích, lựa chọn trải nghiệm. Với nỗ lực đổi mới, sáng tạo nên các sản phẩm đa dạng, dịch vụ hiện đại, tiện nghi cùng sự phong phú về điểm đến trải dài khắp đất nước, khung cảnh ngoạn mục và những cung đường tàu tuyệt đẹp,... là yếu tố níu chân du khách. Với những lợi thế sẵn có, hy vọng trong thời gian tới, ngành đường sắt nói chung và du lịch đường sắt nói riêng sẽ ngày càng phát triển, mang đến những hành trình trải nghiệm thú vị và trọn vẹn cho du khách.

Nguyễn Luận

Theo Tạp chí Môi trường Giao thông